Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε σήμερα στο Μέγαρο Μαξίμου με τον Ευρωπαίο επίτροπο Άμυνας και Διαστήματος Άντριους Κουμπίλιος (Andrius Kubilius).
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν ζητήματα του χαρτοφυλακίου του κ. Κουμπίλιος και ιδιαίτερα ο οδικός χάρτης για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ 2030 και η ανάγκη ενίσχυσης και επιτάχυνσης της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και παραγωγής.
Ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τον κ. Κουμπίλιος για το ελληνικό πρόγραμμα ενίσχυσης και θωράκισης των ενόπλων δυνάμεων και για την έμφαση που δίνεται στην καινοτομία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε την ανάγκη να αποκτήσει επιχειρησιακή διάσταση το Άρθρο 42, παρ. 7 (ΣΕΕ). Επισήμανε ότι σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκαν στην πράξη οι ευρωπαϊκές χώρες που πρόσφατα στήριξαν αμυντικά την Κύπρο, σε ad hoc βάση και χωρίς να έχει γίνει ενεργοποίηση του άρθρου.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ακόμα την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για προγράμματα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, όπως μια ευρωπαϊκή ασπίδα αεράμυνας, πρόταση που είχε καταθέσει το 2024 μαζί με τον Πολωνό πρωθυπουργό Donald Tusk.
«Πιστεύω ότι η άμυνα αποτελεί το κατεξοχήν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό και πρέπει να υποστηριχθεί, πέραν των ενεργειών που αναλαμβάνουμε σε εθνικό επίπεδο, μέσω κάποιου είδους κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού» σημείωσε ο πρωθυπουργός.
Κατά την έναρξη της συνάντησής τους, ο πρωθυπουργός και ο επίτροπος είχαν τον ακόλουθο διάλογο:
Κυριάκος Μητσοτάκης: Χαίρομαι ιδιαίτερα που σας βλέπω ξανά στην Αθήνα, Επίτροπε. Πιστεύω ότι έρχεστε σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συγκυρία, καθώς οι συζητήσεις για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης και την ενίσχυση των αμυντικών μας δυνατοτήτων φαίνεται να αποτελούν την πρώτη προτεραιότητα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Γνωρίζετε ότι η Ελλάδα έχει συμβάλει σημαντικά σε αυτή τη συζήτηση.
Όσον αφορά τις αμυντικές δαπάνες, κάνουμε πράξη τα λόγια μας, αλλά παράλληλα βρισκόμαστε στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για να ενθαρρύνουμε την Ευρώπη να συνεργαστεί στενότερα στον τομέα των αμυντικών προμηθειών, με έμφαση σε νέες αμυντικές δυνατότητες. Και σε μια εποχή που ορισμένες από τις παραδοσιακές σταθερές της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων φαίνεται να αμφισβητούνται, θεωρώ ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε εμπιστοσύνη στις δικές μας δυνατότητες ως Ευρώπη.
Πιστεύουμε ακράδαντα στην ανάγκη να συζητάμε δημόσια για το Άρθρο 42, παράγραφος 7, των ευρωπαϊκών συνθηκών. Αποδείξαμε τη δέσμευσή μας απέναντι στην Κύπρο, όταν η γειτονική μας χώρα δέχτηκε επίθεση από τη Χεζμπολάχ, αποστέλλοντας πλοία και αεροσκάφη. Προσβλέπουμε ιδιαίτερα στο να καταστεί αυτό το Άρθρο επιχειρησιακά λειτουργικό, ώστε να ενισχυθεί η αμυντική δέσμευση των κρατών μελών της ΕΕ, σε περίπτωση που ανακύψει εκ νέου ανάγκη να υποστηριχθεί ένα κράτος μέλος που δέχεται επίθεση.
Και βέβαια, όσον αφορά το διάστημα, έχουμε κάνει τα πρώτα βήματα, με την εκτόξευση πριν από μερικές ημέρες τεσσάρων νέων μικροδορυφόρων και δύο νανοδορυφόρων. Αρχίζουμε να εδραιώνουμε τη δική μας παρουσία στο διάστημα και, ασφαλώς, για τομείς όπως η πολιτική προστασία αυτό αποτελεί επιτακτική προτεραιότητα.
Επιτρέψτε μου λοιπόν να σταματήσω εδώ και να σας καλωσορίσω για ακόμη μια φορά. Θεωρώ ότι αυτή η συζήτηση είναι ιδιαίτερα σημαντική, ενόψει και του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Πιστεύω ακράδαντα ότι για ορισμένους τομείς που θεωρούμε ότι αποτελούν απόλυτη προτεραιότητα θα πρέπει να εξετάσουμε το ενδεχόμενο κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, για τη χρηματοδότηση έργων κοινού ενδιαφέροντος.
Πιστεύω ότι η άμυνα αποτελεί το κατεξοχήν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό και πρέπει να υποστηριχθεί, πέραν των ενεργειών που αναλαμβάνουμε σε εθνικό επίπεδο, μέσω κάποιου είδους κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού.
Άντριους Κουμπίλιος: Κύριε πρωθυπουργέ, καταρχάς, σας ευχαριστώ πολύ για τη δυνατότητα να συναντηθούμε. Είναι μεγάλη χαρά και μεγάλη τιμή για εμένα. Δεύτερον, συμφωνώ με όλα όσα είπατε από την αρχή, θα προσπαθήσω να τονίσω συγκεκριμένα σημεία που θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικά.
Πρώτα απ’ όλα, πραγματικά χαιρόμαστε που βλέπουμε την Ελλάδα να πρωτοστατεί στην ανάπτυξη της ευρωπαϊκής άμυνας, με όλα όσα κάνετε: με την «Ασπίδα του Αχιλλέα», με το 12ετές πρόγραμμα, ύψους 26 δισ. ευρώ. Είναι πραγματικά σπουδαία. Πάντα λέω σε άλλες χώρες: «κοιτάξτε την Ελλάδα, ακολουθήστε αυτό που κάνουν», γιατί σίγουρα οι προκλήσεις είναι αρκετά μεγάλες, τόσο για την ανάπτυξη των δυνατοτήτων μας όσο και για την ανάπτυξη της βιομηχανίας μας.
Πρέπει να υπενθυμίζουμε πάντοτε στους εαυτούς μας ότι αυτή τη στιγμή, τουλάχιστον από ό,τι βλέπουμε από τα δημόσια στοιχεία, η Ρωσία εξακολουθεί να μας ξεπερνά σε παραγωγή με την οικονομία της που κινείται σε ρυθμούς πολέμου, τα μεγέθη είναι αρκετά διαφορετικά. Γι’ αυτό, λοιπόν, χρειάζεται πραγματικά να επιταχύνουμε.
Δεύτερον, η Ελλάδα αποτελεί, αναμφίβολα, παράδειγμα που μας εμπνέει ιδιαίτερα όσον αφορά την ανάπτυξη των διαστημικών σας δυνατοτήτων. Σας συγχαίρω για την πρόσφατη εκτόξευση και για τη συμμετοχή σας στο πολύ σημαντικό ευρωπαϊκό πρόγραμμα GOVSATCOM (Government Satellite Communications) καθώς και για τον τρόπο με τον οποίο αξιοποιείτε τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης. Προσπαθώ, και σε αυτή την περίπτωση, να πω σε όλους να πάρουν ως παράδειγμα την Ελλάδα ως προς τον τρόπο αξιοποίησης των πόρων του ΤΑΑ, να ακολουθήσουν αυτό το καλό παράδειγμα.
Ασφαλώς, το επόμενο σημείο στο οποίο συμφωνώ απόλυτα μαζί σας -και έχω μιλήσει γι’ αυτό- είναι ότι το Άρθρο 42, παράγραφος 7 είναι πολύ σημαντικό για εμάς, ως ένα πρώτο βήμα στην προσπάθεια να δούμε δομικά τη θεσμική αμυντική ετοιμότητα. Δηλαδή, διαθέτουμε υλική αμυντική ετοιμότητα, που αφορά στην παραγωγή και τη διάθεση όπλων και περισσότερων χρημάτων για την άμυνα. Πέραν αυτού όμως, το ζήτημα είναι η θεσμική αμυντική ετοιμότητα και το Άρθρο 42, παράγραφος 7 είναι πραγματικά κρίσιμο.
Έχοντας κάνει προεργασία, μια μικρή προεργασία, βλέπω πραγματικά ότι διαθέτουμε αρκετά πολύ καλά εργαλεία. Πρώτα απ’ όλα, στο πολιτικό σκέλος, διότι όταν πλησιάζουν η κρίση και ο πόλεμος η στήριξη από το πολιτικό σκέλος είναι πολύ σημαντική. Στο στρατιωτικό σκέλος, πρέπει να εξετάσουμε πώς μπορούμε να συντονίσουμε τις προσπάθειές μας. Ευελπιστώ, όμως, ότι θα καταφέρουμε να εκπονήσουμε ένα, θα έλεγα, εγχειρίδιο για να βοηθήσουμε όλα τα θεσμικά όργανα να κατανοήσουν τι πρέπει να γίνει.
Και το τελευταίο σημείο: η ελληνική Προεδρία πλησιάζει. Ο χρόνος, μπορεί να φαίνεται σαν…
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αμέσως μετά την Προεδρία της Λιθουανίας.
Andrius Kubilius: Ακριβώς. Σίγουρα θεωρούμε ότι η άμυνα και το διάστημα αποτελούν πραγματικά πολύ σημαντικά θέματα. Ευελπιστούμε ότι ορισμένα θέματα θα έχουν κλείσει νωρίτερα. Ωστόσο, η απλοποίηση του πλαισίου για την άμυνα, ο Κανονισμός της ΕΕ για το Διάστημα και, το πιο σημαντικό φυσικά, το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, με αύξηση δαπανών για την άμυνα και το διάστημα -που ευελπιστούμε ότι θα υποστηρίξουν οι κυβερνήσεις-, θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την ελληνική Προεδρία, εφόσον τα θέματα δεν έχουν κλείσει έως τότε.
Και πάλι, σας ευχαριστώ πολύ για αυτή τη συνάντηση, και εκτιμώ πολύ αυτό που κάνετε.
