Του Μητροπολίτου Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων κ. Νεκταρίου
Καθώς επιστρέψαμε στην Ελλάδα, έχοντας μεταφέρει στη Ρωσία το σεπτό λείψανο της δεξιάς χειρός του Αγίου και θαυματουργού Σπυρίδωνος προς προσκύνηση υπό του ευλαβούς ρωσικού λαού, θεωρούμε απαραίτητο να καταγράψουμε, εν είδει πρώτου απολογισμού, κάποιες σκέψεις και εντυπώσεις μας, αλλά και να δώσουμε κάποιες αναγκαίες, κατά την κρίση μας, διευκρινίσεις στα όσα πληροφορηθήκαμε ότι διημείφθησαν τις προηγούμενες ημέρες και δημοσιεύθηκαν, άλλοτε από καλή προαίρεση, άλλοτε από άγνοια, άλλοτε από κακοπιστία και εμπαθή διάθεση, την οποία ως Επίσκοπος της Ορθοδόξου Εκκλησίας και συγχωρούμε και προσπερνούμε.
1. Η πρόσκληση που λάβαμε από την Εκκλησία της Ρωσίας την 10η Ιανουαρίου 2026 ήτο αρχικά για προσκυνηματική μεταφορά του ιερού λειψάνου για την Μητρόπολη Αστάνας και Καζακστάν από 14ης έως 30ής Σεπτεμβρίου 2026. Για τον λόγο αυτό αποστείλαμε σχετικό έγγραφο προς την προϊσταμένη μας αρχή, την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, στις 24 Μαρτίου 2026. Η μεταφορά εγκρίθηκε δι’ εγγράφου της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος την 5η Μαΐου 2026.
Στις 22 Ιουνίου 2026 εστάλη από την Εκκλησία της Ρωσίας νέα επιστολή, διά της οποίας, ύστερα από προφορική επικοινωνία που είχε προηγηθεί, ζητείται και εγκρίνεται από τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. κ. Κύριλλο η μεταφορά του ιερού λειψάνου από 17ης Αυγούστου έως 17ης Σεπτεμβρίου 2026 και για την Μόσχα και για άλλες περιοχές της Ρωσίας. Για τον λόγο αυτό υποβάλαμε νέο αίτημα προς την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος την 26η Ιουνίου 2026, ζητώντας την άδεια και την έγκριση της προϊσταμένης μας αρχής, η οποία μας εδόθη δι’ εγγράφου την 1η Ιουλίου 2026.
Επομένως, η μετάβασις και το προσκύνημα πραγματοποιούνται με την ευλογία και την έγκριση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας, των σχετικών εγγράφων υπογεγραμμένων από τον Πρόεδρο Αυτής Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. κ. Ιερώνυμο.
2. Το ταξίδι αυτό έρχεται σε συνέχεια ανάλογων ταξιδιών κατά το παρελθόν στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (το 2017), στην Κύπρο, στη Ρωσία, στην Ουκρανία, στη Σερβία, στη Ρουμανία, στην Πολωνία, στη Λευκορωσία, στη Γεωργία και αλλού, αλλά και σε Ιερές Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. Όλες οι μεταβάσεις πραγματοποιήθηκαν κατόπιν προσκλήσεων των οικείων εκκλησιαστικών αρχών, με τη σύμφωνη γνώμη, την ευλογία και την γραπτή άδεια της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.
3. Όπως και στο διεξαγόμενο ιερό προσκύνημα στην Εκκλησία της Ρωσίας, έτσι και όπου αλλού, αποκλειστικός σκοπός της μεταφοράς της δεξιάς χειρός του Αγίου Σπυρίδωνος είναι οι ανά τον κόσμο ορθόδοξοι χριστιανοί, οι οποίοι δεν έχουν τη δυνατότητα να έλθουν στην Κέρκυρα, να μπορέσουν να λάβουν την ευλογία του Αγίου, να τονωθεί η πίστη τους, να ενισχυθεί ο αγώνας τους σε μία εποχή εκκοσμικεύσεως, αποϊεροποιήσεως, μεταλλάξεως αξιών, συγχύσεως των πάντων, όπως βιώνουμε και στην πατρίδα μας. Οι εικόνες, όπου κι αν πήγαμε, όπως και στο ταξίδι στη Ρωσία, ήταν και είναι άκρως συγκινητικές και ελπιδοφόρες. Ο Άγιος Σπυρίδων είναι ο οικουμενικός άγιος της απλότητος, της ταπεινώσεως, της αγάπης προς τον Θεό και τον άνθρωπο, ο άγιος που μας υπενθυμίζει την αξία της θείας λειτουργίας και της προσευχής, αλλά και της ακαινοτομήτου πίστεως, καθώς υπερασπίστηκε τα άγια δόγματά μας κατά την Πρώτη Οικουμενική Σύνοδο, από την διεξαγωγή της οποίας μόλις πέρυσι συμπληρώθηκαν 1600 χρόνια.
Ζούμε την ευλογία του Αγίου, προγευόμαστε συνεχώς την εμπειρία της Αναστάσεως την οποία το άφθαρτο σκήνωμά του φέρει, στην έδρα της καθ’ ημάς Ιεράς Μητροπόλεως, στην Κέρκυρα. Βλέποντας από κοντά την αγάπη, την ευσέβεια, την ευλάβεια, την πίστη των ανθρώπων στα μέχρι τώρα προσκυνηματικά ταξίδια με την μεταφορά της δεξιάς χειρός του Αγίου μας, σκέφτηκα για μία ακόμη φορά ότι τελικά το θέλημα του Θεού ήταν αυτό, να μπορούν άνθρωποι ανά τον κόσμο να λαμβάνουν και διά του προσκυνήματος του ελαχίστου αυτού τμήματος του ιερού λειψάνου, την χάρη του Θεού διά πρεσβειών του Αγίου. Όποιος έχει συμμετάσχει στις τέσσερις κατ’ έτος λιτανείες του αφθάρτου σκηνώματος του Αγίου στην Κέρκυρα, το οποίο ουδέποτε άλλοτε μετακινείται εκ του Ιερού ναού, πλην των λιτανειών και δι’ ολίγον, βλέπει την δεξιά χείρα να προηγείται του ιερού σκηνώματος, ενώ στην ακολουθία των “Μπασμάτων” ο φέρων αυτήν ιερεύς ευλογεί πριν τον Επίσκοπο τον λαό δι’ αυτής, όπως η κερκυραϊκή τάξις και παράδοσις ορίζει.
4. Ό,τι βιώσαμε αυτές τις ημέρες στην Ρωσία πραγματικά ξεπερνά κάθε προσδοκία. Χιλιάδες λαού, με απίστευτη κατά άνθρωπον υπομονή, με τάξη και σειρά, ανέμεναν επί ώρες, όπου κι αν πήγαμε, να προσκυνήσουν το ιερό λείψανο και να πάρουν την ευλογία του Αγίου. Αναφωνήσαμε και αναφωνούμε: “Ζει Κύριος ο Θεός”! Χαρήκαμε! Συγκινηθήκαμε! Δεν θεωρούμε ότι έπρεπε οι άνθρωποι αυτοί να στερηθούν της ευλογίας του Αγίου δια λόγους, οι οποίοι δεν άπτονται της θρησκευτικής πίστεως, αλλά είναι γεωπολιτικοί. Αυτοί οι λόγοι θα εκλείψουν, ελπίζουμε και προσευχόμαστε, κάποια στιγμή. Η ευλογία όμως του Αγίου ξεπερνά τα πρόκαιρα και τα παρόντα.
5. Αναφορικά με τη συμμετοχή μας στην θεία λειτουργία, προεξάρχοντος του Μακαριωτάτου Πατριάρχου Μόσχας και πασών των Ρωσιών κ. κ. Κυρίλλου, επιθυμώ να υπενθυμίσω προς άπαντας, τους γινώσκοντας και τους αγνοούντας, ότι η Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία και ανήκω, ουδέποτε διέκοψε την κοινωνία μετά της Εκκλησίας της Ρωσίας (όπως δεν έχει κάνει ούτε το Οικουμενικό μας Πατριαρχείο, ούτε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας). Για τον λόγο αυτό και η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος επέτρεψε την πραγματοποίηση του προσκυνήματος. Δεν είμεθα αρμόδιοι να λύσουμε διαφορές, ούτε να τις θεωρήσουμε ως επαρκείς λόγους για να μην προσκυνήσει ο λαός τον Άγιο Σπυρίδωνα. Προσευχόμαστε “υπέρ της των πάντων ενώσεως” και “υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου” και αισθανθήκαμε αυτές τις ημέρες ότι υπάρχει και η ελπίδα και η δυνατότητα, στηριγμένοι στην αγάπη και τις πρεσβείες των Αγίων μας, να αντιμετωπίσουμε από κοινού τις όποιες διαφωνίες και διαφορετικές προσεγγίσεις, οι οποίες εκφράζονται κάποτε και με ενέργειες που κανείς δεν θα ήθελε να συμβούν, αλλά γίνονται στην μακραίωνη ιστορία της Εκκλησίας. Η παρουσία του Αγίου για μας είναι σημείο ότι, ανεξαρτήτως διαφορών, είμεθα όλοι Ορθόδοξοι και ορθοτομούμε τον λόγον της Αληθείας, που είναι η κοινή μας πίστη στον Τριαδικό Θεό και η ζωή μας εν τη μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, την Ορθόδοξη.
6. Τέλος, οφείλω να υπενθυμίσω ότι στην Κέρκυρα έρχονται όσοι Επίσκοποι, ιερείς και πιστοί επιθυμούν και, πληρούντες το κριτήριον της εκκλησιαστικής κανονικότητος, λειτουργούν και κοινωνούν στον Άγιο Σπυρίδωνα και μοιράζονται μετά του Επισκόπου της Κερκύρας, του ιερού κλήρου και του πληρώματος της τοπικής Εκκλησίας την χαρά να λαμβάνουν την ευλογία του προστάτου μας Αγίου Σπυρίδωνος και να την μεταφέρουν στις κατά τόπους Εκκλησίες, τις οποίες ποιμαίνουν και διακονούν, αλλά και είναι ενεργά μέλη τους. “Δωρεάν ελάβομεν, δωρεάν δίδομεν”! Ο φιλόχριστος και φιλάγιος κερκυραϊκός λαός το βλέπει και το γνωρίζει, όπως επίσης και διαπιστώνει συνεχώς τα έργα αγάπης, φιλανθρωπίας, ιεραποστολής και συμπαραστάσεως που η Εκκλησία του αντιπροσφέρει.
Επιστρέψαμε, η πρώτη αποστολή, με δοξολογία στον Πανάγαθο Θεό. Ενισχύθηκε και η δική μας πίστη. Ευχαριστούμε την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, την προϊσταμένη μας αρχή, διότι μάς έδωσε την κανονική άδεια και ευλογία να μοιραστούμε το μεγάλο δώρο το οποίο ο Θεός επέτρεψε να έχουμε στην Κέρκυρα, τον Άγιό μας Σπυρίδωνα, με έναν ευλαβή λαό, όπως είναι ο ρωσικός, με τον οποίο μας συνδέουν μακραίωνοι δεσμοί, αυτοί που ξεκίνησαν όταν το Οικουμενικό Πατριαρχείο και η Ελληνική Βυζαντινή Πολιτεία έφεραν την χριστιανική πίστη στο Κίεβο το 988 μ. Χ.
Αυτοί οι δεσμοί των λαών, με αφετηρία την ορθόδοξη πίστη και ταυτότητα, δεν μπορούν να διαγραφούν για λόγους γεωπολιτικούς, οι οποίοι δεν θα κρατήσουν για πάντα. Η Εκκλησία ήταν, είναι και θα παραμείνει η βάση της από κοινού πορείας και ενότητος. Οι χειρισμοί των ανθρώπων κρίνονται και θα κρίνονται, αναλόγως των σκέψεων, των στρατηγικών, των συνθηκών κάθε εποχής. Την πίστη όμως δεν μπορούμε και δεν πρέπει να αμφισβητούμε.
