Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ*
Η ζωή και η δράση του Νικήτα Σταματελόπουλου -μια από τις σημαντικότερες μορφές της Επανάστασης του 1821 που έμεινε στην Ιστορία ως Νικηταράς ο Τουρκοφάγος- ζωντανεύει χάρη στην εξαιρετική ταινία «Νικηταράς: Το Πέρασμα στην Αθανασία», της οποίας το σενάριο έγραψε και σκηνοθέτησε ο π. Βασίλειος Βεργινάδης. Ο π. Βασίλειος είναι γέννημα-θρέμμα της Νέδουσας Μεσσηνίας, του χωριού όπου γεννήθηκε ο Νικηταράς, και από μικρό παιδί μεγάλωσε με τις διηγήσεις των παλαιότερων για αυτόν: «Τον είχαμε όλοι ως παράδειγμα και εγώ προσωπικά, από πολύ μικρή ηλικία, άρχισα να μελετώ τη ζωή του, επειδή πάντοτε με συγκινούσε» τονίζει μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» ο π. Βασίλειος και συνεχίζει την αναφορά του: «Δεν προέρχομαι από τον χώρο του κινηματογράφου ούτε έχω πραγματοποιήσει ειδικές κινηματογραφικές σπουδές. Η σχέση μου με αυτόν γεννήθηκε μέσα από την αγάπη για την ιστορία και την ανάγκη να μεταδίδονται στις νεότερες γενιές πρόσωπα και γεγονότα που σημάδεψαν τον τόπο μας. Αυτή είναι και η πρώτη τόσο μεγάλη κινηματογραφική προσπάθεια στην οποία ανέλαβα την ευθύνη του σεναρίου και της σκηνοθετικής επιμέλειας».
Η ΑΦΟΡΜΗ
Η αφορμή για την ταινία δόθηκε λίγο μετά την περίοδο του κορονοϊού, όταν οι μαθητές των σχολείων άρχισαν να επισκέπτονται ξανά το αναπαλαιωμένο πατρογονικό σπίτι του Νικηταρά στη Νέδουσα, που σήμερα λειτουργεί ως χώρος ιστορικής μνήμης. Εκεί, ένας δάσκαλος ρώτησε τα παιδιά εάν γνωρίζουν τον Νικηταρά. Κάποια είχαν ακούσει το όνομά του, κάποια γνώριζαν ελάχιστα πράγματα γι’ αυτόν, όμως πολύ πιο εύκολα μιλούσαν για τους ήρωες που γνωρίζουν από ταινίες, τα κόμικς και το διαδίκτυο. «Εκείνη τη στιγμή σκέφτηκα ότι δεν φταίνε τα παιδιά που δεν γνώριζαν τον Νικηταρά αλλά ότι ίσως εμείς δεν είχαμε βρει ακόμη τον τρόπο να τους τον συστήσουμε. Τότε γεννήθηκε μέσα μου η ανάγκη να ειπωθεί αυτή η ιστορία με έναν τρόπο που να αγγίζει την καρδιά τους, να τους κάνει να αισθανθούν ότι οι πραγματικοί ήρωες αυτού του τόπου δεν είναι λιγότερο σπουδαίοι από εκείνους τους ψεύτικους που βλέπουν στις οθόνες τους. Η ταινία δεν επιχειρεί να παρουσιάσει έναν διαφορετικό Νικηταρά, αλλά να φωτίσει πλευρές του χαρακτήρα και της θυσίας του που συχνά μένουν στη σκιά. Πολλοί γνωρίζουν το όνομά του, λίγοι όμως γνωρίζουν σε βάθος την ανιδιοτέλεια, τις θυσίες και το μεγαλείο της ψυχής του» υπογραμμίζει ο π. Βασίλειος.
Η μεγαλύτερη δυσκολία για τα γυρίσματα της ταινίας ήταν η έλλειψη πόρων. Από την πρώτη στιγμή ο π. Βασίλειος έθεσε ως όρο στον εαυτό του και σε όλους τους συνεργάτες κανείς να μη συμμετέχει με σκοπό το προσωπικό οικονομικό όφελος. Όταν η ιδέα άρχισε να παίρνει μορφή, έπρεπε να συζητηθεί με ανθρώπους που θα μπορούσαν να πιστέψουν ότι ένα τέτοιο εγχείρημα μπορεί πραγματικά να υλοποιηθεί. Όλοι αποδέχθηκαν αυτή την αρχή και μέσα από αυτή τη συμφωνία εμπιστοσύνης του ανέθεσαν την ευθύνη του σεναρίου και της σκηνοθεσίας. «Κανένα τέτοιο έργο δεν μπορεί να γίνει από έναν άνθρωπο μόνο του» επισημαίνει ο π. Βασίλειος. Όπως λέει: «αυτή ήταν ίσως η μεγαλύτερη ευλογία αυτής της διαδρομής. Άνθρωποι από κάθε μετερίζι, από την ιστορική έρευνα, την τεχνική υποστήριξη και την υποκριτική, μέχρι απλούς ανθρώπους που πίστεψαν σε αυτό το όραμα, ενώθηκαν σε μια κοινή προσπάθεια. Ο καθένας έβαλε το δικό του λιθαράκι επειδή αισθάνθηκε πως υπηρετεί ένα χρέος απέναντι στην ιστορία, στους προγόνους μας και στις γενιές που έρχονται. Περισσότεροι από τετρακόσιοι άνθρωποι βρέθηκαν μπροστά και πίσω από τις κάμερες. Διαφορετικές ηλικίες, διαφορετικές πορείες, διαφορετικές ζωές».
Η ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΒΟΛΗ
Παρόλο ότι η ταινία δεν έχει ακόμη προβληθεί επίσημα, καταξιωμένοι άνθρωποι της υποκριτικής, σκηνοθέτες κ.α που είδαν αποσπάσματα κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας και του μοντάζ μίλησαν με κολακευτικά και θερμά λόγια για μια προσπάθεια που, όπως είπαν δεν μοιάζει με μια ακόμη παραγωγή, αλλά με μια κατάθεση ψυχής. «Η σκέψη μας είναι η πρώτη επίσημη προβολή να πραγματοποιηθεί τον Αύγουστο στην περιοχή της Αλαγονίας, τιμώντας τους ανθρώπους που στάθηκαν δίπλα στην πορεία και όσους εργάστηκαν σε κάθε της βήμα» τονίζει ο π. Βασίλειος. «Παράλληλα, υπάρχουν προτάσεις για ευρύτερη διανομή, ακόμη και για κινηματογραφική και τηλεοπτική προβολή. Εάν προκύψουν οικονομικά οφέλη θα διατεθούν σε σκοπούς που υπηρετούν τον άνθρωπο, την ιστορική μνήμη». Γνωρίζουμε τον τρόπο ώστε να επιστρέψουν στην κοινωνία, όπως θα ταίριαζε και στον ίδιο τον Νικηταρά, έναν άνθρωπο που έζησε για να δίνει και όχι για να παίρνει» αναφέρει ο ιερέας.
«ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΑΦΗΣΟΥΜΕ ΤΗ ΣΚΥΤΑΛΗ ΝΑ ΠΕΣΕΙ»
Η προετοιμασία, τα γυρίσματα και η ολοκλήρωση της ταινίας διήρκεσαν περίπου 14 μήνες. Μια από τις πιο έντονες στιγμές που βίωσε ο π. Βασίλειος ήταν όταν ένας ηλικιωμένος παππούς ήρθε στα γυρίσματα κρατώντας από το χέρι το εγγόνι του. Παρακολουθούσε σιωπηλά για αρκετή ώρα. Οταν τελείωσε η σκηνή, πλησίασε, κοίταξε το παιδί και ύστερα τον π. Βασίλειο λέγοντας με φωνή που έτρεμε: «Πάτερ, εμείς θα φύγουμε. Εσείς που μένετε να κρατήσετε αυτό που δεν πρέπει ποτέ να χαθεί… την ιστορία, την Ελλάδα μας!». Ο π. Βασίλειος σημειώνει: «εκείνη τη στιγμή ένιωσα πως δεν μιλούσε μόνο ένας άνθρωπος. Μιλούσε μια ολόκληρη γενιά που σιγά σιγά φεύγει, αφήνοντας στα χέρια μας μια παρακαταθήκη. Μια σκυτάλη που δεν έχουμε δικαίωμα να αφήσουμε να πέσει. Και αυτή η σκυτάλη έγινε το βάρος αλλά και η ευλογία αυτής της προσπάθειας».
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
