Την Κυριακή Β΄ των Νηστειών, 16 Μαρτίου 2025, καθ’ ήν εορτάζεται, μεταξύ άλλων, η μνήμη του εν Αγίοις πατρός ημών Γρηγορίου Αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης του Παλαμά, ο Μητροπολίτης Σουηδίας και πάσης Σκανδιναβίας κ. Κλεόπας χοροστάτησε στον Καθεδρικό Ναό Αγίου Γεωργίου Στοκχόλμης.
Στο τέλος της Θείας Λειτουργία ο Ποιμενάρχης ανέπεμψε δέηση υπέρ αναπαύσεως των προσφάτων κοιμηθέντων Ιεραρχών, του Μητροπολίτου πρ. Θεσσαλονίκης κυρού Ανθίμου και του Μητροπολίτου πρ. Παραμυθίας κυρού Τίτου.
Απευθυνόμενος στο πυκνό εκκλησίασμα, ανεφέρθη εν συντομία στην θεολογία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και στην αναγνωσθείσα Ευαγγελική περικοπή της θεραπείας του παραλυτικού και της πίστεως του ιδίου και των φίλων του.
Κατακλείσας, καλωσόρισε και παρουσίασε τους εκκλησιασθέντες εξ Ελλάδος, κ. Γεώργιο Πηλιχό, συγγραφέα της μελέτης: «Άουσβιτς: Έλληνες-Αριθμός Μελλοθανάτου», καθώς και τους συνοδούς του, κ. Εμμανουήλ Τουφεξή, Διευθυντή του Φιλανθρωπικού Οργανισμού Agape, και την συνεργάτιδά του Ευγεν. κ. Γεωργία Καρασαββίδου, εκ Θεσσαλονίκης, καθώς και τους δικηγόρους εξ Αθηνών κ.κ. Κωνσταντίνο και Δημήτριο Σφακιανάκη.
Αφού καλωσόρισε τους επισκέπτες, ο Μητροπολίτης προσεκάλεσε τον κ. Πηλιχό, να κάνει σύντομη αναφορά στο εκκλησίασμα, για τους Ορθοδόξους κρατουμένους του στρατοπέδου του Άουσβιτς.
Στην προσφώνησή του, ο κ. Πηλιχός ανέφερε τα εξής: “Αγαπητοί μου, Τον Μάιο του 2019, ο Οικουμενικός Πατριάρχης μας, κ.κ. Βαρθολομαίος, περπάτησε επικεφαλής 25.000 ατόμων τη διαδρομή από το κεντρικό στρατόπεδο του Άουσβιτς μέχρι το στρατόπεδο εξόντωσης Μπίρκεναου – μια πορεία μνήμης 4,5 χιλιομέτρων.
Είναι ο πρώτος Ορθόδοξος Πατριάρχης που συμμετείχε στο March of the Living, τιμώντας τη μνήμη των 1.200.000 κρατουμένων που θανατώθηκαν σε αυτό το αποκαλούμενο «εργοστάσιο θανάτου». Εκείνοι οι άνθρωποι, αθώες ψυχές, έγιναν στάχτη και καπνός, βιώνοντας έναν βάρβαρο και απάνθρωπο θάνατο – έναν θάνατο που κανένας άνθρωπος δεν αξίζει.
Στον ιερό αυτό τόπο, ένα απέραντο νεκροταφείο μεγέθους 268 γηπέδων ποδοσφαίρου, ανάμεσα στα ερείπια των κρεματορίων, ο Παναγιώτατος εκφώνησε λόγο ειρήνης και ελπίδας, που αναμεταδόθηκε από τα διεθνή ΜΜΕ, υπογραμμίζοντας τη βαθιά ανάγκη του ανθρώπου να βρίσκεται κοντά στον Θεό.
Τρεις λέξεις ξεχώρισαν στον λόγο του: «Είμαστε όλοι αδέλφια». Αυτές οι λέξεις, τόσο λιτές και ταυτόχρονα τόσο ισχυρές, συνοψίζουν την ουσία της χριστιανικής μας πίστης.
Η πλειονότητα των δολοφονηθέντων, περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι, ήταν Εβραίοι. Όμως, το Άουσβιτς δεν αποτέλεσε τόπο μαρτυρίου μόνο για αυτούς. Ανάμεσα στα θύματα υπήρξαν και χριστιανοί όλων των δογμάτων, καθώς και μέλη άλλων μειονοτήτων που το Τρίτο Ράιχ θεωρούσε «περιττά».
Σύμφωνα με τα ιστορικά αρχεία, εκτός από τους Εβραίους της Ελλάδας, στο Άουσβιτς εκτοπίστηκαν και Έλληνες Χριστιανοί Ορθόδοξοι. Οι ναζί τους συνέλαβαν είτε επειδή βοήθησαν Εβραίους, είτε επειδή θεωρήθηκαν αντιστασιακοί λόγω των πολιτικών τους πεποιθήσεων, είτε επειδή αρνήθηκαν να υπακούσουν στις διαταγές της γερμανικής κατοχής για καταναγκαστική εργασία στην Γερμανία.
Αρκετοί οδηγήθηκαν στο Αουσβιτς για «παραπτώματα» ή «ανυπακοή». Η ζωή τους στο στρατόπεδο δεν διέφερε από αυτή των Εβραίων κρατουμένων: υπέστησαν την ίδια καθημερινή φρίκη – καταναγκαστική εργασία, βασανιστήρια, ιατρικά πειράματα, εκτελέσεις.
Εκτιμάται ότι περίπου 20.000 Έλληνες στάλθηκαν στη Γερμανία για καταναγκαστική εργασία.
Στα βιβλία θανάτου του Άουσβιτς, από τον Αύγουστο του 1941 έως τον Δεκέμβριο του 1943, καταγράφονται 3.508 θάνατοι Ελλήνων Χριστιανών Ορθοδόξων και Καθολικών. Μετά τον Δεκέμβριο του 1943, τα αρχεία καταστράφηκαν από τους ίδιους τους Γερμανούς, λίγο πριν από την εκκένωση του στρατοπέδου. Ωστόσο, σύμφωνα με τα ιστορικά αρχεία, ο συνολικός αριθμός των Ελλήνων Χριστιανών που έχασαν τη ζωή τους στο Άουσβιτς ανέρχεται σε 7.000 – 7.500 άτομα.
Οι τρεις λέξεις του Οικουμενικού μας Πατριάρχη, «Είμαστε όλοι αδέλφια», δεν είναι απλώς μια φράση. Είναι η ουσία της πίστης μας. Αν τις τηρούσαμε στην καθημερινότητά μας και επιδιώκαμε να ζούμε σύμφωνα με το βαθύ τους νόημα, ο κόσμος μας θα ήταν πολύ διαφορετικός. Το κακό «εγώ», που ελλοχεύει μέσα στον κάθε άνθρωπο, δεν θα μπορούσε να εκδηλωθεί με τρόπους που προκαλούν πόνο και δυστυχία.
Καθώς πλησιάζουμε στην κορύφωση του Θείου Πάθους, ας αφήσουμε αυτά τα λόγια να καθοδηγούν τις σκέψεις και τις πράξεις μας. Όχι μόνο αυτές τις ημέρες, αλλά κάθε ημέρα της ζωής μας.
Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστώ και πάλι για την πρόσκληση και την ευκαιρία που μου δώσατε να απευθύνω αυτή τη σύντομη ομιλία.”
Ο Μητροπολίτης ευχαρίστησε και συνεχάρη τον κ. Πηλιχό για την ομιλία του, διεβίβασε στον ίδιο και την συνοδεία του την ευλογία και τις πατρικές ευχές του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και του προσέφερε την δίτομη μελέτη του, με την ανέκδοτη αλληλογραφία του Αγίου Νεκταρίου Πενταπόλεως, που εξεδόθη από την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Ακολούθησε δεξίωση, προς τιμήν των εξ Ελλάδος επισκεπτών, στο Μουσείο Ελληνοχριστιανικής Κληρονομιάς, στις εγκαταστάσεις του ως άνω Καθεδρικού Ναού.
