Η Επισκοπή Ράσκας και Πριζρένης της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εξέδωσε διαμαρτυρία για τη σοβαρή καταστροφή και την ιεροσυλία που υπέστη το Ερημητήριο του Αγίου Πέτρου, ένα σερβικό ορθόδοξο ιερό μνημείο του 13ου αιώνα, κοντά στο Πρίζρεν του Κοσσυφοπεδίου.
Παραβίαση του προστατευόμενου καθεστώτος
Σύμφωνα με την Επισκοπή, πρόσφατα πραγματοποιήθηκαν αυθαίρετες κατασκευαστικές εργασίες στην περιοχή, μεταξύ των οποίων διάνοιξη δρόμου και πλακόστρωση μέχρι τη σπηλιά του Αγίου, γεγονός που υπονομεύει σοβαρά την αρχαιολογική και ιστορική ακεραιότητα του χώρου. Οι παρεμβάσεις αυτές έχουν θέσει σε κίνδυνο τα ίδια τα θεμέλια του μεσαιωνικού αυτού μοναστηριακού συγκροτήματος, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατολισθήσεων και πιθανής κατάρρευσης.
Το Ερημητήριο του Αγίου Πέτρου αποτελεί μία από τις 50 Ειδικά Προστατευόμενες Ζώνες βάσει της νομοθεσίας του Κοσόβου για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας. Παρόλα αυτά, το μνημείο έχει δεχθεί αλλεπάλληλες επιθέσεις μετά τη σύγκρουση του 1999, όπως:
- Βεβήλωση του τάφου του Αγίου Πέτρου,
- Καταστροφή μεσαιωνικών τοιχογραφιών με γκράφιτι,
- Ανάρτηση αλβανικής σημαίας στο ερημητήριο, η οποία παραμένει ορατή μέχρι σήμερα.
Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει επανειλημμένα ζητήσει την προστασία του ιερού αυτού τόπου, προειδοποιώντας για τη συστηματική του καταστροφή.
Ιεροσυλία και πολιτιστικός βανδαλισμός
Η βεβήλωση των τοιχογραφιών του ερημητηρίου αποτελεί ξεκάθαρο παράδειγμα πολιτιστικού και θρησκευτικού βανδαλισμού. Η Επισκοπή υπογράμμισε ότι αυτές οι ενέργειες προσβάλλουν βαθιά τους Ορθόδοξους πιστούς και καταδεικνύουν την αποτυχία των τοπικών αρχών να διαφυλάξουν τη μεσαιωνική σερβική ορθόδοξη κληρονομιά.
Η απουσία δράσης από τις τοπικές αρχές και η έλλειψη συνεργασίας με τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία και τους διεθνείς οργανισμούς αναδεικνύει τη διαρκώς αυξανόμενη απειλή για τα χριστιανικά πολιτιστικά μνημεία της περιοχής.
Απειλή για τη σερβική κληρονομιά
Η εσκεμμένη καταστροφή και η παράνομη ιδιοποίηση της σερβικής θρησκευτικής κληρονομιάς στο Κόσοβο αντιβαίνει στα ιστορικά δεδομένα και τις νομικές προστασίες, τόνισε η Επισκοπή. Πολλά σερβικά ορθόδοξα μοναστήρια και εκκλησίες στην περιοχή έχουν υποστεί ανεπανόρθωτες ζημιές, ειδικά σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν Σέρβοι κληρικοί ή κοινότητες για να τα προστατεύσουν.
Ο Νόμος για τις Ζώνες Ειδικής Προστασίας απαιτεί ρητά τη διαφύλαξη των σερβικών ορθόδοξων μοναστηριών, εκκλησιών και ιστορικών χώρων σημαντικών για την κοινότητα των Σέρβων του Κοσόβου. Το Ερημητήριο του Αγίου Πέτρου του Κόριτσα αναφέρεται ρητά στο Άρθρο 7 του νόμου, με καθορισμένα όρια προστασίας.
Παρόλα αυτά, η Διεύθυνση Οικονομικής Ανάπτυξης και Τουρισμού του Δήμου Πρίζρεν πραγματοποίησε τις πρόσφατες κατασκευαστικές παρεμβάσεις χωρίς καμία διαβούλευση ή έγκριση από τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία.
Παράνομες κατασκευές και αμέλεια
Οι παράνομες εργασίες φέρεται να διεξήχθησαν από την τοπική αλβανική εταιρεία EUROVIA, χωρίς τη συμμετοχή ειδικών πολιτιστικής κληρονομιάς. Η χρήση βαρέων μηχανημάτων και η διάνοιξη δρόμου χωρίς σχεδιασμό έχουν θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τη στατική επάρκεια του ερημητηρίου.
Ιστορική και πολιτιστική σημασία
Η Επισκοπή τόνισε τη βαθιά πνευματική και ιστορική αξία του Ερημητηρίου του Αγίου Πέτρου του Κόριτσα, που χρονολογείται από τον 13ο αιώνα:
- Αναφέρεται στη βιογραφία του Αγίου Πέτρου του Κόριτσα, γραμμένη από τον μοναχό Θεοδόσιο του Χιλανδαρίου τον 13ο αιώνα.
- Ήταν μετόχι της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου και μνημονεύεται σε βυζαντινά χρυσόβουλλα.
- Ο Σέρβος αυτοκράτορας Στέφανος Δουσάν επισκέφθηκε το ερημητήριο και προσέφερε δωρεές τον 14ο αιώνα.
Διατηρούσε πολύτιμη χειρόγραφη βιβλιοθήκη και υπήρξε πνευματικό κέντρο για αιώνες.
Η βεβήλωση αυτού του σημαντικού μοναστηριακού συγκροτήματος προκαλεί βαθιά θλίψη στους Σέρβους Ορθοδόξους πιστούς και θέτει σε κίνδυνο ένα αναπόσπαστο κομμάτι της χριστιανικής ιστορίας.
Έκκληση για άμεση δράση
Η Επισκοπή Ράσκας και Πριζρένης απηύθυνε έκκληση σε διεθνείς οργανισμούς (ΕΕ, EULEX, ΟΑΣΕ, KFOR) καθώς και στις αρμόδιες αρχές του Κοσόβου να:
- Διακόψουν άμεσα όλες τις παράνομες δραστηριότητες στο ερημητήριο.
- Αποδώσουν ευθύνες στους υπεύθυνους.
- Προστατεύσουν αποτελεσματικά το ιστορικό μνημείο.
- Αποκαταστήσουν τις ζημιές σε πλήρη συνεργασία με τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία.
Η Επισκοπή ανακοίνωσε επίσης ότι θα ενημερώσει επίσημα την UNESCO και άλλους διεθνείς οργανισμούς για τη συνεχιζόμενη καταστροφή της σερβικής χριστιανικής κληρονομιάς στο Κόσοβο.
Τελευταία προειδοποίηση: Σταματήστε την καταστροφή
Η Επισκοπή Ράσκας και Πριζρένης απαιτεί την άμεση παύση όλων των παράνομων εργασιών και τη συμμόρφωση με τον Νόμο περί Ζωνών Ειδικής Προστασίας.
«Η συστηματική καταστροφή των μεσαιωνικών χριστιανικών ιερών είναι απαράδεκτη», αναφέρει η Επισκοπή. «Απαιτούμε άμεση παρέμβαση για να αποτραπεί περαιτέρω βεβήλωση και να διασφαλιστεί η διατήρηση της αιώνιας σερβικής ορθόδοξης κληρονομιάς στο Κόσοβο και τα Μετόχια.»
Πηγή: kompasinfo.rs / Φωτό: Επισκοπή Ράσκας και Πριζρένης
