Την Κυριακή, 15 Φεβρουαρίου 2026, ολοκληρώθηκαν οι πενθήμερες εκδηλώσεις «Δ΄ Καραβαγγέλεια 2026» που διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Καστορίας, σε συνδιοργάνωση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, στη μνήμη του θρυλικού Μητροπολίτου Καστορίας Γερμανού Καραβαγγέλη.
Κάθε χρόνο οι εκδηλώσεις κορυφώνονται με τις λατρευτικές εκδηλώσεις τιμής στον Άγιο Γεράσιμο τον Παλλαδά Μητροπολίτη Καστορίας και μνήμης στον Μητροπολίτη Γερμανό Καραβαγγέλη και όλους τους Μητροπολίτες Καστορίας. Το πρωί της Κυριακής, στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της Καστοριάς, τελέσθηκε ο αναστάσιμος όρθρος και το Αρχιερατικό Συλλείτουργο, χοροστατούντος και ιερουργούντος του Μητροπολίτου Πατρών κ. Χρυσοστόμου, ο οποίος απεστάλη από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος ως εκπρόσωπος Αυτής και του Προέδρου της Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου.
Μαζί με τον Μητροπολίτη εκπρόσωπο συλλειτούργησαν οι Μητροπολίτες Σταγών και Μετεώρων κ. Θεόκλητος, Φλωρίνης, Πρεσπών και Εορδαίας κ. Ειρηναίος, Καστορίας κ. Καλλίνικος και ο Επίσκοπος Τανάγρας κ. Απόστολος.
Τους Αρχιερείς πλαισίωσαν ο Γεν. Αρχιερατικός Επίτροπος της Ι. Μ. Καστορίας Πρωτοπρ. π. Ελευθέριος Συτιλίδης, οι Αρχιμ. π. Παύλος Λαζόγκας, π. Παντελεήμων Δόνες, μέλη της Οργανωτικής Επιτροπής, ο Πρωτοπρ. π. Φώτιος Λεβέντης και οι Αρχιδιάκονοι της Ι. Μ. Πατρών π. Σεραφείμ, της Ι. Μ. Φλωρίνης π. Θεόκλητος και της Ι. Μ. Καστορίας π. Νικόδημος.
Χρέη τελετάρχη διετέλεσε ο προϊστάμενος του Μητροπολιτικού Ναού και μέλος της Οργανωτικής Επιτροπής Αρχιμ. π. Στέφανος Σχοινάς. Κατά τη Θεία Λειτουργία εκκλησιάσθηκε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νικόλαος Δένδιας.
Τον κ. Υπουργό συνόδευσαν οι ενδοξότατοι Αρχηγοί ΓΕΕΘΑ, Στρατηγός κ. Δημήτριος Χούπης, και ΓΕΣ, Αντιστράτηγος κ. Γεώργιος Κωστίδης.
Επίσης εκκλησιάσθηκαν όλες οι τοπικές και περιφερειακές πολιτικές και στρατιωτικές Αρχές, οι Φορείς, τα Σώματα Ασφαλείας, σύλλογοι και πλήθος κόσμου.
Κατά τη Θεία Λειτουργία ο Υπουργός ανέγνωσε το «Πιστεύω» και το «Πάτερ ημών». Κατά την ώρα του κοινωνικού τον θείο Λόγο κήρυξε ο εκπρόσωπος της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου και του Αρχιεπισκόπου, Μητροπολίτης Πατρών κ. Χρυσόστομος.
Ο Μητροπολίτης αρχικά μετέφερε τις ευχές και τον ασπασμό της Ιεράς Συνόδου και του Αρχιεπισκόπου προς τον Μητροπολίτη Καστοριάς κ. Καλλίνικο, επαινώντας τον για τις επετειακές εκδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν αυτές τις ημέρες για τον ήρωα Μητροπολίτη Γερμανό Καραβαγγέλη, καθώς και την ευλογία του Αρχιεπισκόπου και των μελών της Δ.Ι.Σ. προς όλο το ευλογημένο ποίμνιο της ακριτικής Ιεράς Μητροπόλεως Καστορίας.
Ο Μητροπολίτης κ. Χρυσόστομος, κατά το κήρυγμά του, ανέδειξε με ιδιαίτερη έμφαση τη θυσιαστική πορεία της Εκκλησίας στους αγώνες του Γένους, επισημαίνοντας ότι η ελευθερία της Μακεδονίας και της πατρίδος συνολικά αποτελεί καρπό αίματος, πίστεως και ενότητος κληρικών και λαϊκών. Υπογράμμισε ότι η ιστορική μνήμη δεν αποτελεί απλή αναφορά στο παρελθόν, αλλά ζωντανή πρόσκληση ευθύνης για το παρόν και το μέλλον.
Στη συνέχεια τόνισε πως η μορφή του τιμωμένου Γερμανού Καραβαγγέλη φανερώνει το πρότυπο του ποιμένα που συνδυάζει ακλόνητη πίστη, παρρησία λόγου και έμπρακτη αυτοθυσία, φθάνοντας μέχρι φυλακίσεως και καταδίκης σε θάνατο για την υπεράσπιση του ποιμνίου και της εθνικής αξιοπρέπειας.
Ακολούθως ο Μητροπολίτης ανέδειξε τη συνεργασία Εκκλησίας και Πολιτείας στους εθνικούς αγώνες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ήρωα Παύλο Μελά, ο οποίος σφράγισε με τη θυσία του τον Μακεδονικό Αγώνα.
Επεσήμανε ακόμη ότι η Ευρώπη, απομακρυνόμενη από τις χριστιανικές της ρίζες, κινδυνεύει να απολέσει την πνευματική της ταυτότητα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη επιστροφής στις θεμελιώδεις αξίες της πίστεως και της παραδόσεως.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ο Μητροπολίτης κάλεσε σε εγρήγορση απέναντι στη σύγχρονη κρίση θεσμών, στην αποδυνάμωση της οικογένειας και στην αλλοίωση των ηθικών προτύπων.
Καταλήγοντας το κήρυγμά του, απηύθυνε μήνυμα ενότητος και αγωνιστικής συνέχειας προς όλους, τονίζοντας ότι ακόμη και «μία σκέψη, μία ψυχή» αρκεί για να δώσει νόημα και προοπτική στον κοινό αγώνα του λαού, ενώ ευχήθηκε ο Θεός να αναπαύει τον Μητροπολίτη Γερμανό και όλους τους κεκοιμημένους Ιεράρχες της Καστοριάς και να ενισχύει τον λαό στην πορεία πίστεως και ελευθερίας. Πριν την απόλυση της Θείας Λειτουργίας, τελέσθηκε το Αρχιερατικό Μνημόσυνο στη μνήμη του τιμωμένου θρυλικού Μητροπολίτου Καστορίας Γερμανού Καραβαγγέλη, ο οποίος εκοιμήθη στις 11 Φεβρουαρίου 1935, και όλων των Μητροπολιτών της Καστοριάς.
Στο κέντρο του Ιερού Ναού, έμπροσθεν του κ. Υπουργού, είχαν τοποθετηθεί μαζί με τα κόλλυβα, η μίτρα και η φωτογραφία του θρυλικού Ιεράρχου. Μετά το ιερό Μνημόσυνο, ο Μητροπολίτης Καστορίας κ. Καλλίνικος προσφώνησε τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας λέγοντας τα εξής:
«Αξιότιμε Υπουργέ Εθνικής Άμυνας κ. Νικόλαε Δένδια,
Σας υποδεχόμαστε σήμερα στην ακριτική Καστοριά, κατά τη μεγάλη ημέρα του Πολυαρχιερατικού Μνημοσύνου του θρυλικού Μητροπολίτη Καστορίας Γερμανού Καραβαγγέλη και όλων των μακαριστών Μητροπολιτών Καστορίας.
Σήμερα είναι και η καταληκτήρια ημέρα των Δ΄ Καραβαγγελείων, που είχαν γενικό θέμα «Καστοριά και Μετέωρα» και στα οποία μας τίμησαν με την παρουσία τους ο εκπρόσωπος της Ιεράς Συνόδου και Αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος, Υπουργοί και Υφυπουργοί της Ελληνικής Κυβερνήσεως, Καθηγητές Πανεπιστημίου, Επιστήμονες, Εκπαιδευτικοί και Μαθητές Λυκείου.
Στην Καστοριά μας, στα μέρη της Μακεδονίας, βιώνεται η διαχρονική συνέχεια του Ελληνικού Γένους και βιώνεται μέχρι σήμερα η ζωντανή Ελληνορθόδοξη παράδοση.
Εδώ βαδίζουμε στον ίδιο δρόμο που βάδισαν ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Απόστολος Παύλος, ο Μέγας Κωνσταντίνος, ο Μέγας Ιουστινιανός, οι Κομνηνοί, ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, οι άγιοι Θεοδόσιος Τραπεζούντος και Διονύσιος Αγιορείτης, οι Νεομάρτυρες, ο ευεργέτης Μανωλάκης Καστοριανός, ο Αθανάσιος Χριστόπουλος, ο άγιος Γεράσιμος ο Παλλαδάς, ο Γερμανός Καραβαγγέλης, ο ευγενής ήρωας Παύλος Μελάς, η Οσία Σοφία της Κλεισούρας, ο άγιος Καλλίνικος Εδέσσης.
Σήμερα στα μέρη αυτά γίνονται εντονότερα αισθητά τα δύο μεγάλα προβλήματα της συγχρόνου Ελλάδος: η εγκατάλειψη της Επαρχίας και το δημογραφικό πρόβλημα.
Αλλά αγωνιζόμαστε. Και επιθυμούμε η Καστοριά να γίνει πεδίο μάχης κοινωνικής, όπου θα νικηθούν τα δύο αυτά θηρία που κάνουν κακό στην Πατρίδα μας.
Γι’ αυτό στα Δ΄ Καραβαγγέλεια προσπαθήσαμε να κηρύξουμε την έναρξη μιας κοινής δράσης, για την ανάδειξη του πολιτιστικού πλούτου της Καστοριάς και προβολής της ως προορισμού προσκυνηματικών περιηγήσεων, του λεγομένου θρησκευτικού τουρισμού. Κάτι που πιστεύουμε ότι θα έχει ευεργετικά αποτελέσματα και στην κοινωνία και την οικονομία του τόπου.
Στα πλαίσια αυτά, η παρουσία του Υπουργού Άμυνας εδώ στην Καστοριά, με τη συνοδεία των γενναιοτάτων Αρχηγών των Ενόπλων Δυνάμεων, μας δίνει θάρρος και ελπίδα και αποτελεί μια παρουσία υψηλού συμβολισμού.
Σας υποδεχόμαστε, κ. Υπουργέ, με τα λόγια του τότε Υπουργού Βορείου Ελλάδος Αυγούστου Θεολογίτη, τα οποία εξεφώνησε το 1959, κατά την υποδοχή των οστών του Γερμανού Καραβαγγέλη από τη Βιέννη στη Θεσσαλονίκη, με προορισμό την Καστοριά:
«Θέλομεν οι Έλληνες να ζήσωμεν εν ειρήνη.
Δεν θέλομεν ουδενός να παραβιάσωμεν τας θύρας.
Ζητούμεν από όλους και προσφέρομεν αγάπην και συνεργασίαν και αδελφωσύνην και ειρήνην.
Και όλα αυτά, διότι είμεθα ελεύθεροι, διότι αγαπούμεν την ζωή χωρίς να φοβόμαστε τον θάνατον».
Νομίζω ότι τα λόγια αυτά σας εκφράζουν, αξιότιμε κ. Υπουργέ Εθνικής Άμυνας, διότι έχετε τα ίδια πιστεύματα και εμφορείσθε από τις ίδιες αξίες.
Γι’ αυτό και τα επαναλαμβάνω, την ώρα αυτή κατά την οποία ως Μητροπολίτης Καστορίας και διάδοχος, ει και αναξίως, των μεγάλων εκείνων μορφών της ιστορίας, επιθυμούμε να σας τιμήσουμε κατ’ αυτήν την εύσημη ημέρα».
Ακολούθως ο Μητροπολίτης κ. Καλλίνικος απένειμε στον Υπουργό κ. Νικόλαο Δένδια τον χρυσό Σταυρό του πολιούχου και Ελευθερωτού Αγίου Μηνά και συμβολικά δώρα λέγοντας:
«Η Ιερά Μητρόπολη Καστορίας, στοιχούσα στην μακραίωνη παράδοση της ιστορικής συνέχειας, της ειρηνικής ζωής, της γενναίας άμυνας, και επιθυμώντας να στηρίξει την προσπάθειά σας για την διασφάλιση της ειρήνης με την θωράκιση της Πατρίδας μας, σας απονέμει τον Σταυρό του Αγίου Μηνά, του Ελευθερωτή της Καστοριάς.
Και την εικόνα του Αγίου Καλλινίκου Εδέσσης, του οποίου το όνομα φέρω, του και προστάτη Καστορίας, του υπηρετήσαντος την Πατρίδα στον Λόχο Ορεινών Καταδρομών.
Και το κάδρο με τον Ναό του Αγίου Στεφάνου, Ναΰδριο του 9ου αιώνος, με θαυμάσιες τοιχογραφίες, εκ των αρχαιοτέρων εν λειτουργία Ναών της Χερσονήσου του Αίμου.
Σας εύχομαι, κ. Υπουργέ, με τις ευχές της θείας Λειτουργίας:
«Έτι προσφέρομέν σοι την λογικήν ταύτην λατρείαν υπέρ της οικουμένης… υπέρ των πιστοτάτων και φιλοχρίστων ημών αρχόντων, παντός του παλατίου και του στρατοπέδου αυτών.
Δος αυτοίς, Κύριε, ειρηνικόν το βασίλειον, ίνα και ημείς, εν τη γαλήνη αυτών, ήρεμον και ησύχιον βίον διάγωμεν, εν πάση ευσεβεία και σεμνότητι».
Καλώς μας ήρθατε, κ. Υπουργέ».
Κατά τον λόγο του, ο Μητροπολίτης Καστορίας, αναφερόμενος στους προκατόχους του μακαριστούς Μητροπολίτες, των οποίων τελέσθηκε το ιερό μνημόσυνο, εμνημόνευσε και τον τιμώμενο Άγιο Γεράσιμο τον Παλλαδά, ο οποίος διετέλεσε Μητροπολίτης Καστορίας και αργότερα Πατριάρχης Αλεξανδρείας.
Στην αναφορά αυτή ο Μητροπολίτης κ. Καλλίνικος ανήγγειλε την ανέγερση Ιερού Παρεκκλησίου επ’ ονόματι του Αγίου Γερασίμου, το οποίο θα καταστεί και οστεοφυλάκιο των λειψάνων των κεκοιμημένων Μητροπολιτών της Καστοριάς. Μετά την ομιλία του Μητροπολίτου Καστορίας και την απονομή του Σταυρού του Αγίου Μηνά, ο Εξοχώτατος Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νικόλαος Δένδιας απηύθυνε τον εξής λόγο:
«Σεβασμιώτατε, Σεβασμιώτατοι,
Θα μου επιτρέψετε κατ’ αρχάς να εκφράσω τη χαρά μου, αλλά και τη συνείδησή μου γιατί βρίσκομαι σήμερα εδώ, κατ’ επιλογήν, για να εκπροσωπήσω την Κυβέρνηση, αλλά κυρίως για να εκφράσω τα αισθήματα αγάπης και προς εσάς, Σεβασμιώτατε, και προς τους άλλους Σεβασμιωτάτους με τους οποίους “τύχη αγαθή”, με συνδέουν και προσωπικές σχέσεις.
Αλλά επίσης, για να διαβεβαιώσω διά του συμβολισμού, την κοινωνία της ιστορικής αυτής πόλης, αλλά και της Μακεδονίας, για την πρόθεση, διαχρονικά και ως συνταγματικά οφείλεται, της ελληνικής Πολιτείας να διασφαλίσει την ελληνικότητα. Και διά της ελληνικότητας δεν εννοώ μόνον την κυριαρχία, αλλά και το επίπεδο ζωής, το οποίο είναι απαραίτητο για να επιβιώσουμε.
Προσλαμβάνω, Σεβασμιώτατε, απολύτως, την πρόκληση που αντιμετωπίζει η ιστορική αυτή πόλη της Καστοριάς. Έκλεισε ένας κύκλος οικονομικής δραστηριότητάς της και οφείλει τάχιστα να ανοίξει ένας καινούριος και να την οδηγήσει σε νέα ακμή.
Και προδήλως αυτό συνιστά ευθύνη της εκάστοτε Κυβέρνησης να διευκολύνει και να κινητροδοτήσει αυτή την πόλη.
Θα ήθελα όμως να σας διαβεβαιώσω, ότι αυτό θα συμβεί. Η πόλη αυτή θα ακμάσει όπως της αξίζει. Όπως και η Δυτική Μακεδονία η οποία στο σύνολό της αντιμετωπίζει ανάλογες προκλήσεις, θα κινητροδοτηθεί και θα ακμάσει και πάλι.
Σεβασμιώτατε, εδώ είχαμε από την Ιστορία δει ότι ο Ελληνισμός συνεκρούσθη για να επιβιώσει. Και βεβαίως η Εκκλησία ήταν κύριος παράγοντας της επιβίωσής του και της διάσωσης της ελληνικότητας της Μακεδονίας.
Η ύπαρξή μας σήμερα εδώ – αν θέλετε η δική μου παρουσία σήμερα εδώ ως εκπροσώπου της ελληνικής Κυβέρνησης – δεν ήταν κάτι το ιστορικά αυτονόητο. Δεν ήταν βέβαιο ότι η ελληνική κυριαρχία θα υπάρχει στη Δυτική Μακεδονία. Υπήρχαν στιγμές που μάλλον η πιθανολόγηση, αν λάβει κανείς υπόψη τις δυνάμεις οι οποίες συνεκρούοντο, ήταν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Χρειάστηκε η θυσία ανθρώπων, ιδίως του Παύλου Μελά, αλλά και πολλών άλλων, λίγων επωνύμων, πολλών ανωνύμων, για να διατηρηθεί η ελληνικότητα της Μακεδονίας και να μπορέσουμε σήμερα να βρισκόμαστε εδώ, εγώ αλλά και οι Αρχηγοί του ΓΕΕΘΑ και του Ελληνικού Στρατού, αλλά κυρίως η ελληνική Πολιτεία. Η Πατρίδα μας.
Σας ευχαριστώ κατά τούτο θερμά, γιατί με τα Καραβαγγέλεια θυμίζετε στις νεότερες γενιές ότι «ουδέν αυτονόητο» και ότι τα σύνορα της Πατρίδος δεν είναι μόνο γεωγραφικά, είναι και πνευματικά και θρησκευτικά και οφείλουμε να τα υπερασπίσουμε.
Να είστε πάντα καλά, εύχομαι και του χρόνου να είμαστε γεροί. Και θα μου επιτρέψετε να διατυπώσω και τις θερμότερες ευχές μου για την πόλη της Καστοριάς και στο μέλλον της οποίας βαθύτατα πιστεύω.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Μετά το πέρας των προαναφερθέντων, ο κ. Υπουργός, οι Αρχηγοί, οι Μητροπολίτες, οι Αρχές και όλοι οι παριστάμενοι μετέβησαν στην αυλή του Ιερού Επισκοπείου, όπου δεσπόζει το ψηφιδωτό μνημείο του Μητροπολίτου Γερμανού Καραβαγγέλη και φυλάσσονται τα ιερά οστά του.
Εκεί τελέσθηκε ιερό Τρισάγιο από τον Μητροπολίτη Πατρών κ. Χρυσόστομο και ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων: πρώτα από τον κ. Υπουργό και κατόπιν από τους Αρχηγούς ΓΕΕΘΑ και ΓΕΣ, τη Βουλευτή Ν. Καστοριάς, τον Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας, τον Δήμαρχο Καστοριάς και τον Πρόεδρο των Μακεδονομάχων.
Στη συνέχεια δύο παιδιά ανέγνωσαν, εκ μέρους όλων των παιδιών, ποίημα-διάλογο αφιερωμένο στον θρυλικό Μητροπολίτη, τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή και εψάλη ο Εθνικός Ύμνος.
Οι ιερές ακολουθίες της Κυριακής μεταδόθηκαν ζωντανά από τον Εκκλησιαστικό Τηλεοπτικό Σταθμό «4Ε», τον τηλεοπτικό σταθμό της Ιεράς Μητροπόλεως Πατρών «ΛΥΧΝΟΣ», καθώς και από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς των Ιερών Μητροπόλεων Πειραιώς (91,2 FM), Πατρών (88,4 FM) και Καστοριάς (97,9 FM), παρέχοντας τη δυνατότητα σε πλήθος πιστών, εντός και εκτός Ελλάδος, να συμμετάσχουν πνευματικά. Αμέσως μετά το πέρας των εκδηλώσεων, ο Εξοχώτατος κ. Υπουργός, οι Αρχηγοί, οι Μητροπολίτες και οι Αρχές επισκέφθηκαν το Ιερό Επισκοπείο, όπου προσφέρθηκε πρωινό κέρασμα.
Κατά την παραμονή του, ο Μητροπολίτης τον ξενάγησε στους χώρους του Επισκοπείου, στα ιερά Παρεκκλήσια της Θεοτόκου και του Αγίου Καλλινίκου του «Λοκατζή», καθώς και στο μπαλκόνι με την πανοραμική θέα της λίμνης, της παλαιάς πόλεως και των αρχοντικών.
Το μεσημέρι της ιδίας ημέρας παρετέθη γεύμα προς τιμή του κ. Υπουργού σε ξενοδοχείο της πόλεως, όπου ο Μητροπολίτης Καστορίας απηύθυνε πρόποση και τον ευχαρίστησε για την παρουσία του στη Βυζαντινή Αρχόντισσα Καστοριά και για το κύρος που προσέδωσε στις εκδηλώσεις των «Καραβαγγελείων». Έτσι κορυφώθηκαν οι πενθήμερες εκδηλώσεις των Δ΄ Καραβαγγελείων 2026 που διοργάνωσε η Ιερά Μητρόπολη Καστορίας σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και τους Δήμους Καστοριάς και Άργους Ορεστικού προς τιμήν του θρυλικού Μητροπολίτη Γερμανού Καραβαγγέλη.
Στις φετινές εκδηλώσεις με κεντρικό θέμα «Καστοριά και Μετέωρα» αναδείχθηκαν οι πνευματικοί, ιστορικοί, πολιτιστικοί δεσμοί της Καστοριάς με τα Μετέωρα.
Η παρουσία όλων των Υπουργών, Υφυπουργών, Αρχηγών, Μητροπολιτών και η σημερινή τιμητική παρουσία του Υπουργού Εθνικής Άμυνας κ. Νικολάου Δένδια προσέδωσαν ιδιαίτερη βαρύτητα και κύρος στις εκδηλώσεις.
Είθε τα μηνύματα και οι σπόροι των φετινών Καραβαγγελείων να καρποφορήσουν και να αναδείξουν την Καστοριά σε όλο τον κόσμο, σε αυτό που πραγματικά είναι, ένα ζωντανό κέντρο ελληνορθόδοξης παράδοσης και ένα σημείο προσκυνηματικής αναφοράς.
Φωτογραφίες: Σπύρος Ασημακόπουλος
