Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ*
Στιγμές πρωτόγνωρες και ιδιαίτερα φορτισμένες έζησαν στην «Ιερά Πόλη» του Μεσολογγίου όσοι παρευρέθηκαν στις 14 Μαρτίου στην υποδοχή του πίνακα «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου», ενός έργου που δημιούργησε ο κορυφαίος Γάλλος ζωγράφος Ευγένιος Ντελακρουά και το οποίο παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Παραχωρήθηκε από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντώ στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για τη συμπλήρωση 200 χρόνων από την Εξοδο του Μεσολογγίου και τοποθετήθηκε στο Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο, όπου εκεί θα παραμείνει έως τα τέλη Νοεμβρίου 2026. Τα εγκαίνια της έκθεσης με το έργο του Ντελακρουά πραγματοποιήθηκαν στις 3 Απριλίου από την υπουργό Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη, ενώ από εκείνη την ημέρα και έπειτα έχει τεθεί σε λειτουργία και το ψηφιακό υλικό, που αφορά στη ζωή και το έργο του Ντελακρουά και θα διατίθεται στους επισκέπτες της έκθεσης.
«Νιώθουμε όλοι συγκινημένοι και δικαιωμένοι από το αποτέλεσμα. Επειδή οι προσπάθειες που καταβάλαμε για πάνω από δύο χρόνια ήταν σωστά συντονισμένες και απέδωσαν καρπούς» υπογραμμίζει μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» η αρχαιολόγος κυρία Φραγκούλα Γεώρμα, εκ μέρους της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αιτωλοακαρνανίας και Λευκάδας. «Πρόκειται για ένα σημαντικό γεγονός δεδομένου ότι ο πίνακας αυτός δεν παραχωρείται εύκολα. Μόνο μια φορά έως σήμερα μετακινήθηκε από τη θέση του. Και αυτό συνέβη για τις ανάγκες μιας αναδρομικής έκθεσης, η οποία διοργανώθηκε πριν από χρόνια στο Μουσείο Μετροπόλιταν της Νέας Υόρκης και ήταν αφιερωμένη στο έργο του Ντελακρουά. Ο πίνακας τοποθετήθηκε στο πλατύσκαλο της κεντρικής σκάλας του Ξενοκράτειου και μέσα σε ειδική κατασκευή. Η παρουσία του πίνακα είναι επιβλητική, αφού ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να αντικρύσει τον πίνακα με το που εισέρχεται στο μουσείο. Η απήχηση από τον κόσμο είναι εντυπωσιακή! Όλοι οι κάτοικοι του Μεσολογγίου επισκέφθηκαν το μουσείο και θαύμασαν το έργο, επισκέπτες όμως είχαμε και από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Αξίζει μάλιστα να τονίσουμε πως οι Μεσολογγίτες γνωρίζουν τον πίνακα, είναι συνδεδεμένοι με αυτόν».
ΣΥΓΚΙΝΗΣΗ
«Αυτό που έμεινε περισσότερο από όλα τυπωμένο στη σκέψη μου ήταν η συγκίνηση που ήταν αποτυπωμένη στα μάτια τους. Ήταν εντυπωσιακό να βλέπεις παιδιά και νεότερης ηλικίας άτομα να στέκονται μπροστά στον πίνακα επί αρκετή ώρα και συγχρόνως να διατυπώνουν πολλές ερωτήσεις σχετικά με την φιλοτέχνηση του έργου» τονίζει η κ. Γεώρμα και προσθέτει: «Μέσα στον Απρίλιο πρόκειται να παραχωρηθούν στο Ξενοκράτειο από το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Αθήνας και άλλα δύο αντικείμενα με τη μορφή του προσωρινού δανεισμού: Το ένα από αυτά αφορά στην «Ελληνοπούλα» ή αλλιώς στην «Παιδούλα», όπως είναι γνωστό το έργο στο Μεσολόγγι. Πρόκειται για το πρωτότυπο άγαλμα του κοριτσιού που κοσμούσε τον τάφο του Μάρκου Μπότσαρη στον Κήπο των Ηρώων στο Μεσολόγγι. Το δεύτερο έκθεμα είναι η στολή του Κωνσταντίνου Ξενοκράτη (1803-1876), ενός από τους μεγάλους ευεργέτες της πατρίδας μας που πολέμησε ηρωϊκά με τον Ιερό Λόχο του Αλέξανδρου Υψηλάντη. Με δικά του χρήματα άλλωστε ανοικοδομήθηκε το Ξενοκράτειο Παρθεναγωγείο στο Μεσολόγγι, όπου εκεί σήμερα στεγάζεται το Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο» καταλήγει η κ.Γεώρμα.
Ο Ευγένιος Ντελακρουά φιλοτέχνησε τον πίνακα με τίτλο «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» κατά την περίοδο 1826-1827 και σε ηλικία 29 ετών. Το έργο αυτό αποτελεί μια μορφή αλληγορίας, στο οποίο ο δημιουργός του -κορυφαίος εκπρόσωπος της σχολής του Ρομαντισμού- εκφράζει την συγκίνησή του όπως και των υπόλοιπων λαών της Ευρώπης για τα όσα συγκλονιστικά διαδραματίστηκαν κατά τη διάρκεια της αυτοθυσιαστικής εξόδου των ελεύθερων πολιορκημένων του Μεσολογγίου, το Πάσχα του 1826. Η Ελλάδα έχοντας τη μορφή γυναίκας περπατά με τα χέρια ανοιχτά στις αιματοβαμμένες πέτρες, ενώ κάτω από τα πόδια της -και γύρω από τα ερείπια- κείτονται τα πτώματα των αγωνιστών.
ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ
Οι κριτικοί της τέχνης έχουν σταθεί και σχολιάσει τα χρώματα που επέλεξε ο Ντελακρουά για να αποδώσει τη μορφή της βασανισμένης Ελλάδας. Παρατηρούμε ότι το πανωφόρι της Παναγίας είναι βαμμένο μπλε και παραπέμπει σε αυτό της Παναγίας. Επίσης το μπλε είναι το χρώμα, που είναι συνδεδεμένο με τη θάλασσα της Ελλάδας. Σε ένα μικρό τμήμα από το πανωφόρι της γυναίκας -όπως και στο παπούτσι της- επιλέχθηκε από τον ζωγράφο το κόκκινο χρώμα με σκοπό να τονιστεί το αίμα που χύθηκε στον πόλεμο για την ανεξαρτησία των Ελλήνων, αλλά και η αγάπη που θα πρέπει να υπάρχει μεταξύ των ανθρώπων. Γύρω από την γυναίκα επικρατεί το απόλυτο σκοτάδι. Καμία αχτίδα φωτός στον ουρανό. Και ωστόσο η γυναίκα -η Ελλάδα ενσαρκωμένη- στέκεται ακλόνητη εν μέσω της συμφοράς και ευθυτενής. Έχοντας γυρίσει την πλάτη της στη βαρβαρότητα των Τούρκων είναι έτοιμη να συνεχίσει τον αγώνα της αλώβητη και με πίστη στις αξίες του ελληνικού πολιτισμού. Εκτός από το έργο «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» ο Ντελακρουά ζωγράφισε και άλλους πίνακες οι οποίοι είναι εμπνευσμένοι από την Ελληνική Επανάσταση και που αξίζει να αναφέρουμε: «Η Σφαγή της Χίου», «Έφιππος Έλληνας Αγωνιστής», «Ορφανό κορίτσι στο κοιμητήριο» είναι πίνακες που όλοι τους δημιουργήθηκαν το 1824. Δικά του έργα είναι επίσης και τα εξής: «Η Μάχη του Έλληνα με τον Πασά»(1835), «Η μονομαχία του Γκιαούρη και του Πασά»(1835), «Σκηνή από τον ελληνικό πόλεμο της Ανεξαρτησίας» (1827), «Ο Μπότσαρης αιφνιδιάζει το στρατόπεδο των Τούρκων»(1862).
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
