Το «Κέντρο Εκκλησιαστικών, Ιστορικών και Πολιτισμικών Μελετών» της Ιεράς Μητρόπολης Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών εξέδωσε πρόσφατα τον τόμο “Ιερά Μητρόπολη Σάμου και Ικαρίας (1900–2025). Ιστορική Επισκόπηση” (Αθήνα 2026, σελ. 212), στη σειρά «Επιστημονικά Μελετήματα», αρ. 12.
Ο τόμος αυτός δημιουργήθηκε με την ευλογία και την επίβλεψη του Μητροπολίτη Σάμου, Ικαρίας και Κορσεών κ. Ευσεβίου και την εκδοτική επιμέλεια του Καθηγητή Μ. Γ. Βαρβούνη, Διευθυντή του Κέντρου.
Περιλαμβάνει, μετά τα προλογικά, την επικαιροποιημένη μορφή της μελέτης του Μητροπολίτη κ. Ευσεβίου με τίτλο «Η Εκκλησία της Σάμου κατά τον 20ό αιώνα» και, στη συνέχεια, χρονολογική αναφορά στα κυριότερα γεγονότα της εκκλησιαστικής ιστορίας και ζωής της Σάμου και της Ικαρίας, από το 1900 έως το 1995, αλλά και από το 1995 έως το 2025, κατά τη διάρκεια της αρχιερατικής διακονίας του Μητροπολίτη.
Πρόκειται για μια πολύμοχθη συγκέντρωση και καταγραφή, με χρονολογική σειρά, των γεγονότων και των σταθμών της εκκλησιαστικής ιστορίας της Τοπικής Εκκλησίας μας κατά τον 20ό και το πρώτο τέταρτο του 21ου αιώνα, η οποία αφενός αποτυπώνει τη ζωή, την παράδοση και τη δράση της και αφετέρου συνιστά συμβολή στη γενικότερη ιστορία και πνευματική πορεία της Σάμου, της Ικαρίας και των Κορσεών. Παράλληλα, εμπλουτίζει τη σχετική βιβλιογραφία και διασώζει σημαντικές στιγμές της τοπικής ιστορίας μας.
Παράλληλα, μέσα από τα ιστορικά στοιχεία που παρέχονται στον τόμο, αναδεικνύεται η προσφορά της Εκκλησίας στην εθνική, κοινωνική και πνευματική ζωή της Σάμου, της Ικαρίας και των Κορσεών, καθώς και η συμβολή της στη ζωή των κατοίκων των ακριτικών αυτών νησιών.
