«Το Ίδρυμα Ποιμαντικής Επιμορφώσεως έχει πλέον συμπληρώσει μία δεκαετία ουσιαστικής παρουσίας στο χώρο της εκπαίδευσης των κληρικών και των στελεχών της Εκκλησίας» τονίζει ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Επίσκοπος Ταλαντίου κ. Θεολόγος
Η Εκκλησία επενδύει στους ανθρώπους της και διατηρώντας ακέραιη την παράδοσή της, μιλά μια γλώσσα σύγχρονη και υπεύθυνη
«Στο πλαίσιο της ψηφιακής αναβάθμισης, προχωρά συστηματικά η ψηφιοποίηση εκκλησιαστικών κειμηλίων και αρχειακού υλικού και διασώζονται πολύτιμα χειρόγραφα, παλαιά Ευαγγέλια, λειτουργικά κείμενα, φωτογραφικό υλικό κ.ά»
Από τον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΣΠΥΡΟΥ*
Η συστηματική επιμόρφωση του κλήρου και των στελεχών της Εκκλησίας δεν υπήρξε μια συγκυριακή επιλογή, αλλά ένα βαθιά συνειδητό εκκλησιολογικό όραμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου. Από τα πρώτα χρόνια της ποιμαντορίας του, ο Μακαριώτατος έθεσε ως προτεραιότητα την ανάγκη η Εκκλησία να επενδύσει στους ανθρώπους της, ενισχύοντας τη γνώση, τη διάκριση και την ποιμαντική επάρκεια των λειτουργών της.
Με τη θεμελίωση και την ανάπτυξη του Ιδρύματος Ποιμαντικής Επιμορφώσεως (Ι.Π.Ε.), η Εκκλησία της Ελλάδος απέκτησε για πρώτη φορά έναν οργανωμένο, θεσμικά αναγνωρισμένο και πιστοποιημένο φορέα εκπαίδευσης, ικανό να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις. Έναν φορέα που δεν περιορίζεται στη θεωρητική κατάρτιση, αλλά στοχεύει στην ουσιαστική εξειδίκευση και στη διαρκή επιμόρφωση των κληρικών και των συνεργατών της Εκκλησίας σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια και πέραν αυτής.
«Ο ποιμένας πρέπει να γνωρίζει να ποιμαίνει» αποτελεί τη σταθερή πυξίδα αυτού του εγχειρήματος. Σε μια εποχή ραγδαίων κοινωνικών και τεχνολογικών μεταβολών, το όραμα του Αρχιεπισκόπου μεταφράζεται σε πράξη: σε δομημένα προγράμματα, σε συνεργασίες με πανεπιστημιακά ιδρύματα, σε ψηφιακό μετασχηματισμό και σε μια Εκκλησία που διατηρεί ακέραιη την παράδοσή της, αλλά ταυτόχρονα μιλά με γλώσσα σύγχρονη και υπεύθυνη.
«Το Ιδρυμα Ποιμαντικής Επιμορφώσεως έχει πλέον συμπληρώσει μία ολόκληρη δεκαετία ουσιαστικής παρουσίας στον χώρο της εκπαίδευσης των κληρικών και των στελεχών της Εκκλησίας» αναφέρει στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος, Επίσκοπος Ταλαντίου κ. Θεολόγος και τονίζει ότι με αναγνωρισμένη πιστοποίηση από την Ελληνική Πολιτεία και με στρατηγικές συνεργασίες, το Ιδρυμα εισέρχεται στη δεύτερη δεκαετία του με σαφή προσανατολισμό: εξειδίκευση, ψηφιακό μετασχηματισμό και στοχευμένη ποιμαντική κατάρτιση.
Το Ιδρυμα έχει πλέον κατοχυρώσει πλήρως τη θεσμική του υπόσταση. Σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ), έχει τη δυνατότητα να παρέχει μοριοδοτούμενα πιστοποιητικά με αναγνώριση από το Ελληνικό Δημόσιο.
ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ
Αυτό σημαίνει ότι η Εκκλησία διαθέτει πλέον τον δικό της αναγνωρισμένο φορέα εκπαίδευσης, γεγονός που επιτρέπει τη συνεργασία με την Πολιτεία μέσω συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Ολα τα προγράμματα λειτουργούν με εγκεκριμένο κανονισμό, θεσμική διαφάνεια και πιστοποίηση.
Η εμβέλεια των δράσεων δεν περιορίζεται στην Αρχιεπισκοπή Αθηνών ή στις Μητροπόλεις της Εκκλησίας της Ελλάδος. Τα προγράμματα υλοποιούνται επίσης στην Εκκλησία της Κρήτης, στα Δωδεκάνησα, με την ευλογία του Οικουμενικού Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίου και σε συνεργασία με την Ιερά Επαρχιακή Σύνοδο της Εκκλησίας Κρήτης, ενώ πλέον επεκτείνονται και σε Μητροπόλεις του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Ευρώπη.
ΣΤΟΙΧΗΜΑ Η ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΣΗ
Αναφορικά με την επόμενη μέρα ο Θεοφιλέστατος υπογραμμίζει ότι το στοίχημα είναι η σωστή και ουσιαστική εκπαίδευση. Οχι απλώς η παροχή γνώσης, αλλά η εξειδίκευση. Η ποιμαντική μεταβάλλεται, όπως μεταβάλλεται η κοινωνία. Άλλα είναι τα ζητήματα που αντιμετωπίζει ένας κληρικός στην Αθήνα, άλλα σε μια ακριτική Μητρόπολη, άλλα στα νησιά ή στη Θράκη. Η εκπαίδευση, επομένως, πρέπει να είναι στοχευμένη, περιφερειακά προσαρμοσμένη και ταυτόχρονα θεμελιωμένη στην εκκλησιαστική παράδοση. Το σημαντικό είναι ότι το Ιδρυμα αξιοποιεί κυρίως κληρικούς ως επιμορφωτές. Κάθε Μητρόπολη διαθέτει αξιόλογα στελέχη με μεταπτυχιακές σπουδές, διδακτορικά και εξειδίκευση. Αυτοί οι άνθρωποι επιμορφώνουν τους αδελφούς τους, δημιουργώντας μια ουσιαστική πνευματική ώσμωση μεταξύ των Μητροπόλεων.
Σε οριζόντια προγράμματα -όπου συμμετέχουν κληρικοί από όλη την Ελλάδα- αναδεικνύεται ο πλούτος της τοπικής παράδοσης. Διαφορετικές ποιμαντικές πρακτικές, έθιμα και εκκλησιαστικές εμπειρίες ανταλλάσσονται, εμπλουτίζοντας το σώμα της Εκκλησίας.
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΕΣ
Στην ερώτηση για το αν υπάρχει συνεργασία με πανεπιστήμια, ο Επίσκοπος Ταλαντίου καταφατικά επεσήμανε ότι το Ιδρυμα συνεργάζεται με θεολογικές σχολές και άλλα πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας, αξιοποιώντας εξειδικευμένους καθηγητές ανά θεματικό αντικείμενο.
ΨΗΦΙΑΚΗ ΕΝΟΡΙΑ
Καθοριστικός είναι, επίσης, ο ρόλος του Ιδρύματος στον ψηφιακό μετασχηματισμό, αφού, όπως σημειώνει ο Γενικός Διευθυντής του, έχει ήδη διαθέσει περίπου 4.000 υπολογιστές σε Μητροπόλεις ανά την Ελλάδα. Περίπου 5.000 άτομα θα αποκτήσουν δωρεάν πιστοποίηση ψηφιακών δεξιοτήτων (ECDL). Παράλληλα, προχωρά το πρόγραμμα «Ψηφιακή Μητρόπολη – Ψηφιακή Ενορία», το οποίο επιτρέπει την ηλεκτρονική διαχείριση εγγράφων, μειώνοντας δραστικά τη γραφειοκρατία.
Στο πλαίσιο της ψηφιακής αναβάθμισης, το Ιδρυμα Ποιμαντικής Επιμορφώσεως προχωρά συστηματικά στην ψηφιοποίηση εκκλησιαστικών κειμηλίων και αρχειακού υλικού. Μέσα από αυτή τη διαδικασία διασώζονται πολύτιμα χειρόγραφα, παλαιά Ευαγγέλια, λειτουργικά κείμενα, καθώς και φωτογραφικό και οπτικοακουστικό υλικό των Μητροπόλεων και μοναστηριών. Για παράδειγμα, έχουν ήδη ψηφιοποιηθεί πάνω από 1.500 χειρόγραφα από Μητροπόλεις της Αττικής, ενώ περισσότερα από 5.000 αρχεία έχουν καταχωρηθεί σε μια ψηφιακή βιβλιοθήκη, προσβάσιμη στους κληρικούς, τους ερευνητές και τους εκπαιδευόμενους του Ιδρύματος. Η ψηφιοποίηση επιτρέπει την ασφαλή διατήρηση των πρωτοτύπων, τη διασφάλιση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την αξιοποίησή τους ως εκπαιδευτικό υλικό για τα προγράμματα επιμόρφωσης, ενώ ενισχύει τη σύνδεση της παράδοσης με τη σύγχρονη τεχνολογία.
Το Ιδρυμα λειτουργεί με DPO Νομικό (υπεύθυνο προστασίας δεδομένων), συμμορφώνεται με τον GDPR, διαθέτει τρεις πιστοποιήσεις ISO και εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 22 ΦΕΚ που αφορούν τη θεσμική του κατοχύρωση.
ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΗΣΤΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ
Παράλληλα, ως ερευνητικός φορέας, έχει καταθέσει πρόγραμμα που μελετά τη σχέση της νηστείας της Εκκλησίας με την παχυσαρκία και τον σακχαρώδη διαβήτη. Η έρευνα θα πραγματοποιηθεί σε 500 οικογένειες κληρικών, καθώς και σε μοναστικές κοινότητες, διερευνώντας πώς ο ορθόδοξος τρόπος ζωής και η νηστεία συμβάλλουν στην υγεία και στην αποφυγή καταναλωτικών υπερβολών.
Το όραμα του Αρχιεπισκόπου ανταποκρίνεται στις σύγχρονες απαιτήσεις, με οργανωμένες δομές επιμόρφωσης, διαφάνεια και διαρκή αξιολόγηση
Από το 2009 μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί περισσότερες από 26.000 συμμετοχές σε σύγχρονη και ασύγχρονη εκπαίδευση. Ο Επίσκοπος Ταλαντίου κάνει γνωστό ότι όλο αυτό το έργο αποτελεί όραμα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου και επισημαίνει ότι η βασική του αρχή είναι ότι «ο ποιμένας πρέπει να γνωρίζει να ποιμαίνει». Δεν αρκεί η θεωρητική γνώση. Χρειάζεται διαρκής εκπαίδευση, διάκριση, συνεργασία και εξειδίκευση στα ζητήματα που αφορούν «τα του οίκου μας». Το όραμα αυτό δεν περιορίστηκε σε θεωρητικές διακηρύξεις, αλλά έλαβε από την αρχή συγκεκριμένη θεσμική μορφή και στρατηγικό σχεδιασμό. Ο Μακαριώτατος αντιλήφθηκε έγκαιρα ότι η Εκκλησία, για να μπορεί να ανταποκρίνεται με επάρκεια στις απαιτήσεις της εποχής, οφείλει να διαθέτει οργανωμένες δομές εκπαίδευσης, με διαφάνεια, πιστοποίηση και διαρκή αξιολόγηση. Η επιμόρφωση δεν αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματική δραστηριότητα, αλλά ως ουσιώδες στοιχείο της ποιμαντικής ευθύνης.
ΣΤΑΘΕΡΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ
Σήμερα υλοποιούνται 32 θεματικές ενότητες και προγραμματίζονται άλλες 43, που αφορούν κληρικούς, ιεροψάλτες, διοικητικά στελέχη Μητροπόλεων, εργαζόμενους σε εκκλησιαστικά ιδρύματα, κατηχητικά στελέχη, ιεραποστολή, εκκλησιαστική διπλωματία, οικολογία, ακόμη και ζητήματα ασφάλειας ενοριών.
Η συνεχής διεύρυνση της συμμετοχής και το σταθερό ενδιαφέρον που εκδηλώνεται από κάθε γωνιά της χώρας επιβεβαιώνουν ότι το έργο της επιμόρφωσης έχει αποκτήσει βαθιές ρίζες και ουσιαστικό αντίκτυπο. Η ανάγκη για διαρκή κατάρτιση, πιστοποιημένη γνώση και σύγχρονες δεξιότητες δεν αποτελεί πλέον ζητούμενο του μέλλοντος, αλλά καθημερινή πραγματικότητα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η θεσμική οργάνωση, η διαφάνεια στη διαχείριση και η τεχνολογική επάρκεια συνιστούν βασικούς πυλώνες ενός εγχειρήματος που εξελίσσεται με σταθερότητα και υπευθυνότητα.
«ΑΠΟΚΤΗΣΑΜΕ ΝΕΑ ΕΡΓΑΛΕΙΑ, ΑΝΤΑΛΛΑΞΑΜΕ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ»
Η ανταπόκριση των ίδιων των ωφελουμένων αποτελεί ίσως την πιο ουσιαστική επιβεβαίωση της επιτυχίας του εγχειρήματος. Κληρικοί και στελέχη που συμμετείχαν στα προγράμματα επιμόρφωσης μιλούν για μια εμπειρία που δεν περιορίστηκε στη μετάδοση γνώσεων, αλλά ενίσχυσε την αυτοπεποίθηση, τη διάκριση και την ποιμαντική τους επάρκεια. Πολλοί επισημαίνουν ότι μέσα από τα σεμινάρια και τις συνεργασίες απέκτησαν πρακτικά εργαλεία για την καθημερινή διακονία τους, ενώ παράλληλα ένιωσαν ότι ανήκουν σε ένα ευρύτερο δίκτυο στήριξης και ανταλλαγής εμπειριών. Η αυξανόμενη συμμετοχή και το σταθερό ενδιαφέρον για νέους κύκλους προγραμμάτων καταδεικνύουν ότι η επιμόρφωση δεν βιώνεται ως υποχρέωση, αλλά ως ευκαιρία προσωπικής και πνευματικής εξέλιξης.
«Το πιο συχνό ερώτημα που δεχόμαστε είναι: «Πότε ξεκινούν τα επόμενα προγράμματα;»» επισημαίνει ο Επίσκοπος και συμπληρώνει ότι «έχουμε γνωρίσει σχεδόν όλους τους κληρικούς της Ελλάδος μέσα από χιλιάδες χιλιόμετρα διαδρομών. Με τη στήριξη της Πολιτείας -καθώς όλα τα προγράμματα είναι συγχρηματοδοτούμενα- και με την ευλογία του Μακαριωτάτου, το έργο αυτό συνεχίζεται χωρίς οικονομική επιβάρυνση της Εκκλησίας. Η πλατφόρμα του Ιδρύματος λειτουργεί σε ιδιόκτητο cloud, υπό πλήρη έλεγχο, διασφαλίζοντας τον ψηφιακό πλούτο και τα δεδομένα. Κάθε πρόγραμμα ελέγχεται από τη Διαχειριστική Αρχή, από ορκωτούς λογιστές, τόσο ετησίως όσο και με την ολοκλήρωση κάθε έργου, ενώ τα στοιχεία τηρούνται διαθέσιμα για πέντε έτη, όπως ορίζει η νομοθεσία».
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
