Αυξημένο αίσθημα ανασφάλειας και έντονη ανησυχία για τις γεωπολιτικές εξελίξεις καταγράφει η τελευταία έρευνα «Ευρωβαρόμετρο» του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με έναν στους δύο πολίτες στην ΕΕ να δηλώνει απαισιόδοξος για το μέλλον του κόσμου.
Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα, το 52% των πολιτών στην ΕΕ δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου, ποσοστό που στην Ελλάδα ανέρχεται στο 56%. Απαισιοδοξία για το μέλλον της ΕΕ εκφράζει το 39% των ερωτηθέντων στην ΕΕ, έναντι 53% στην Ελλάδα, ενώ για το μέλλον της χώρας τους απαισιόδοξο δηλώνει το 41% των ευρωπαίων πολιτών, έναντι 56% των Ελλήνων. Σε ατομικό επίπεδο, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο θετική, καθώς το 76% των πολιτών στην ΕΕ δηλώνει αισιόδοξο για το προσωπικό του μέλλον και το μέλλον της οικογένειάς του, ποσοστό που διαμορφώνεται στο 69% στην Ελλάδα.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η ανησυχία των πολιτών για ζητήματα ασφάλειας. Σε επίπεδο ΕΕ, πρώτη ανησυχία αποτελούν οι ένοπλες συγκρούσεις κοντά στα σύνορα της Ένωσης (72%), ενώ ακολουθούν η τρομοκρατία (67%), οι κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ (66%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%) και οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%). Στην Ελλάδα, στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές με 84% (ΕΕ 65%), οι φυσικές καταστροφές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή με 83% (ΕΕ 66%), οι ενεργές συρράξεις και πόλεμοι κοντά στην ΕΕ με 79% (ΕΕ 72%), η τρομοκρατία με 73% (ΕΕ 67%) και η ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ από τρίτες χώρες με 71% (ΕΕ 59%).
Παράλληλα, υψηλά ποσοστά ανησυχίας καταγράφονται και σε ζητήματα παραπληροφόρησης και ψηφιακών απειλών. Η παραπληροφόρηση προβληματίζει το 69% των πολιτών στην ΕΕ και το 77% στην Ελλάδα, ενώ η ανεπαρκής προστασία των προσωπικών δεδομένων ανησυχεί το 68% στην ΕΕ και το 79% στην Ελλάδα. Αντίστοιχα, ανησυχία προκαλούν η ρητορική μίσους (ΕΕ 68%, Ελλάδα 71%), το ψευδές περιεχόμενο που δημιουργείται μέσω τεχνητής νοημοσύνης (ΕΕ 68%, Ελλάδα 70%) και οι απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης (ΕΕ και Ελλάδα 67%).
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι πολίτες ζητούν ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 66% των ερωτηθέντων στην ΕΕ, έναντι 78% στην Ελλάδα θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να συμβάλει πιο ενεργά στην ασφάλεια των πολιτών, ενώ το 89% σε ευρωπαϊκό επίπεδο και το 93% στην Ελλάδα υποστηρίζει ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να είναι πιο ενωμένα. Παράλληλα, το 73% στην ΕΕ και το 82% στην Ελλάδα εκτιμά ότι η Ένωση χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις παγκόσμιες προκλήσεις. Για την ενίσχυση της διεθνούς θέσης της ΕΕ, θεωρούν προτεραιότητα την άμυνα και την ασφάλεια το 40% των πολιτών στην ΕΕ και το 32% των Ελλήνων, την ανταγωνιστικότητα και την οικονομία (32% στην ΕΕ, 46% στην Ελλάδα) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (29% στην ΕΕ, 32% στην Ελλάδα).
Όσον αφορά τις εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ, ο πληθωρισμός και το κόστος διαβίωσης αναφέρονται ως “κορυφαία προτεραιότητα” που πρέπει να αντιμετωπιστεί, από το 41% των πολιτών στην ΕΕ και από το 53% στην Ελλάδα. Η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας συγκεντρώνουν ποσοστά 35% στην ΕΕ και 60% στην Ελλάδα. Υψηλά ποσοστά καταγράφονται επίσης στην Ελλάδα για τη δημόσια υγεία (54% έναντι 33% στην ΕΕ) και τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό (46% έναντι 29%). Παρά το γεγονός ότι οι περισσότεροι πολίτες εκτιμούν πως το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό, το 28% στην ΕΕ και το 39% στην Ελλάδα προβλέπει επιδείνωση τα επόμενα πέντε χρόνια.
Η εικόνα των πολιτών για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα θεσμικά της όργανα παραμένει συνολικά θετική, αν και ελαφρώς επιδεινωμένη σε σχέση με το Μάιο του 2025. Σε επίπεδο ΕΕ, το 49% διατηρεί θετική άποψη για την ΕΕ, έναντι 17% που εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα θετική εικόνα για την ΕΕ έχει το 34% και αρνητική το 29%. Θετική στάση απέναντι στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει το 38% των πολιτών στην ΕΕ και το 31% στην Ελλάδα. Τέλος, το 62% των πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο θεωρεί θετική τη συμμετοχή της χώρας του στην ΕΕ, ποσοστό που στην Ελλάδα διαμορφώνεται στο 40% – ποσοστό μειωμένο κατά 5 μονάδες σε σχέση με το Μάρτιο του 2024.
Η έρευνα του φθινοπωρινού Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το 2025 διεξήχθη από την εταιρεία Verian από τις 6 έως τις 30 Νοεμβρίου 2025 στα 27 κράτη-μέλη της ΕΕ. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 26.453 συνεντεύξεις, εκ των οποίων 1.007 στην Ελλάδα.
