Από τον ΑΠΟΣΤΟΛΟ ΣΠΥΡΟΥ*
Στο Ναύπλιο, πάνω σε έναν λόφο με θέα που κόβει την ανάσα, κρύβεται ένας μοναδικός τόπος που λίγοι περιμένουν να συναντήσουν στην καρδιά της πόλης: το λεγόμενο «Σπήλαιο του Εσταυρωμένου». Βρίσκεται ακριβώς δίπλα στον Ιερό Ναό Ευαγγελιστρίας και δεν είναι δημιούργημα της φύσης, αλλά της πίστης, της έμπνευσης και της αγάπης των ανθρώπων της ενορίας.
Ο προϊστάμενος του ναού, π. Ελευθέριος Μίχος, μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια», περιγράφει πώς γεννήθηκε και υλοποιήθηκε αυτό το ιδιαίτερο εγχείρημα. Πριν από περίπου είκοσι χρόνια, κάτω από το αρχονταρίκι του πνευματικού κέντρου υπήρχε ένας χώρος αφανής, ένας βραχώδης υπόγειος όγκος, γεμάτος ακατέργαστα φυσικά βράχια και σκιές. Δεν είχε μέχρι τότε καμία χρήση, ούτε σχέδιο, ούτε σκοπό. Κι όμως, μέσα σε εκείνον τον φαινομενικά σιωπηλό χώρο γεννήθηκε μια ιδέα σχεδόν τολμηρή: να μετατραπεί σε σπήλαιο. Όχι απλώς σε μια κατασκευή, αλλά σε έναν τόπο ιερό, που θα αποπνέει πνευματικότητα, σιωπή, κατάνυξη και θρησκευτική συγκίνηση. Έναν τόπο, ο οποίος θα αγγίζει την καρδιά του επισκέπτη πριν καν καταλάβει το πώς και το γιατί.
Δεν υπήρξε αρχιτεκτονικό σχέδιο, αλλά ούτε και κάποια οργανωμένη μελέτη. Το έργο προχώρησε με οδηγό μόνο την πίστη και τη βαθιά επιθυμία της ενορίας να προσφέρει στο Ναύπλιο κάτι μοναδικό: έναν χώρο προσευχής και αναστοχασμού, έναν μικρό Γολγοθά σμιλεμένο μέσα στην πέτρα. Έτσι ξεκίνησε μια προσπάθεια αργή, αλλά γεμάτη μεράκι, με ανθρώπους που δούλευαν με τα χέρια, αλλά και με την ψυχή.
Επίσης, ο π. Ελευθέριος περιγράφει την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και πνευματική δομή του σπηλαίου. Όπως σημειώνει, η κατασκευή έγινε με τέτοιο τρόπο ώστε να δίνει την αίσθηση ενός αυθεντικού, φυσικού σχηματισμού. Στο χαμηλότερο σημείο του σπηλαίου έχει τοποθετηθεί η φάτνη -ένα ήσυχο και ταπεινό σκηνικό της Γέννησης του Χριστού- που λειτουργεί ως πύλη εισόδου. Από εκεί ξεκινά μια απλή αλλά επιβλητική ανηφορική διαδρομή: μια σκάλα, η οποία θυμίζει, συμβολικά, την πορεία προς τον Γολγοθά. Τα σκαλιά οδηγούν στο ανώτερο σημείο του σπηλαίου, όπου δεσπόζει ο Σταυρός με τον Εσταυρωμένο. Και όλο αυτό, όπως λέει χαρακτηριστικά ο ιερέας, βρίσκεται στην καρδιά του Ναυπλίου.
Το σπήλαιο δεν έχει λατρευτική χρήση. Δεν τελούνται εκεί ακολουθίες ή μυστήρια. Είναι όμως ανοιχτό όλο το εικοσιτετράωρο, φωτισμένο από περισσότερους από 30 προβολείς που κάνουν τον χώρο φιλόξενο ακόμη και τις νυχτερινές ώρες. Ο π. Ελευθέριος τόνισε ότι ειδικά το καλοκαίρι, όπου το Ναύπλιο ζει στους ρυθμούς της τουριστικής κίνησης, πολλοί επισκέπτες -Έλληνες και ξένοι- εισέρχονται με ευλάβεια στον χώρο, ανάβουν ένα κεράκι, ανεβαίνουν τα σκαλιά προς τον Γολγοθά, στέκονται μπροστά στον Εσταυρωμένο και, έστω και για λίγα λεπτά, σιωπούν.
Τα παιδιά, όπως εξηγεί, ενθουσιάζονται με τον χώρο. «Ξετρελαίνονται», λέει χαρακτηριστικά. Σχολεία επισκέπτονται συχνά τον ναό της Ευαγγελίστριας και σταματούν και στο σπήλαιο, το οποίο προσφέρεται όχι μόνο για προσευχή, αλλά και για παιδαγωγική χρήση. Εκεί βλέπουν μπροστά τους σκηνές από τη ζωή του Χριστού, καταλαβαίνουν έννοιες που ίσως είναι δύσκολο να αποδοθούν με λόγια.
Ο χώρος κοσμείται και από εικόνες, όχι πολύτιμες βυζαντινές, αλλά απλές, νεότερες εικόνες που έχουν προσφέρει οι πιστοί. Πολλοί φέρνουν από το σπίτι τους εικόνες που δεν έχουν μεγάλη υλική αξία αλλά έχουν συναισθηματικό βάρος. Αυτά τα μικρά αφιερώματα γεμίζουν τους τοίχους του σπηλαίου και του προσδίδουν χαρακτήρα «λαϊκού ιερού», γεμάτου αγάπη και προσευχή.
Ο εφημέριος εξήγησε ακόμη ότι ο χώρος φωτίζεται έντονα όχι μόνο για λόγους αισθητικής αλλά και για να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των επισκεπτών. Ο ναός βρίσκεται σε περίοπτη θέση και λόγω της θέας -αλλά και της πνευματικής παρουσίας του Αγίου Παϊσίου, του οποίου το ομοίωμα βρίσκεται στο προαύλιο- πολλοί νέοι άνθρωποι, ζευγάρια, οικογένειες και τουρίστες επιλέγουν να περάσουν από το σημείο, ακόμη και αργά το βράδυ.
*Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
