Στην Ιερά Μονή Γενεσίου της Θεοτόκου Δαδιάς πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026 η επίσημη έναρξη του Β΄ Διεπιστημονικού Περιβαλλοντικού Συνεδρίου της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος με θέμα «Κλιματική ανθεκτικότητα, τοπική ανάπτυξη, εθνική βιωσιμότητα – Από τις φυσικές καταστροφές στην ανασυγκρότηση».
Το Συνέδριο τελεί υπό την αιγίδα του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου και διοργανώνεται από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, διά της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Θείας και Πολιτικής Οικονομίας και Οικολογίας υπό την Προεδρία του Μητροπολίτου Φθιώτιδος κ. Συμεών, σε συνεργασία με τις Ιερές Μητροπόλεις Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου και Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης, κατά το διήμερο 1 και 2 Σεπτεμβρίου στη Δαδιά, στο Σουφλί και στην Αλεξανδρούπολη.
Η πρώτη ημέρα άρχισε το πρωί της Τρίτης 1 Σεπτεμβρίου με την τέλεση της Θείας Λειτουργίας στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Γενεσίου της Θεοτόκου Δαδιάς. Στις 11.00 τελέσθηκε, υπό του οικείου Ιεράρχου Μητροπολίτου κ. Δαμασκηνού, ο Αγιασμός επί τη αρχή της Ινδίκτου και τη ενάρξει του Συνεδρίου και αναπέμφθηκε ειδική προσευχή υπέρ της προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
Στην επίσημη έναρξη του Συνεδρίου, εκτός από τους συνδιοργανωτές, παρέστησαν οι Μητροπολίτες Ξάνθης και Περιθεωρίου κ. Παντελεήμων, Σερβίων και Κοζάνης κ. Παύλος, Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρας, Μαρωνείας και Κομοτηνής κ. Παντελεήμων και Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου κ. Ιερόθεος.
Παρέστησαν επίσης ο Βουλευτής Έβρου κ. Αναστάσιος Δημοσχάκης, ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Χριστόδουλος Τοψίδης, ο Δήμαρχος Σουφλίου κ. Παναγιώτης Καλακίκος, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Μιχάλης Πιτιακούδης, η Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αλεξανδρούπολης κ. Συμέλα Καρακασίδου, η Πρύτανης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Καθηγήτρια κ. Μαρία Μιχαλοπούλου, ο Κοσμήτορας της Σχολής Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας του ΔΠΘ, Καθηγητής κ. Σπυρίδων Γαλατσίδας, εκπρόσωποι του Στρατού και των Σωμάτων Ασφαλείας, μέλη της ακαδημαϊκής κοινότητας, καθηγητές, και κληρικοί εκπρόσωποι των Ιερών Μητροπόλεων της Εκκλησίας της Ελλάδος.
Η έναρξη των εργασιών πραγματοποιήθηκε με την ανάγνωση του μηνύματος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου από τον Γραμματέα της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής, Αρχιμανδρίτη π. Πολύκαρπο Κεντικελένη.
Ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε κατ’ αρχάς στον ιδιαίτερο χαρακτήρα της 1ης Σεπτεμβρίου, ημέρας προσευχής και μέριμνας της Ορθόδοξης Εκκλησίας για το φυσικό περιβάλλον, επισημαίνοντας ότι η διοργάνωση του Συνεδρίου εκφράζει έμπρακτα το ενδιαφέρον της Εκκλησίας για την προστασία της Δημιουργίας και την ευθύνη του ανθρώπου απέναντί της.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην επιλογή του Έβρου και της Δαδιάς ως τόπου διεξαγωγής των εργασιών, συνδέοντας άμεσα τον προβληματισμό του Συνεδρίου με το βαθύ τραύμα που άφησε στην περιοχή η μεγάλη πυρκαγιά του 2023. Παράλληλα, ανέπτυξε τη χριστιανική θεώρηση της σχέσεως του ανθρώπου με τον φυσικό κόσμο, υπενθυμίζοντας τη βιβλική εντολή «εργάζεσθαι και φυλάσσειν» σχετικά με το περιβάλλον και υπογραμμίζοντας ότι ο άνθρωπος καλείται να προσλαμβάνει τη Δημιουργία ως δώρο του Θεού, με πνεύμα ευχαριστίας, εγκράτειας, μέτρου και ευθύνης.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Αρχιεπίσκοπος επισήμανε ότι η ουσιαστική ανασυγκρότηση μετά από μια φυσική καταστροφή συνδέεται και με τον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται και χρησιμοποιεί τη Δημιουργία. Οι τεχνικές παρεμβάσεις, η αναδάσωση και οι αποτελεσματικότεροι μηχανισμοί προστασίας χρειάζεται να συνοδεύονται από μια βαθύτερη αλλαγή στάσεως απέναντι στον φυσικό κόσμο. Χαρακτηριστικά σημείωσε: «Ο άνθρωπος καλείται να ζει τον κόσμο ευχαριστιακά, να τον δέχεται ως δωρεά και να αναγνωρίζει μέσα σε αυτόν την αγαθότητα του Δημιουργού. Έτσι αποκτούν σημασία η εγκράτεια, το μέτρο και η ευθύνη».
Ακολούθως, χαιρετισμό απηύθυνε ο Πρόεδρος της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Θείας και Πολιτικής Οικονομίας και Οικολογίας, Μητροπολίτης Φθιώτιδος κ. Συμεών. Ο Μητροπολίτης κ. Συμεών, χαιρετίζοντας την έναρξη του Β’ Διεπιστημονικού Περιβαλλοντικού Συνεδρίου, παρουσίασε πέντε άξονες πάνω, στους οποίους στηρίζονται οι πρωτοβουλίες της Επιτροπής και ειδικότερα το συγκεκριμένο Συνέδριο:
Πρώτον, τη «ρεαλιστική και νηφάλια ανάγνωση της πραγματικότητας», τονίζοντας ότι «συνειδητά επιλέγουμε την χρονική αποστασιοποίηση από διάφορα γεγονότα της κλιματικής κρίσης, ώστε να υπάρχει δυνατότητα μίας πιο ψύχραιμης, νηφάλιας και ήρεμης αποτίμησης». Δεύτερον, την «διεπιστημονική προσέγγιση με ανοιχτό διάλογο χωρίς προκαταλήψεις», την οποία χαρακτήρισε ως μία «επιστημονική παγκοινιά». Τρίτον, την «έμφαση στην τοπικότητα με καθολική όμως κατεύθυνση», αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι «ερχόμαστε στα ακριτικά αυτά άγια χώματα της εσχατιάς της πατρίδας μας, για να ακούσουμε εμείς εσάς, ώστε η φωνή σας να γίνει φωνή όλης της Ελλάδας». Τέταρτον, την «αναζήτηση εφικτών παρεμβάσεων στο ρεαλιστικό και υλοποιήσιμο διά ταύτα» και πέμπτον «τον αναπτυξιακό προσανατολισμό στην προοπτική μιας πνευματικής και οικολογικής αειφορίας», επισημαίνοντας με έμφαση ότι «η οικοφιλία χρειάζεται παιδεία, προσωπική ευθύνη και αλλαγή νοοτροπίας».
Ο κ. Συμεών κατακλείοντας τον λόγο του, αφού ευχαρίστησε τους Μητροπολίτες Διδυμοτείχου κ. Δαμασκηνό και Αλεξανδρουπόλεως κ. Άνθιμο, συνεχάρη τον Γραμματέα της Επιτροπής, Αρχιμ. π. Πολύκαρπο Κεντικελένη, τους εισηγητές του Συνεδρίου και όλους τους φορείς, που στήριξαν την προσπάθεια, εστίασε τον λόγο του στην «κλιματική δικαιοσύνη» τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Οι συνέπειες της περιβαλλοντικής υποβάθμισης δεν κατανέμονται πάντοτε δίκαια. Οι πιο ευάλωτοι συμπολίτες μας συχνά πλήττονται περισσότερο. Τολμώ να προσθέσω ότι οι ακρίτες συμπολίτες μας πλήττονται ακόμη περισσότερο από όλους τους ευάλωτους. Γι’ αυτό η προστασία του περιβάλλοντος είναι ταυτόχρονα και πράξη κοινωνικής δικαιοσύνης. Η διοργάνωση αυτού του Συνεδρίου, σε αυτόν εδώ τον τόπο, είναι μία συνειδητή πράξη δικαιοσύνης».
Στη συνέχεια, λαμβάνοντας τον λόγο ο Μητροπολίτης Διδυμοτείχου, Ορεστιάδος και Σουφλίου κ. Δαμασκηνός, καλωσορίζοντας τους συνέδρους στη Δαδιά, στάθηκε ιδιαίτερα στον συμβολισμό της 1ης Σεπτεμβρίου, αρχής του νέου εκκλησιαστικού έτους και ημέρας αφιερωμένης από την Ορθόδοξη Εκκλησία στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Τόνισε ότι η φροντίδα της Δημιουργίας αποτελεί ουσιαστική έκφραση της ευθύνης του ανθρώπου απέναντι στο δώρο του Θεού και συνέδεσε τη σύγχρονη οικολογική κρίση με την ανάγκη μιας βαθύτερης αλλαγής νοοτροπίας, που εκφράζεται μέσα από τη μετάνοια, την εγκράτεια και τον σεβασμό στα όρια της φύσεως.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη Δαδιά, έναν τόπο που γνώρισε τις οδυνηρές συνέπειες των καταστροφικών πυρκαγιών και σήμερα καλείται να γίνει τόπος αναγέννησης και δημιουργικής ανασυγκρότησης. Υπογράμμισε ότι η αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος και η ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας απαιτούν τη συντονισμένη συμβολή της επιστήμης, της Πολιτείας, της Εκκλησίας και των ανθρώπων του τόπου, ενώ επισήμανε τη σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας για τη διαμόρφωση ουσιαστικών και εφαρμόσιμων προτάσεων.
Κλείνοντας, έστρεψε τη σκέψη του στις επόμενες γενιές και στην ευθύνη που αναλογεί σε όλους για τη διαφύλαξη της φυσικής κληρονομιάς, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Το περιβάλλον που μας περιβάλλει δεν είναι ιδιοκτησία μας· είναι δάνειο για τις επόμενες γενιές».
Χαιρετισμούς απηύθυναν ακόμη ο Βουλευτής Έβρου κ. Αναστάσιος Δημοσχάκης, ο Περιφερειάρχης Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κ. Χριστόδουλος Τοψίδης, ο Δήμαρχος Σουφλίου κ. Παναγιώτης Καλακίκος, η Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αλεξανδρούπολης κ. Συμέλα Καρακασίδου και η Πρύτανης του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης, Καθηγήτρια κ. Μαρία Μιχαλοπούλου. Στις παρεμβάσεις τους υπογραμμίσθηκε η ιδιαίτερη σημασία της διεξαγωγής του Συνεδρίου στον Έβρο, έναν τόπο που δοκιμάσθηκε έντονα από τις καταστροφικές πυρκαγιές, καθώς και η ανάγκη συντονισμένης συνεργασίας των θεσμικών φορέων, της Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, την πρόληψη νέων καταστροφών και τη βιώσιμη ανασυγκρότηση της περιοχής. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σημασία της επιστημονικής γνώσης, της έγκαιρης πρόληψης και της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης.
Το πρώτο μέρος των εργασιών ολοκληρώθηκε με την κεντρική ομιλία του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης κ. Ανθίμου.
Ο Μητροπολίτης κ. Άνθιμος, στην ομιλία του με θέμα «Φυσική και πνευματική σχέση των δασών με τον άνθρωπο», άρχισε από την ίδια την πραγματικότητα του Έβρου και τις βαριές συνέπειες των πρόσφατων περιβαλλοντικών καταστροφών. Αναφέρθηκε στην πυρκαγιά του 2023, η οποία έπληξε το 58% του Εθνικού Πάρκου της Δαδιάς, καθώς και στα προβλήματα που δημιουργεί η παρατεταμένη ξηρασία στο Δέλτα του Έβρου, υπογραμμίζοντας το μέγεθος της ευθύνης για τη διαφύλαξη ενός τόπου με εξαιρετικό φυσικό πλούτο και μοναδική βιοποικιλότητα.
Στη συνέχεια ανέπτυξε, μέσα από πλήθος βιβλικών και λειτουργικών αναφορών, τη βαθιά θέση που κατέχει ο φυτικός κόσμος στη θεολογία και στην πνευματική εμπειρία της Εκκλησίας. Από τα δένδρα του Παραδείσου και το «δένδρο της ζωής» έως το ξύλο του Τιμίου Σταυρού, την άμπελο, τη συκή, τον φοίνικα και τον κέδρο, παρουσίασε τη φύση ως διαρκή υπενθύμιση της σχέσεως του ανθρώπου με τον Δημιουργό και ως εικόνα της ίδιας της πνευματικής του πορείας. Ιδιαίτερα τόνισε ότι η χριστιανική μέριμνα για το περιβάλλον πηγάζει από την πίστη στον Θεό ως Δημιουργό και από την ευθύνη του ανθρώπου να προστατεύει και να καλλιεργεί όσα του έχουν εμπιστευθεί.
Συνδέοντας, τέλος, την οικολογική ευθύνη με το μέλλον του Έβρου και των ανθρώπων του, κάλεσε όλους σε έμπρακτη φροντίδα του τόπου και σε δημιουργική παρουσία στη γη που τους ανατρέφει. Με μία χαρακτηριστική εικόνα, η οποία συμπύκνωσε και το κεντρικό μήνυμα της ομιλίας του, επισήμανε: «Κανείς δεν μπορεί να κάνει καρπό άνω, αν δεν ρίξει βαθιά στη γη ρίζες κάτω, όπως τα δένδρα», και κατέληξε με την προτροπή: «Ας ριζώσουμε λοιπόν στον τόπο μας κι ας φυτέψουμε τη γη μας».
Το απόγευμα οι εργασίες συνεχίσθηκαν στο Δημαρχείο Σουφλίου με την πρώτη συνεδρία υπό τον γενικό τίτλο «Όψεις της φυσικής καταστροφής στον Έβρο», με Πρόεδρο τον Δήμαρχο Σουφλίου κ. Παναγιώτη Καλακίκο και εισηγητές τον Επίκουρο Καθηγητή του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων του ΔΠΘ κ. Θωμά Καταγή, τον Επίκουρο Καθηγητή του ίδιου Τμήματος κ. Γεώργιο Παπαϊωάννου, τον υποψήφιο διδάκτορα κ. Αντώνιο Ταμπάκη, τον κ. Άγγελο Συμεωνίδη, μέλος ΕΔΙΠ του Τμήματος Δασολογίας και Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων του ΔΠΘ, τον Αναπληρωτή Καθηγητή του ίδιου Τμήματος κ. Γεώργιο Κοράκη, την εκπαιδευτικό του Γυμνασίου Σουφλίου κ. Δήμητρα Παρθένου και τον κ. Μιχαήλ Χάλαρη, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Χημείας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και Αντιστράτηγο (ε.α.) του Πυροσβεστικού Σώματος.
Οι εισηγήσεις επικεντρώθηκαν στην αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων μετά τη μεγαπυρκαγιά, στις επιπτώσεις της πυρκαγιάς στη διάβρωση και την επιφανειακή απορροή, στην ανάδειξη του φυσικού τοπίου, στις απόψεις των κατοίκων για τους φυσικούς πόρους του Εθνικού Πάρκου της Δαδιάς, στη σχέση της περιβαλλοντικής κρίσης με την τεχνολογική εξέλιξη, καθώς και στην οικοθεολογική προσέγγιση της περιβαλλοντικής κρίσης στο πλαίσιο της εκπαίδευσης. Μετά την ολοκλήρωση των εισηγήσεων ακολούθησε συζήτηση και τοποθετήσεις.
Οι εργασίες του Β΄ Διεπιστημονικού Περιβαλλοντικού Συνεδρίου συνεχίζονται τη δεύτερη μέρα, Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2026, στο Πνευματικό Κέντρο της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως, με τις θεματικές ενότητες «Πρόληψη, Διαχείριση, Ανασυγκρότηση» και «Οικοσυστήματα, Κοινωνία και Θεολογία».
