Ένας διακεκριμένος αγιογράφος, που βοήθησε στο αναστηλωτικό έργο την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας, έφυγε πρόσφατα από τη ζωή.
Πρόκειται για τον Jani Zoica (Γιάννη Ζοΐτσα) που εξεδήμησε πρόωρα, μετά από μια ταχεία και οξεία ασθένεια, αφήνοντας, όμως, πίσω του ένα σπουδαίο εικονογραφικό έργο, αλλά και ανθρωπιστικό.
Υπάρχουν πολλά αποτυπώματα αυτού του έργου του, με σημαντικότερα αυτά στον ναό της Μονής του Αγίου Κοσμά στο Κολικόντασι του Φίερι, στον ναό της Παναγίας Τσέρσκας Λεσκοβικίου, στον ναό της Μονής Αρχαγγέλων στη Δερβιτσάνη και πολλά άλλα, καθώς συνεργαζόταν με τον Τομέα Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας.
Αγιογράφος με πολύ ταλέντο, συνέβαλε με μεγάλο μεράκι στο “ξαναζωντάνεμα” εικονογραφιών σε ερειπωμένους ναούς της Αλβανίας.
Η αποκατάσταση των κατεστραμμένων αγιογραφιών από τα χέρια του δεν είχε ούτε τον υπέρμετρο κατακορυφισμό, ούτε τον εξεπρεσσιονισμό της δυτικής τέχνης.
Παρά τον υψηλό χαρακτήρα και συμβολισμό της, ήταν μετρημένη, ήρεμη, ιδεαλιστική, ώστε να μπορεί κανείς να πει ότι πραγματικά κρατεί τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά του Ορθόδοξου πνεύματος.
Από πνευματική άποψη, πίστευε βαθύτατα ότι οι αγιογραφίες που διασώθηκαν στη γειτονική Αλβανία, είναι μια ακόμη απόδειξη του θριάμβου της πίστης. Θρίαμβος, που στηρίχθηκε στους αγώνες για την επικράτηση της αλήθειας του Χριστού, στους αγώνες για την επικράτηση της χριστιανικής ζωής.
Και με τη ζωή του -ταπεινός, χαμογελαστός, εγκάρδιος, συνετός – έδειχνε συνεχώς ότι οι αγώνες της χριστιανικής ζωής, βασίζονται πάνω στην καθαρή καρδιά και στην αγνότητα των προθέσεων.
Και οι αγιογραφίες ήταν γι’ αυτόν μία δίοδο να δει από πιο κοντά τον Κύριό μας, να δοκιμάσει την ειρήνη, που Αυτός χαρίζει, τη χαρά, που Αυτός δίνει. Ίσως και γι’ αυτό να βιάστηκε να φύγει από τη ζωή…
π. Ηλίας Μάκος
