Η Δημοτική Βιβλιοθήκη της Λέρου διαθέτει στα ράφια της 21.000 τίτλους βιβλίων (χειρόγραφα, ιστορικά, λογοτεχνία), στεγάζεται στο κτίριο της Δημογεροντίας στον Πλάτανο και προσελκύει το ενδιαφέρον πλήθους επισκεπτών και ερευνητών. Η υπεύθυνη λειτουργίας της Φρόσω Τζανουδάκη μιλά στην Ο.Α.
Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ
Στολίδι για όλα τα Δωδεκάνησα και πόλο έλξης για πολύ κόσμο αποτελεί η Δημοτική Βιβλιοθήκη της Λέρου, στα ράφια της οποίας είναι διαθέσιμοι 21.000 τίτλοι βιβλίων και διαθέτει σε τακτική βάση τον εντυπωσιακό αριθμό των 1.600 μελών. Η Δημοτική Βιβλιοθήκη ιδρύθηκε το 1952, αλλά, ωστόσο, το νησί διέθετε μια πλούσια συλλογή σε βιβλία ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα. Ο Διονύσιος Οικονομόπουλος, στο βιβλίο του «ΛΕΡΙΑΚΑ» που εκδόθηκε το 1888, είχε αναφερθεί μάλιστα με τεκμηριωμένα στοιχεία στην ύπαρξη μιας σπουδαίας Βιβλιοθήκης στη Λέρο, ενώ είχε επίσης προβεί και σε αναλυτική καταγραφή του μεγάλου αριθμού των χειρογράφων και των βιβλίων, τα οποία ήταν δωρεά του καταγόμενου από την Λέρο δασκάλου Αδαμάντιου Χαραμή όπως και άλλων επιφανών κατοίκων της Λέρου.
Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου οι κάτοικοι της Λέρου κατάφεραν με πολλές δυσχέρειες να κρύψουν στο πηγάδι του Κάστρου τα περισσότερα από τα βιβλία και τα χειρόγραφα της βιβλιοθήκης, έτσι ώστε να τα προστατεύσουν από την εκδικητική μανία των Γερμανών που κατέλαβαν το νησί το 1943 μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας. Λίγα χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου Πόλεμου μεγάλο μέρος της συλλογής των βιβλίων μεταστεγάστηκε στο κτίριο της Δημογεροντίας στον Πλάτανο, ενώ το 2015 όλα τα χειρόγραφα που είχαν ιστορικό περιεχόμενο παραδόθηκαν στα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Τον Μάρτιο του 2015 η Δημοτική βιβλιοθήκη μεταφέρθηκε και στεγάστηκε σ’ ένα πλήρως ανακατασκευασμένο σύγχρονο κτίριο στην κεντρική πλατεία του νησιού.
Η ΠΟΙΗΣΗ
«Οι πιο πολλοί τίτλοι που υπάρχουν στην βιβλιοθήκη προέρχονται από σύγχρονες εκδόσεις και έχουν να κάνουν με τον τομέα της λογοτεχνίας, ενώ πολλά είναι και αυτά που έχουν ιστορικό περιεχόμενο» τονίζει μιλώντας στην «Ορθόδοξη Αλήθεια» η κυρία Φρόσω Τζανουδάκη, πρόεδρος της Επιτροπής Πολιτισμού του Δήμου Λέρου και υπεύθυνη για τη λειτουργία της δημοτικής βιβλιοθήκης. Όπως επισημαίνει η ίδια: «Εχουμε διαπιστώσει ότι η ποίηση αρέσει σε πολύ κόσμο -ειδικά στους νέους- και έχει διαμορφωθεί ένα κοινό, που ολοένα αυξάνεται και αποζητά διακαώς να βρει τέτοια βιβλία. Η προτίμηση στα έργα της ποίησης πιστεύω ότι οφείλεται στο ότι από την Λέρο καταγόταν η Ολυμπία Καράγιωργα -μια από τις πιο αξιόλογες ποιήτριες της σύγχρονης εποχής. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Καράγιωργα είχε τιμηθεί το 2010 από την Ακαδημία Αθηνών για το ποιητικό της ύφος. Στη βιβλιοθήκη μας φιλοξενούνται άπαντα τα έργα της. Την αγάπη τους οι αναγνώστες κάθε ηλικίας δείχνουν επίσης και για την ποίηση του Ρίτσου, του Ελύτη, της Κικής Δημουλά κ.α».
ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ
Τα βιβλία που είχαν εκδοθεί τον 18ο και τον 19ο αιώνα και τα οποία αναφέρονται στα ήθη και έθιμα της Λέρου εκείνης της περιόδου αλλά και τις τότε κοινωνικές συνθήκες, θεωρούνται τα πιο σημαντικά από αυτά που υπάρχουν σήμερα στη βιβλιοθήκη, αφού αυτά προσελκύουν το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού. Ιστορικής αξίας είναι βεβαίως και τα βιβλία της Δημογεροντίας του νησιού, στα οποία βρίσκουμε πολλές αναφορές π.χ για τους γάμους και τα προικοσύμφωνα εκείνης της εποχής. Επίσης, η βιβλιοθήκη προσελκύει το ενδιαφέρον πολλών ερευνητών που θέλουν να φωτίσουν πτυχές του παρελθόντος.
ΚΑΝΟΥΝ ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΟΥΝ ΕΚΕΙ
Οι υπεύθυνοι της βιβλιοθήκης έχουν φροντίσει και για τη διαμόρφωση ενός ειδικού χώρου -αφιερωμένου σε παιδικά αναγνώσματα- που έχει αγαπηθεί και έχει κερδίσει την εκτίμηση μικρών και μεγάλων. Σε καθημερινή βάση και σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς και με τους μαθητές από το νηπιαγωγείο, το δημοτικό, το γυμνάσιο και το λύκειο γίνονται εκεί εργασίες κατά τις απογευματινές ώρες. Συχνά μάλιστα κάποια από τα μαθήματα μεταφέρονται τις πρωινές ώρες από την σχολική αίθουσα στο χώρο της βιβλιοθήκης προσφέροντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την ευκαιρία για να έρθουν τα παιδιά σ’ επαφή και να γνωρίσουν τον κόσμο του βιβλίου και δη του εξωσχολικού.
Οι ποικίλες δραστηριότητες και οι αναγνώστες του καλοκαιριού
«Είναι πολύ σημαντικό για εμάς να κάνουμε τα παιδιά ν’ αγαπήσουν την ανάγνωση» υπογραμμίζει η κ. Τζανουδάκη συνεχίζοντας την αναφορά στις δραστηριότητες της βιβλιοθήκης. Και προσθέτει: «Ενδεικτικό στοιχείο της προσπάθειας που καταβάλλουμε σε αυτό τον τομέα είναι και η εκδήλωση, την οποία είχαμε κάνει παλαιότερα με την παρουσία της αείμνηστης συγγραφέως Γαλάτειας Σουρέλη. Είχαμε φροντίσει πρώτα να διανείμουμε ένα βιβλίο της στους μαθητές του δημοτικού σχολείου, να κρατήσουν σημειώσεις για ό,τι προκάλεσε το ενδιαφέρον τους και στη συνέχεια καλέσαμε την συγγραφέα να μιλήσει με τα παιδιά σχετικά με το περιεχόμενο του βιβλίου. Η Γαλάτεια Σουρέλη ήταν και είναι μια λογοτέχνης που έχει περίοπτη θέση στην καρδιά μου. Ήταν μια προσωπικότητα που ζούσε μέσα στην κοινωνία. Απόδειξη αυτής της αγάπης ήταν και το ότι δώρισε το σπίτι της -ένα σπουδαίο αρχοντικό- στο Δήμο της Λέρου και σε αυτό στεγάζεται το Μουσείο της Λέρου. Οι εργασίες μάλιστα για την λειτουργία του μουσείου ολοκληρώθηκαν πριν από λίγο καιρό».
ΞΕΝΟΓΛΩΣΣΟ ΤΜΗΜΑ
Ο Δήμος Λέρου στέκεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον απέναντι και στις απαιτήσεις των τουριστών Ελλήνων και ξένων, οι οποίοι επισκέπτονται το νησί κατά τους θερινούς μήνες. Είχε κάνει μάλιστα μεγάλη εντύπωση στην κ. Τζανουδάκη το γεγονός, ότι παρόλο που παρέμεναν στη Λέρο μόνο για μια εβδομάδα πήγαιναν στη βιβλιοθήκη και δανείζονταν κάποιο βιβλίο, το οποίο βεβαίως φρόντιζαν να το επιστρέψουν εγκαίρως. Η ίδια με τους συνεργάτες της είχε φροντίσει άλλωστε να λειτουργεί και ξενόγλωσσο τμήμα στον επάνω όροφο της βιβλιοθήκης με βιβλία στην αγγλική, γαλλική και στην ιταλική γλώσσα. Υπάρχουν εξάλλου σύλλογοι με αλλοδαπούς, οι οποίοι διαμένουν μόνιμα στο νησί και διοργανώνουν τακτικά εκδηλώσεις στο χώρο της βιβλιοθήκης.
«ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΝΑΝ ΖΩΝΤΑΝΟ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΕΝΤΑΓΜΕΝΟ ΣΤΗΝ ΤΟΠΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ»
«Θέλουμε η βιβλιοθήκη να αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό -ενταγμένο στο περιβάλλον της τοπικής κοινωνίας» σημειώνει η κ. Τζανουδάκη λέγοντας και τα εξής: «Γι’ αυτό έχουμε μεριμνήσει να κάνουμε διάφορες εκδηλώσεις όπως π.χ παρουσιάσεις βιβλίων, ομιλίες, τιμητικές διακρίσεις κ.α. Από το καλοκαίρι του 2012 η Δημοτική Βιβλιοθήκη σε συνεργασία με τους εθελοντές της έχει πραγματοποιήσει πάνω από 160 εκδηλώσεις, ενώ έχουμε ζητήσει από αρκετές προσωπικότητες των ελληνικών γραμμάτων να έρθουν στη Λέρο και να κάνουν διαλέξεις στην βιβλιοθήκη. Αξίζει ακόμη να τονίσουμε ότι κατά την περίοδο όπου η βιβλιοθήκη μας ανήκε στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Λέρου, είχαμε αναλάβει και την έκδοση επί πέντε χρόνια ενός τριμηνιαίου λογοτεχνικού περιοδικού με τον τίτλο ”Έκφραση Λόγου και Τέχνης”. Είχαμε συνδρομητές του περιοδικού από ολόκληρη την Ελλάδα αλλά και από χώρες του εξωτερικού. Σκεφτόμαστε μάλιστα να προχωρήσουμε μελλοντικά στην επανακυκλοφορία αυτού του περιοδικού. Αυτή την στιγμή αντιμετωπίζουμε πρόβλημα λόγω έλλειψης βιβλιοθηκονόμου και αναμένουμε να καλυφθεί σύντομα αυτή η οργανική θέση. Στην εποχή του διαδικτύου είναι πολλά τα πράγματα που καθημερινά αλλάζουν και γι’ αυτό είναι εκ των πραγμάτων αναγκαίο να υπάρχει ένα εξειδικευμένο άτομο με τις κατάλληλες ικανότητες στη βιβλιοθήκη».
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
