Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος απέστειλε μήνυμα προς μαθητές, μαθήτριες και εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων.
Προς τους μαθητές και τις μαθήτριες των Δημοτικών Σχολείων, ο Αρχιεπίσκοπος εξέφρασε την πεποίθηση ότι το σχολείο αποτελεί «μια μεγάλη οικογένεια» που μπορεί να προσφέρει καλλιέργεια πνευματική, τονίζοντας: «Ελάτε, λοιπόν, να βάλετε τα δυνατά σας, για να κατακτήσετε τη γνώση, να ανοίξετε τους ορίζοντές σας, να βάλετε γερά θεμέλια στη ζωή σας».
Στους μαθητές και τις μαθήτριες Γυμνασίων και Λυκείων υπογράμμισε τη σημασία της σχέσης δασκάλου και μαθητή, την οποία χαρακτήρισε «ασύμμετρη»: «Ο ένας γνωρίζει και παραδίδει, ενώ ο άλλος αγνοεί και προσέρχεται για να μάθει. […] Είναι μεγάλη ευλογία να έχει κανείς συναίσθηση του ρόλου και της ταυτότητάς του μέσα στο σχολικό περιβάλλον», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Απευθυνόμενος στους εκπαιδευτικούς, αναγνώρισε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν καθημερινά, όπως μαθησιακά και πειθαρχικά προβλήματα, παράλογες απαιτήσεις, απαξίωση, αλλά και προσωπικές δοκιμασίες. Τους ενθάρρυνε ωστόσο να συνεχίσουν με μεράκι, μεθοδικότητα και ενσυναίσθηση το λειτούργημά τους:
«Να εξακολουθήσετε να διψάτε για τη γνώση, να έχετε διάθεση αναστοχασμού, να ενισχύετε ο ένας τον άλλον, αλλά και να αντλείτε ενέργεια από την ανεμελιά και τη ζωντάνια της νιότης».
Αρχικά, απέστειλε μήνυμα προς τους μαθητές και τις μαθήτριες Δημοτικού:
Αγαπητά μου παιδιά,
Καλωσορίσατε και φέτος στην αυλή του Σχολείου. Με συγκίνηση και ενθουσιασμό σας βλέπω όλους ως Πνευματικός Πατέρας σας, ιδιαίτερα μάλιστα τα χαρούμενα πρωτάκια μας, που άκουσαν σήμερα για πρώτη φορά το κουδούνι του σχολείου να χτυπά και να τους καλεί στην μάθηση.
Το Σχολείο σας, αυτή η μεγάλη οικογένεια, είμαι σίγουρος ότι, έχει όλη την καλή θέληση και τις απαραίτητες προϋποθέσεις να σας προσφέρει καλλιέργεια πνευματική. Αλλά κι εσείς είστε πάντα έτοιμοι, με χαμόγελο και ενθουσιασμό, να κρατήσετε όλα αυτά τα χρήσιμα εφόδια που θα σας δώσει το Σχολείο και να τα πολλαπλασιάσετε! Ελάτε, λοιπόν, να βάλετε τα δυνατά σας, για να κατακτήσετε την γνώση, να ανοίξετε τους ορίζοντές σας, να βάλετε γερά θεμέλια στην ζωή σας.
Στην προσπάθειά σας αυτή, αλλά και σε κάθε άλλη στιγμή, να γνωρίζετε ότι ο Χριστός και η Εκκλησία Του θα είναι μαζί σας, σύμμαχος σε όλη την ζωή σας. Αρκεί να ζητήσετε με πίστη την βοήθειά τους! Τότε, ο Χριστός θα σας δείξει τον δρόμο που αξίζει να ακολουθήσετε.
Στους φιλότιμους εκπαιδευτικούς μας, στους καλούς γονείς σας αλλά και σε όλους εσάς, τους μαθητές και τις μαθήτριες, εύχομαι από τα βάθη της καρδιάς μου καλή και ευλογημένη την νέα σχολική χρονιά. Να κοπιάσουμε όλοι μαζί για το αγαθό της παιδείας, για ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε, εσάς, τα παιδιά μας, που είστε η ελπίδα μας ότι εσείς θα τα καταφέρετε πολύ καλύτερα από εμάς.
Ο Θεός να ευλογήσει το ξεκίνημά σας και να σας φωτίζει πάντοτε.
Προς τους μαθητές και μαθήτριες των Γυμνασίων και Λυκείων
Αγαπητά μου παιδιά,
Σήμερα και πάλι, εκπαιδευτικοί, μαθητές, και γονείς, θα συναντηθείτε σε μια σχολική αυλή. Για μια νέα αρχή, ένα νέο ξεκίνημα. Κι όλο αυτό έχει κάτι από γιορτή. Αξίζει όμως να κάνουμε όλοι —κι εγώ μαζί σας— ένα βήμα πίσω και να αφιερώσουμε σε τούτη τη στιγμή δύο σκέψεις.
Το σχολείο είναι ορόσημο στη ζωή των ανθρώπων. Η σχολική τάξη είναι εικόνα-σύμβολο του πολιτισμού μας: παιδικά βλέμματα στέκουν προσηλωμένα σε έναν δάσκαλο, ο οποίος «κάνει παράδοση» (έτσι λέμε τη διδασκαλία στον τόπο μας). Κι αυτό σημαίνει πως μέσα στη σχολική αίθουσα κάτι «παραδίδεται». Αυτό το κάτι είναι η ψυχή του πολιτισμού μας, ο πυρήνας της ανθρωπιάς μας. Είναι αυτό που αξίζει, που κερδήθηκε και δεν πρέπει να χαθεί. Γίνεται σκυτάλη και αλλάζει χέρια, γίνεται φλόγα και ζωή. Έτσι χτίζονται οι πολιτείες των ανθρώπων. Έτσι αποκτά φωνή το παρελθόν, διαμορφώνεται το παρόν, γίνεται όραμα το μέλλον.
Όπως έχει πει ένας σύγχρονος στοχαστής, η σχέση δασκάλου-μαθητή είναι σχέση ασύμμετρη˙ ο ένας γνωρίζει και παραδίδει, ενώ ο άλλος αγνοεί και προσέρχεται για να μάθει. Και είναι μεγάλη ευλογία να έχει κανείς συναίσθηση του ρόλου και της ταυτότητάς του μέσα στο σχολικό περιβάλλον: οι μεν δάσκαλοι, προκειμένου να διακονούν το ιερό έργο της παράδοσης με επίγνωση και προσοχή˙ οι δε μαθητές, προκειμένου να παραλαμβάνουν με σύνεση αυτό που σιγά-σιγά θα το δουν να τους μεταμορφώνει και να σμιλεύει μέσα τους το σχήμα της προκοπής και της ενηλικίωσης.
Αλλά και οι γονείς, έχετε κι εσείς ένα μοναδικό ρόλο σε όλο αυτό. Καλείστε να πλαισιώσετε την ιερή αυτή μετάγγιση ευλαβικά. Να τη διευκολύνετε με τον σεβασμό και τη φροντίδα σας. Σεβασμό απέναντι στους εκπαιδευτικούς και το δύσκολο έργο τους, και φροντίδα για τα παιδιά που μυούνται με κόπο στον τρόπο της αγωγής και της γνώσης. Είναι αφανής ο ρόλος σας. Αλλά καμία οικοδομή δεν μπορεί να υψωθεί στον ουρανό, αν δεν στηριχθεί σε αφανή θεμέλια.
Αγαπητοί μου, ζείτε τούτη την ώρα ένα ξεκίνημα. Επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Κάποιες φορές μάλιστα, το προσπερνάμε σαν κομμάτι μιας ρουτίνας. Αν όμως σταθείτε λίγο και αναλογιστείτε τούτη τη στιγμή, θα νιώσετε το δέος μιας παράδοσης που διατρέχει τον χρόνο, συναρμόζει τις γενιές και συγκροτεί τον πολιτισμό μας. Αφεθείτε σ’ αυτό το δέος. Αφιερώστε του χώρο στην καρδιά σας. Θα διαπιστώσετε πως είναι κάτι που μας πλουτίζει και μας κάνει περισσότερο ανθρώπους.
Ο Θεός να σας σκεπάζει και να ευλογεί τη νέα σχολική μας χρονιά!
Προς τους Εκπαιδευτικούς
Αγαπητές και αγαπητοί εκπαιδευτικοί,
Απευθύνομαι σε καθεμία και καθέναν με πατρική αγάπη, κι ας μην σας γνωρίζω προσωπικά. Ορισμένοι είστε πρωτοδιόριστοι, άλλες και άλλοι έχετε πολυετή εμπειρία στην πρωτοβάθμια ή στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σε ειδικά η επαγγελματικά σχολεία, σε δημόσια ή ιδιωτικά, διδάσκετε στις μεγάλες πόλεις ή σε μικρά χωριά. Από τεσσάρων έως δεκαοχτώ χρονών η νεολαία της πατρίδας μας μαθητεύει πλάι σας σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ρευστότητα, έλλειψη νοήματος, απογοήτευση και απελπισία.
Γνωρίζω πως καθημερινά έρχεστε αντιμέτωποι με δύσκολα περιστατικά, αναμετριέστε με το άγχος να διεξέλθετε την ύλη, να κεντρίσετε το ενδιαφέρον των παιδιών στους καιρούς της εικονικής πραγματικότητας και να συνεργασθείτε με συναδέλφους και γονείς που συχνά διαφέρουν πολύ από εσάς. Μαθησιακά και πειθαρχικά προβλήματα, παράλογες απαιτήσεις και κάποιες φορές απαξίωση, καθιστούν την προσπάθειά σας ηρωική, ενώ ταυτόχρονα πολλοί από εσάς αντιμετωπίζετε και προσωπικές δυσκολίες, στην οικογένεια, την υγεία ή τις υλικές απολαβές σας.
Όμως, παρ’ όλες τις δυσχέρειες, εύχομαι να συνεχίσετε την προσπάθεια να διατηρείτε το μεράκι στο λειτούργημά σας, τον μεταδοτικό ενθουσιασμό και την μεθοδικότητα, την ενσυναίσθηση και την ευσπλαχνία. Επίσης, να εξακολουθήσετε να διψάτε για την γνώση, να έχετε διάθεση αναστοχασμού, να ενισχύετε ο ένας τον άλλον, αλλά και να αντλείτε ενέργεια από την ανεμελιά και την ζωντάνια της νιότης.
Αγαπητοί μου,
Μέσα σε έναν κόσμο που κυριαρχεί το σκοτάδι, ο Ιησούς Χριστός, το Φως της ζωής, μας κάλεσε να κάνουμε πράξη τον λόγο Του και να γίνουμε κι εμείς φως, μικρά λυχναράκια που φωτίζουν τις ψυχές των ανθρώπων (Ιωαν. 8,12 & Ματθ. 5,15).
Εύχομαι, λοιπόν, η χάρις του Αγίου Πνεύματος να σας φωτίζει και να σας ενισχύει στο απαιτητικότατο έργο σας, ώστε να γίνεστε φωτεινά παραδείγματα στις μαθήτριες και τους μαθητές σας, αλλά και να σπέρνετε στις ψυχές τους τα χαρίσματα του Θεού: αγάπη, ειρήνη, χαρά, μακροθυμία, καλοσύνη και την αναζήτηση της αρετής της μεσότητας, που τόσο πολύ λείπει στην εποχή μας!
Καλή και ευλογημένη σχολική χρονιά!
