Σε άρθρο του* με αφορμή την έναρξη του νέου έτους, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος προβαίνει σε βαθύ στοχασμό για τον χρόνο, την ανθρώπινη ευθύνη και το νόημα της ζωής υπό το φως της εορτής των Χριστουγέννων.
Όπως σημειώνει, «η έναρξη κάθε νέας χρονιάς γίνεται πάντοτε αφορμή στοχασμού και ευχών», καθώς είναι οι μνήμες, οι στόχοι και τα όνειρα που μετατρέπουν τον αντικειμενικό χρόνο σε προσωπικό και βιωμένο. Ο χρόνος, κατά τον Αρχιεπίσκοπο, γίνεται ουσιαστικός όταν ο άνθρωπος παίρνει απόσταση από τη φευγαλέα στιγμή και «δεξιώνεται τον κόσμο στην ψυχή του», μοιραζόμενος με τους άλλους το όραμα μιας μεταμορφωμένης πραγματικότητας.
Αναφερόμενος στη νέα χρονιά, τη χαρακτηρίζει «ένα υφάδι ενδεχομένων», όπου οι ελπίδες και οι ευχές αντιπαλεύουν «την επέλαση του κακού επάνω στον καμβά της ανθρώπινης Ιστορίας». Υπενθυμίζει, παραπέμποντας στον Αλεξανδρινό ποιητή, ότι «του μέλλοντος οι μέρες στέκονται μπροστά μας σαν μια σειρά κεράκια αναμμένα», ενώ οι περασμένες μέρες μένουν πίσω, τονίζοντας πως η ροή του χρόνου αποκτά νόημα πάντα σε σχέση με τον άνθρωπο που κοιτάζει μπροστά ή πίσω.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Αρχιεπίσκοπος στην εορτή των Χριστουγέννων, η οποία, όπως υπογραμμίζει, «φανερώνει τον Θεάνθρωπο και μας προσφέρει το αρχέτυπο του ανθρώπου, τον αληθινό άνθρωπο». Η σχέση με τον Χριστό διδάσκει, κατά τον ίδιο, «πώς σαρκώνεται η αλήθεια και η ζωή» και πώς τελικά νικιέται ο θάνατος.
Στο πρόσωπο του ταπεινού Βρέφους της Βηθλεέμ, που ταυτόχρονα είναι «νικητής της Ιστορίας», οι αξίες πάνω στις οποίες θέλουμε να θεμελιώνουμε τον πολιτισμό μας λαμβάνουν πραγματική υπόσταση. Μέσα σε αυτή την προοπτική, ακόμη και τα ζοφερά ή τα σημεία όπου οι ανθρώπινες δυνατότητες εξαντλούνται, μπορούν να αποκαλύπτουν νόημα στη ζωή του ανθρώπου.
Στην πνευματική παράδοση της Εκκλησίας, τονίζει ο Αρχιεπίσκοπος, ο χρόνος μπορεί να γίνεται «καιρός», δηλαδή ευκαιρία για τη ζωντανή σχέση του ανθρώπου με τον Θεό. Υπενθυμίζει τον βιβλικό λόγο «ἰδοὺ νῦν καιρὸς εὐπρόσδεκτος, ἰδοὺ νῦν ἡμέρα σωτηρίας», υπογραμμίζοντας τη σημασία του παρόντος ως της μοναδικής στιγμής που έχει ο άνθρωπος στη διάθεσή του για να εργαστεί «το μυστήριο της δικής του σωτηρίας και της σωτηρίας του κόσμου».
Ο Αρχιεπίσκοπος καλεί σε ένωση δυνάμεων για έναν καλύτερο κόσμο, με συμμετοχή σε κοινές δράσεις για την ευημερία των ανθρώπων, τη δικαιοσύνη και την ισότητα. Προειδοποιεί για τους κινδύνους της ανθρώπινης ιδιοτέλειας, όταν αυτή χρησιμοποιεί τη νέα τεχνολογία ως εργαλείο, καθώς και για τον ναρκισσισμό που «επιδιώκει να ορίζει αυθαίρετα και να περιφρονεί τη φυσική τάξη».
Καταληκτικά, εκφράζει την ευχή «η νέα χρονιά να μας βρει σε πνευματική εγρήγορση, σε κατάσταση νήψης», ζητώντας από τον Κύριο Ιησού Χριστό να ευλογεί κάθε καλή προσπάθεια, να φωτίζει τους ηγέτες προς όφελος των λαών, να χαρίζει υγεία και αγαθά σε κάθε άνθρωπο και «ιδιαιτέρως να ευλογεί την πατρίδα μας».
Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο του Αρχιεπισκόπου:
Η έναρξη κάθε νέας χρονιάς γίνεται πάντοτε αφορμὴ στοχασμού και ευχών. Είναι οι μνήμες και οι στόχοι και τα όνειρα που προσδίδουν ποιότητα στον αντικειμενικὸ χρόνο που κυλά ερήμην ημών. Γίνεται χρόνος δικός μας, υποκειμενικός, παίρνουμε, όπως ὁ καλλιτέχνης, απόσταση απὸ την φευγαλέα στιγμή και δεξιωνόμαστε τον κόσμο στην ψυχή μας, μοιραζόμαστε το όραμα μιας μεταμορφωμένης πραγματικότητας με τους αγαπημένους.
Ἡ νέα χρονιά, ένα υφάδι ενδεχομένων, με τις ελπίδες και τις ευχὲς να αντιπαλεύουν την επέλαση του κακού επάνω στον καμβά της ανθρώπινης Ιστορίας, θα γίνει και πάλι το στάδιο του δικού μας αγώνα και της ευθύνης. «Του μέλλοντος ἡ μέρες στέκοντ΄ εμπροστά μας σα μια σειρά κεράκια ἀναμένα», ενώ «Ἡ περασμένες μέρες πίσω μένουν», γράφει ὁ Αλεξανδρινὸς ποιητής. Αλλά η ροὴ του χρόνου συμβαίνει πάντα σε σχέση με εμάς που κοιτούμε προς τα εμπρὸς ή προς τα πίσω.
Ο αληθινὸς άνθρωπος
Η εορτὴ των Χριστουγέννων φανερώνει τον Θεάνθρωπο και μας προσφέρει το αρχέτυπο του ανθρώπου, τον αληθινὸ άνθρωπο. Η σχέση μας μαζί Του μας μαθαίνει πώς να ζούμε, πώς σαρκώνεται η ἀλήθεια και η ζωή, πώς τελικὰ νικιέται ο θάνατος. Είναι ακριβώς στο πρόσωπο του ταπεινού Βρέφους της Βηθλεὲμ και νικητού της Ιστορίας που οι αξίες αυτές, στις οποίες θέλουμε να θεμελιώνουμε τον πολιτισμό μας, έλαβαν υπόσταση.
Στην προοπτικὴ αυτής της σχέσης όλα, τα ζοφερὰ και τα καλὰ, όλα, ακόμα και τα σημεία που στερεύουν οι ανθρώπινες δυνατότητες και είναι αδήριτη η φθορά, μπορούν να αποκαλύπτουν ένα νόημα στη ζωὴ του καθενός. Στην πνευματική μας παράδοση ο χρόνος μπορεί να γίνεται «καιρός», που σημαίνει ευκαιρία για την λειτουργία του μυστηρίου της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό. Ο βιβλικὸς στίχος «ιδοὺ νυν καιρὸς ευπρόσδεκτος, ιδοὺ νυν ημέρα σωτηρίας» τονίζει την σημασία του παρόντος, της μόνης στιγμής που κάθε άνθρωπος έχει στην εξουσία του, για να ἐργαστεί το μυστήριο της δικής του σωτηρίας και της σωτηρίας του κόσμου.
Οφείλουμε να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για έναν καλύτερο κόσμο. Με συμμετοχὴ στις κοινὲς δράσεις για την ευημερία των ανθρώπων, την δικαιοσύνη
και την ισότητα. Με ανάδειξη των ηθικών κριτηρίων, σε μια εποχὴ που η ανθρώπινη ιδιοτέλεια με ἐργαλείο την νέα τεχνολογία φαίνεται απειλητική. Σε
μια εποχὴ που ο ναρκισσισμὸς επιδιώκει να ορίζει αυθαίρετα και να περιφρονεί τη φυσικὴ τάξη. Με προσευχὴ τέλος για την επικράτηση της ειρήνης, στο επίπεδο των διεθνών σχέσεων ως το επίπεδο της εσωτερικῆς ζωής του ανθρώπου.
Εύχομαι λοιπὸν η νέα χρονιά να μας βρει σε πνευματικὴ εγρήγορση, σε κατάσταση νήψης, όπως λέμε στην πνευματική μας παράδοση. Εύχομαι ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστὸς να ευλογήσει όλες τις καλὲς προσπάθειες, να φωτίζει τους ηγέτες προς όφελος των λαών, να χαρίζει αγαθὰ και υγεία σε κάθε σπιτικὸ και σε κάθε άνθρωπο, ιδιαιτέρως να ευλογεί την πατρίδα μας. Οι ευχές μου εξάλλου για την καλὴ πορεία της εφημερίδας «Ελεύθερος Τύπος» πηγάζουν εκ βάθους καρδίας.
*το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στην εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος»
