Στο βαθύτερο θεολογικό μήνυμα της Κοιμήσεως και της Μεταστάσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου αναφέρεται ο Αρχιεπίσκοπος Καναδά κ. Απόστολος στην εγκύκλιό του για τη μεγάλη θεομητορική εορτή.
Ο Αρχιεπίσκοπος επισημαίνει ότι η Εκκλησία δεν αντιμετωπίζει την Κοίμηση της Παναγίας απλώς ως το τέλος της επίγειας ζωής ενός αγίου προσώπου, αλλά ως φανέρωση του προορισμού της ανθρώπινης φύσης μέσα στη χάρη του Θεού.
Όπως σημειώνει, η Θεοτόκος αποτελεί το πρόσωπο στο οποίο η ανθρώπινη ελευθερία προσφέρεται ολοκληρωτικά στη θεία κλήση. Το «Ἰδού ἡ Κυρίου δούλη· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου» αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, το «ναι» της ανθρωπότητας προς τον Θεό και την απαρχή του μυστηρίου της Σαρκώσεως.
Αναφερόμενος στη διδασκαλία του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, ο κ. Απόστολος υπογραμμίζει ότι η Παναγία φανερώνει πως ο τελικός προορισμός του ανθρώπου δεν περιορίζεται στην ηθική βελτίωση, αλλά είναι η θέωση και η κατά χάριν μετοχή στη ζωή του Θεού.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο Αρχιεπίσκοπος στη νίκη του Χριστού επί του θανάτου, τονίζοντας ότι η Κοίμηση της Θεοτόκου δεν αποτελεί ήττα απέναντι στον θάνατο. Η Παναγία, ως «Μήτηρ της Ζωής», μετέχει στο μυστήριο της νίκης του Υιού της, ενώ η Μετάστασή της προβάλλεται ως εικόνα και προοίμιο της κοινής Αναστάσεως.
Παράλληλα, σημειώνει ότι η Θεοτόκος «δεν εγκαταλείπει τον κόσμο», αλλά εξακολουθεί να είναι παρούσα στη ζωή της Εκκλησίας ως μητέρα, σκέπη και πρεσβεύτρια των πιστών.
Ο κ. Απόστολος συνδέει το μήνυμα της εορτής και με τις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής, κατά την οποία, όπως αναφέρει, ο άνθρωπος βιώνει συχνά αποξένωση, μοναξιά, πνευματική σύγχυση και κατακερματισμό. Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η Θεοτόκος προβάλλει το πρότυπο του ανθρώπου ως προσώπου σχέσης, προσφοράς και κοινωνίας.
Ο Αρχιεπίσκοπος καλεί τους πιστούς να συμμετάσχουν με πίστη και κατάνυξη στις ακολουθίες της εορτής και να εμπιστευθούν στην Παναγία τις αγωνίες των οικογενειών τους, τους νέους, τους ασθενείς, τους ηλικιωμένους και όλους όσοι δοκιμάζονται.
Ιδιαίτερα ζητεί προσευχή για την πνευματική σταθερότητα των ελληνορθόδοξων κοινοτήτων του Καναδά, καθώς και για τα ελληνικά σχολεία και τους εκπαιδευτικούς, ώστε η ελληνική γλώσσα, η Ορθόδοξη πίστη και η πολιτιστική και πνευματική κληρονομιά να μεταδίδονται στις επόμενες γενιές.
«Η Κοίμηση δεν είναι το τέλος· είναι μετάβαση προς την πληρότητα της ζωής εν Χριστώ», υπογραμμίζει στην εγκύκλιό του.
Ο κ. Απόστολος αναφέρεται, τέλος, και στη νέα διακονία που αναλαμβάνει, εκφράζοντας τη χαρά και τη συγκίνησή του ενόψει της άφιξής του στον Καναδά.
Όπως σημειώνει, προσμένει να γνωρίσει από κοντά τον κλήρο και τους πιστούς, να επισκεφθεί τις ενορίες και τις κοινότητες της Αρχιεπισκοπής και να συμπορευθεί μαζί τους «με πνεύμα ενότητος, αγάπης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης».
Παράλληλα, εκφράζει την ευγνωμοσύνη του προς τον Θεό και τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαίο για την ευλογία της νέας του διακονίας, έχοντας, όπως αναφέρει, ως οδηγό το παράδειγμα της ταπεινής υπακοής και της ολοκληρωτικής προσφοράς της Θεοτόκου.
Κλείνοντας, εύχεται η Παναγία να προστατεύει την Ιερά Αρχιεπισκοπή Καναδά, να ενισχύει τον κλήρο, να ευλογεί τις οικογένειες και να οδηγεί όλους προς τον Χριστό.
Διαβάστε την Εγκύκλιο:
Προς τον Θεοφιλέστατον Επίσκοπον, τον Ιερόν Κλήρον, τα Μοναχικά Τάγματα, τους Άρχοντας του Οικουμενικού Πατριαρχείου, τις Κυρίες της Φιλοπτώχου Αδελφότητος και το ευσεβές πλήρωμα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Καναδά
Αγαπητοί εν Χριστώ Πατέρες και ευλογημένα τέκνα της Εκκλησίας,
Ἡ ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως καὶ Μεταστάσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου αποτελεί μία από τις κορυφαίες θεομητορικές πανηγύρεις της Εκκλησίας και, συγχρόνως, γεγονός με βαθύτατη θεολογική σημασία. Η Εκκλησία δεν αντικρίζει στην Κοίμηση της Παναγίας απλώς το τέλος της επίγειας πορείας ενός αγίου ανθρώπου, αλλά την εσχατολογική φανέρωση του προορισμού της ανθρώπινης φύσεως μέσα στη χάρη του Θεού.
Η Θεοτόκος είναι το πρόσωπο στο οποίο η ανθρώπινη ελευθερία προσφέρεται ολοκληρωτικά στη θεία κλήση. Το «Ἰδού ἡ Κυρίου δούλη· γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου» (Λουκ. 1, 38) αποτελεί το «ναι» της ανθρωπότητος προς τον Θεόν και, συγχρόνως, την απαρχή του μυστηρίου της Σαρκώσεως. Στο πρόσωπό της η Εκκλησία θεωρεί την ανθρώπινη φύση όχι ως αυτονομημένη από τον Θεόν πραγματικότητα, αλλά ως φύση προορισμένη για κοινωνία με τον Δημιουργό της.
Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, αναπτύσσοντας την υψηλή θεολογία περί της Θεοτόκου, την παρουσιάζει ως το κατ’ εξοχήν πρόσωπο της θεοπτίας και της θεώσεως, ως εκείνη η οποία, διά της καθάρσεως και της ολοκληρωτικής κοινωνίας με τον Θεόν, κατέστη «μεθόριον κτιστού καὶ ἀκτίστου». Η Παναγία φανερώνει έτσι ότι ο τελικός προορισμός του ανθρώπου δεν είναι απλώς η ηθική βελτίωση, αλλά η θέωση, η κατά χάριν μετοχή στη ζωή του Θεού.
Γι’ αυτό και η Κοίμησή της δεν είναι ήττα ενώπιον του θανάτου. Ο θάνατος, ο οποίος εισήλθε στην ανθρώπινη ιστορία ως τραγική συνέπεια της πτώσεως, έχει ήδη καταργηθεί εν Χριστώ. Η Θεοτόκος, ως «Μήτηρ τῆς Ζωῆς», μετέχει κατ’ εξοχήν στο μυστήριο της νίκης του Υιού της επί του θανάτου. Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, στους περίφημους εγκωμιαστικούς λόγους του, διακηρύσσει ότι εκείνη που γέννησε την ίδια τη Ζωή «μεταβέβηκεν πρὸς τὴν ζωήν». Η Μετάστασή της αποτελεί, επομένως, εικόνα και προοίμιο της κοινής αναστάσεως, της οποίας απαρχή είναι ο αναστάς Χριστός.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία, συνεπώς, δεν απολυτοποιεί ούτε την επίγεια ζωή ούτε τον θάνατο. Τα πάντα ερμηνεύονται υπό το φως της Αναστάσεως. Η Παναγία γίνεται έτσι ζωντανή εσχατολογική εικόνα της Εκκλησίας· στο πρόσωπό της προβάλλεται ήδη εκείνο το οποίο η Εκκλησία αναμένει για ολόκληρη την ανθρωπότητα κατά την πληρότητα της Βασιλείας του Θεού.
Δεν είναι τυχαίο ότι το Απολυτίκιο της εορτής διακηρύσσει: «Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε». Η Παναγία δεν εγκαταλείπει τον κόσμο, διότι η αγάπη της, ενωμένη με την αγάπη του Χριστού, παραμένει μέσα στο μυστήριο της Εκκλησίας ως μητρική παρουσία, σκέπη και πρεσβεία.
Στη σημερινή εποχή, κατά την οποία ο άνθρωπος συχνά βιώνει την αποξένωση, την πνευματική σύγχυση, τη μοναξιά και τον κατακερματισμό, η Θεοτόκος προσφέρει μία διαφορετική ανθρωπολογία: τον άνθρωπο ως πρόσωπο σχέσεως, προσφοράς και κοινωνίας. Μας διδάσκει ότι η αληθινή ελευθερία δεν βρίσκεται στην αυτάρκεια, αλλά στην κοινωνία με τον Θεόν και στην ανιδιοτελή αγάπη προς τον συνάνθρωπο.
Ας προσέλθουμε, λοιπόν, με πίστη και κατάνυξη στις ιερές ακολουθίες της εορτής. Ας καταθέσουμε ενώπιον της Παναγίας τις αγωνίες των οικογενειών μας, τους νέους μας, τους ασθενείς, τους ηλικιωμένους και όλους όσοι πορεύονται μέσα σε δοκιμασίες. Ας παρακαλέσουμε ιδιαιτέρως για την πνευματική σταθερότητα των ελληνορθοδόξων κοινοτήτων μας, για τα ελληνικά σχολεία και τους εκπαιδευτικούς μας, ώστε η ελληνική γλώσσα, η Ορθόδοξη πίστη, καθώς και η πνευματική και πολιτισμική κληρονομιά και παράδοσή μας, να μεταδίδονται αληθινά και πηγαία στις επόμενες γενεές.
Και ας κρατήσουμε βαθιά μέσα στην καρδιά μας το μήνυμα της μεγάλης αυτής εορτής: η Κοίμηση δεν είναι το τέλος· είναι μετάβαση προς την πληρότητα της ζωής εν Χριστώ. Η Θεοτόκος, η Μήτηρ της Ζωής, στέκεται ενώπιόν μας ως μαρτυρία ότι ο άνθρωπος, όταν παραδίδει ελεύθερα ολόκληρη την ύπαρξή του στη χάρη του Θεού, καλείται όχι στη φθορά, αλλά στη ζωή· όχι στην απελπισία, αλλά στην Ανάσταση· όχι στην απομόνωση, αλλά στην αιώνια κοινωνία της Βασιλείας.
Ιδιαιτέρως κατά την εφετινή εορτή, αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω και την προσωπική μου χαρά και προσμονή. Αναμένω με πολλή χαρά και συγκίνηση να έλθω στον ευλογημένο Καναδά και να έχω την ευκαιρία να γνωρίσω από κοντά όλους εσάς, να επισκεφθώ τις ενορίες και τις κοινότητές μας και να συμπορευθούμε, με πνεύμα ενότητος, αγάπης και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, στην κοινή μας διακονία μέσα στην Αγία Εκκλησία.
Προσέρχομαι προς εσάς με αισθήματα πατρικής αγάπης και βαθιάς ευγνωμοσύνης προς τον Θεόν και προς τον Οικουμενικόν Πατριάρχην μας, κ.κ. Βαρθολομαίον, για την ευλογία της νέας αυτής διακονίας, έχοντας ως οδηγό και πρότυπο την ταπεινή υπακοή και την ολοκληρωτική προσφορά της Υπεραγίας Θεοτόκου.
Είθε η Υπεραγία Θεοτόκος, η «τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ καὶ ἐνδοξοτέρα ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ», να σκεπάζει την Αγία μας Αρχιεπισκοπή, να ενισχύει τον Ιερόν Κλήρον, να ευλογεί τις οικογένειές μας και να οδηγεί όλους μας προς τον Υιόν και Θεόν της, τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν, «τὸν ὄντως Ζῶντα καὶ τὴν ὄντως Ζωήν».
Μετά πολλών πατρικών ευχών,
† Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΑΝΑΔΑ
ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ
