Την Τρίτη, 24 Φεβρουαρίου, συμπληρώθηκαν τέσσερα χρόνια από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε τον πλήρους κλίμακας πόλεμο επιθετικότητας κατά της Ουκρανίας.
Για την επέτειο αυτή, τελέστηκε δίγλωσση ακολουθία προσευχής για την ειρήνη στα Ουκρανικά και Φινλανδικά, στον Καθεδρικό Ναό Ουσπένσκι (Καθεδρικός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου) στο Ελσίνκι, το μεσημέρι. Την ακολουθία τέλεσαν οι ιερείς της ενορίας μαζί με τον Αρχιμανδρίτη Λαυρέντιο, επισκέπτη ιερέα από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας, παρουσία του Αρχιεπισκόπου του Ελσίνκι και όλης της Φινλανδίας κ. Ηλία. Η ακολουθία μεταδόθηκε ζωντανά και μέσω του καναλιού YouTube της Ορθόδοξης Ενορίας Ελσίνκι. Τα μεσάνυχτα οι καμπάνες του ναού ήχησαν για την ειρήνη.
Στην ομιλία του στον ναό, ο Αρχιεπίσκοπος κ. Ηλίας αναφέρθηκε στο βάρος τεσσάρων ετών πολέμου: «Θυμάμαι εκείνο το πρωί. Θυμάμαι ότι η πρώτη μου σκέψη δεν ήταν γεωπολιτική ανάλυση, αλλά τα λόγια του Ψαλμού: “Κύριε, έως πότε;”», σημείωσε, τονίζοντας ότι η ερώτηση αυτή αντηχεί «στους δρόμους του Κιέβου, στα υπόγεια του Χάρκοβο, στους τάφους του Μαριούπολη, στη σιωπή της Μπούτσα, στις γέφυρες του Ίρπιν, στους ομαδικούς τάφους του Ίζιουμ, στα καπνισμένα ερείπια του Μπαχμούτ, στις άδειες αυλές της Αβντίιβκα και στα σπίτια της Χερσώνας που έχουν βυθιστεί στα νερά της πλημμύρας. Αντηχεί σε εκκλησίες των οποίων οι τρούλοι έχουν καταστραφεί και σε σπίτια που πλέον είναι μόνο αναμνήσεις.»
Ωστόσο, ο Αρχιεπίσκοπος τόνισε: «Ο πόλεμος δεν έχει λύσει ποτέ τίποτα. Είναι μια τρέλα που χορταίνει τους εμπόρους του θανάτου και αφήνει πίσω μόνο ορφανά, χήρες και ερείπια. Με την στρατιωτική δαπάνη μιας μόνο μέρας, θα μπορούσαν να θρέφονται εκατομμύρια. Κι όμως, επιλέγεται ο θάνατος.»
Ο Αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε στην ορθόδοξη θεώρηση του ανθρώπου ως ζωντανής εικόνας του Θεού: «Η Εκκλησία μας διδάσκει ότι κάθε άνθρωπος είναι ζωντανή εικόνα του Θεού – όχι μια εικόνα ζωγραφισμένη σε ξύλο ή χρυσό, αλλά μια ομοιότητα του Δημιουργού γραμμένη σε σάρκα και αίμα. Όταν μια βόμβα διαλύει το ανθρώπινο σώμα, καταστρέφει μια εικόνα του Θεού. Όταν ένα παιδί απομακρύνεται από το σπίτι του, η εικόνα του Θεού εξορίζεται. Όταν ένας αιχμάλωτος πολέμου εξαφανίζεται σε ένα θάλαμο βασανιστηρίων, μια εικόνα του Θεού βεβηλώνεται.» Συνδέοντας τον πόλεμο με την ιστορία της Εκκλησίας, πρόσθεσε: «Γνωρίζουμε από την ιστορία μας ότι πριν από περισσότερα από χίλια χρόνια, οι εικονομάχοι κατέστρεψαν ιερές εικόνες στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Αλλά η εικονομαχία της εποχής μας είναι πολύ πιο σκληρή, γιατί καταστρέφει ζωντανές εικόνες που δεν μπορούν ποτέ να ξαναζωγραφιστούν.»
Ο Αρχιεπίσκοπος υπήρξε ξεκάθαρος για την ευθύνη της Εκκλησίας να πάρει θέση: «Μια Εκκλησία που σιωπά μπροστά στην αδικία έχει παύσει να είναι Εκκλησία.» Συμπλήρωσε: «Δεν είμαστε ουδέτεροι. Στεκόμαστε στο πλευρό αυτών που υποφέρουν. Στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας.»
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Αρχιεπίσκοπος έδωσε ένα μήνυμα ελπίδας: «Ο σπόρος της ειρήνης πάντα καρποφορεί – μερικές φορές μόνο μετά από γενιές, πολύ μετά που τα χέρια του σπείροντα έχουν ησυχάσει. Αλλά πάντα. Αυτή είναι η ελπίδα μας, και καμία σκοτεινιά δεν μπορεί να την σβήσει.»
Το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση «Φως για την Ουκρανία» στην Πλατεία του Κοινοβουλίου στο Ελσίνκι. Φέτος, η εκδήλωση τόνισε ιδιαίτερα τα ουκρανικά παιδιά που έχουν παράνομα εκπατριστεί από τη Ρωσία. Η εκδήλωση οργανώθηκε από τον Ουκρανικό Σύλλογο στη Φινλανδία, τον Μη Κερδοσκοπικό Σύλλογο «Mothersforpeace ry» και την Εκκλησία του Ελσίνκι, σε συνεργασία με την πόλη του Ελσίνκι, το Πανεπιστήμιο Ελσίνκι, τη Διεύθυνση Κυβερνητικών Υποθέσεων και την Πρεσβεία της Ουκρανίας. Αργότερα, ο Αρχιεπίσκοπος Ηλίας συμμετείχε στην πολυγλωσσική Οικουμενική προσευχή που τελέστηκε στον Λουθηρανικό Καθεδρικό Ναό του Ελσίνκι.
Ενίσχυση της ουκρανικής γλωσσικής διακονίας από την Ουκρανία
Η ουκρανική γλωσσική διακονία της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Φινλανδίας δέχεται ξανά υποστήριξη από την Ουκρανία αυτή την άνοιξη. Ο Αρχιμανδρίτης Λαυρέντιος και ο Π. Μιχαήλ από την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ουκρανίας θα στηρίξουν τις ενορίες και την ουκρανική κοινότητα στη Φινλανδία στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαζί σε μια Εκκλησία» (Yhdessä kirkossa), που συντονίζεται από τη Filantropia ry.
Ο Αρχιμανδρίτης Λαυρέντιος επισκέπτεται τη Φινλανδία από τις 13 Φεβρουαρίου έως τις 8 Μαρτίου, ενώ η επίσκεψη του Π. Μιχαήλ έχει προγραμματιστεί από τα μέσα Μαρτίου έως τις αρχές Απριλίου. Οι επισκέψεις καλύπτουν σχεδόν ολόκληρη την περίοδο μεταξύ της Κυριακής της Συγγνώμης και του Πάσχα, με προορισμούς σε όλες τις επισκοπές.
Οι επίσκοποι της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Φινλανδίας ήταν από τους πρώτους που καταδίκασαν ομόφωνα τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας το 2022.
Διαβάστε παρακάτω την ομιλία του Αρχιεπισκόπου:
Αγαπητοί εν Χριστώ – πάτερες, αδελφές και αδελφοί,
Σεβασμιώτατε Μιχαήλ Βιντόινικ, Πρέσβη της Ουκρανίας στη Φινλανδία,
Πριν από τέσσερα χρόνια, ο κόσμος ξύπνησε σε μια πραγματικότητα που ήλπιζε ότι είχε ξεχάσει. Ο πόλεμος επέστρεψε στην καρδιά της Ευρώπης – όχι ως μια μακρινή εικόνα στην τηλεόραση, αλλά ως ζωντανές ανθρώπινες μοίρες, του βάρους των οποίων γινόμαστε μάρτυρες κάθε μέρα που περνά. Τέσσερα χρόνια. Σύντομα για την ιστορία. Ατελείωτα για όσους αναζητούν ένα αγαπημένο πρόσωπο ανάμεσα στα ερείπια.
Θυμάμαι εκείνο το πρωί. Θυμάμαι ότι η πρώτη μου σκέψη δεν ήταν γεωπολιτική ανάλυση, αλλά τα λόγια του Ψαλμού: «Κύριε, έως πότε;» (Ψαλμ. 13:2). Σε τέσσερα χρόνια, αυτή η ερώτηση έγινε ακόμη βαρύτερη. Αντηχεί στους δρόμους του Κιέβου, στα υπόγεια του Χάρκοβο, στους τάφους του Μαριούπολη, στη σιωπή της Μπούτσα, στις γέφυρες του Ίρπιν, στους ομαδικούς τάφους του Ίζιουμ, στα καπνισμένα ερείπια του Μπαχμούτ, στις άδειες αυλές της Αβντίιβκα και στα σπίτια της Χερσώνας που έχουν βυθιστεί στα νερά της πλημμύρας. Αντηχεί σε εκκλησίες των οποίων οι τρούλοι έχουν καταστραφεί και σε σπίτια που πια είναι μόνο αναμνήσεις.
Ο ουκρανικός λαός είναι ένας λαός που γνωρίζει το βάθος της ανθρώπινης οδύνης. Η πείνα του Ολοκαυτώματος (Holodomor), οι διώξεις του Στάλιν, αιώνες καταπίεσης – και τώρα αυτός ο νέος Γολγοθάς, όπου το αίμα των αθώων φωνάζει στον ουρανό.
Κι όμως, ο πόλεμος δεν έχει λύσει ποτέ τίποτα. Δεν έχει γεννήσει δικαιοσύνη. Είναι μια τρέλα που χορταίνει τους εμπόρους του θανάτου και αφήνει πίσω μόνο ορφανά, χήρες και ερείπια. Με την στρατιωτική δαπάνη μιας μόνο μέρας, θα μπορούσαν να θρέφονται εκατομμύρια. Κι όμως, επιλέγεται ο θάνατος.
Στην ορθόδοξη παράδοσή μας, γνωρίζουμε ότι το Πάσχα ακολουθεί πάντα τη Μεγάλη Παρασκευή, αλλά ξέρουμε επίσης ότι κανείς δεν μπορεί να αποφύγει τον Σταυρό. Ο σταυρός του ουκρανικού λαού είναι βαρύς, και η δική μας αποστολή είναι να τον σηκώσουμε μαζί – όχι να στραφούμε αλλού.
Η Εκκλησία μας διδάσκει ότι κάθε άνθρωπος είναι ζωντανή εικόνα του Θεού – όχι μια εικόνα ζωγραφισμένη σε ξύλο ή χρυσό, αλλά μια ομοιότητα του Δημιουργού γραμμένη σε σάρκα και αίμα. Όταν μια βόμβα διαλύει ένα ανθρώπινο σώμα, καταστρέφει μια εικόνα του Θεού. Όταν ένα παιδί απομακρύνεται από το σπίτι του, η εικόνα του Θεού εξορίζεται. Όταν ένας αιχμάλωτος πολέμου εξαφανίζεται σε ένα θάλαμο βασανιστηρίων, μια εικόνα του Θεού βεβηλώνεται.
Γνωρίζουμε από την ιστορία μας ότι πριν από περισσότερα από χίλια χρόνια, οι εικονομάχοι κατέστρεψαν ιερές εικόνες στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Αλλά η εικονομαχία της εποχής μας είναι πολύ πιο σκληρή, γιατί καταστρέφει ζωντανές εικόνες που δεν μπορούν ποτέ να ξαναζωγραφιστούν.
Γι’ αυτό, η Εκκλησία δεν μπορεί να παραμείνει σιωπηλή. Η παράδοση των προφητών δεν είναι διπλωματική σιωπή, αλλά η ομιλία της αλήθειας ενώπιον της εξουσίας. Ο Προφήτης Ησαΐας δεν ζήτησε άδεια όταν κήρυξε: «Ουαί σε αυτούς που καλούν το κακό καλό και το καλό κακό! Που κάνουν το σκοτάδι φως και το φως σκοτάδι» (Ησ. 5:20). Μια Εκκλησία που σιωπά μπροστά στην αδικία έχει παύσει να είναι Εκκλησία.
Και αν η Εκκλησία δεν σιωπά, πρέπει επίσης να τολμήσει να πει στο πλευρό ποιου βρίσκεται. Δεν είμαστε ουδέτεροι. Στεκόμαστε στο πλευρό αυτών που υποφέρουν. Στεκόμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας. Στεκόμαστε δίπλα σε αυτούς των οποίων τα αγαπημένα πρόσωπα αναπαύονται σε αταυτοποίητους τάφους, και δίπλα σε εκείνους που ακόμα περιμένουν νέα των αγνοουμένων.
Αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που συγκεντρωθήκαμε σήμερα. Μετά από τέσσερα χρόνια, ανάβουμε ξανά ένα κερί στη μνήμη αυτών που δεν είναι πια μαζί μας και εκ μέρους αυτών που ακόμα υποφέρουν. Ξέρουμε ότι μια μόνο φλόγα σε μια σκοτεινή εκκλησία δεν σβήνει, αλλά ανάβει μια δεύτερη και μια τρίτη, μέχρι να υποχωρήσει το σκοτάδι. Το κάλεσμά μας είναι να γίνουμε αυτή η φλόγα που δεν σβήνει, γιατί υπηρετούμε έναν Θεό που μετράει τον χρόνο διαφορετικά από εμάς.
Αγαπητοί εν Χριστώ – αδελφοί και αδελφές! Ο σπόρος της ειρήνης πάντα καρποφορεί – μερικές φορές μόνο μετά από γενιές, πολύ μετά που τα χέρια του σπείροντα έχουν ησυχάσει. Αλλά πάντα. Αυτή είναι η ελπίδα μας, και καμία σκοτεινιά δεν μπορεί να την σβήσει.
Ο Θεός να ευλογεί την πολύπαθη Ουκρανία!
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Vlada Wahlsten
