Μήνυμα εξέδωσε ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ. Ιωάννης για τη Μεγάλη Τετάρτη και την Ακολουθία του Νυμφίου, αναδεικνύοντας το βαθύ πνευματικό νόημα της μετάνοιας και της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό.
Όπως χαρακτηριστικά τονίζει, «να έχουμε το θάρρος να μετανοούμε», επισημαίνοντας ότι «η μετάνοια δεν είναι απλώς λύπη για ό,τι κάναμε», αλλά «η αποκατάσταση και η ανανέωση της σχέσης μας με τον Θεό».
Παράλληλα, μέσα από την έντονη αντίθεση ανάμεσα στη μετανοημένη αμαρτωλή γυναίκα και τον Ιούδα, υπογραμμίζει πως «πρέπει να ντρεπόμαστε για την αμαρτία και να έχουμε θάρρος για τη μετάνοια», ενώ προειδοποιεί ότι η υπερηφάνεια οδηγεί σε αδιέξοδο, αφού «η μετάνοια του υπερήφανου… οδηγεί στη θλίψη και την απόγνωση». Με λόγο ουσιαστικό και πατρικό, καλεί τους πιστούς να πορευθούν τον δρόμο της ταπείνωσης, ώστε «μέσω της μετάνοιας να έχουμε κοινωνία με τον ζώντα Θεό».
Παρατίθεται το μήνυμα:
Ας έχουμε το θάρρος να μετανοούμε!
Την τρίτη και τελευταία ημέρα της Ακολουθίας του Νυμφίου προβάλλονται ορισμένα πολύ σημαντικά πνευματικά θέματα. Τις δύο προηγούμενες ημέρες αναφερθήκαμε σε διάφορα ζητήματα, τα οποία έχουν και επιμέρους πτυχές που θα απαιτούσαν πολύ χρόνο για να αναλυθούν πλήρως. Σήμερα θα ήθελα να σταθώ σε δύο ιδιαίτερα σημαντικά θέματα: στη μετανοημένη αμαρτωλή γυναίκα και στην προδοσία του Ιούδα. Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικούς ανθρώπους και για δύο τελείως διαφορετικές πνευματικές καταστάσεις. Τίθενται σε αντίθεση: μια αμαρτωλή γυναίκα βρήκε τη σωτηρία, ενώ ένας από τους αποστόλους την έχασε. Αυτά μας οδηγούν να σκεφτούμε ορισμένα βασικά ζητήματα της ζωής μας: Τι είναι η αμαρτία; Τι είναι η μετάνοια; Τι είναι η άπειρη αγάπη του Θεού; Και τι είναι η ελευθερία;
Ας αρχίσουμε με την ερμηνεία της αμαρτίας. Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η αμαρτία δεν είναι απλώς η παράβαση μιας εντολής ή η παραβίαση ενός λόγου· είναι κάτι βαθύτερο και βαρύτερο. Η αμαρτία είναι η διάρρηξη μιας σχέσης, όταν ο άνθρωπος διακόπτει τη σχέση του με τον Θεό. Καταστρέφοντας αυτή τη σχέση, βλάπτουμε την ίδια μας την ύπαρξη, διότι το να είναι κανείς αγαθός και να γίνεται όμοιος με τον Θεό δεν είναι απλώς ηθικό ζήτημα, αλλά οντολογικό. Η ίδια η ύπαρξή μας αλλοιώνεται και διαστρέφεται. Γι’ αυτό και η αμαρτία είναι τόσο βαριά. Όμως ο Θεός μας έδωσε και τη μετάνοια, η οποία είναι εξαιρετικά σημαντική.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η μετάνοια δεν είναι απλώς λύπη για ό,τι κάναμε. Είναι μια βαθιά και αποφασιστική αλλαγή ολόκληρου του τρόπου ζωής και σκέψης μας. Δεν σημαίνει απλώς ότι κάναμε ένα λάθος και κατόπιν «πληρώνουμε το τίμημα» ώστε να ξεπλυθεί η αμαρτία. Η μετάνοια είναι η αποκατάσταση και η ανανέωση της σχέσης μας με τον Θεό.
Οι άνθρωποι συχνά έχουν θάρρος να αμαρτάνουν, όπως λέει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, αλλά ντρέπονται να μετανοήσουν. Στην πραγματικότητα θα έπρεπε να συμβαίνει το αντίθετο: να ντρεπόμαστε για την αμαρτία και να έχουμε θάρρος για τη μετάνοια. Όμως ο πονηρός ανατρέπει αυτή την αξία: ενθαρρύνει τον άνθρωπο να αμαρτάνει και έπειτα του δημιουργεί ντροπή για να μετανοήσει.
Αν μετανοούμε, δεν υπάρχει ντροπή. Οι υπερήφανοι ντρέπονται να μετανοήσουν· οι ταπεινοί αναγνωρίζουν γρήγορα το σφάλμα τους και έτσι μετανοούν, και μέσω της μετάνοιας φθάνουν στη σωτηρία, όπως συνέβη με τη γυναίκα του σημερινού ευαγγελικού γεγονότος. Εκείνη έχυσε πολύτιμο μύρο πάνω στο σώμα του Κυρίου και με τα μαλλιά της άρχισε να σκουπίζει και τα πόδια Του. Πολλοί από τους παρόντες, ακόμη και μαθητές, θεώρησαν ότι σπαταλήθηκε μεγάλο χρηματικό ποσό, το οποίο θα μπορούσε να δοθεί στους φτωχούς. Εκείνη όμως έκανε αυτή την πράξη για τον Θεό. Και ο Κύριος είπε ότι τους φτωχούς θα τους έχετε πάντοτε μαζί σας, ενώ αυτό που έκανε αυτή η γυναίκα θα μνημονεύεται για πάντα. Όπου κι αν κηρυχθεί το Ευαγγέλιο, θα αναφέρεται και αυτή η πράξη.
Γιατί ο Κύριος ύψωσε τόσο πολύ αυτή την πράξη; Διότι αυτή η γυναίκα μετανόησε βαθιά και αποτελεί παράδειγμα μετάνοιας για όλους μας. Στους Ψαλμούς του Δαβίδ αναφέρεται μια πολύ σημαντική φράση: «Θα εκχέω ενώπιον του Θεού τη θλίψη μου» (Ψαλμ. 142:2). Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι τη λύπη της μετάνοιας την εκχέουμε ενώπιον του Θεού, όταν πραγματικά συντρίβουμε το δοχείο της καρδιάς μας, το οποίο έχει σκληρυνθεί από τις αμαρτίες και την υπερηφάνεια, και το αδειάζουμε μπροστά στον Θεό. Αυτό μας ελευθερώνει: η θλίψη φεύγει από την ψυχή και έρχεται η χαρά. Διότι το θάρρος που συνοδεύει τη μετάνοια φέρνει και χαρά.
Η αληθινή μετάνοια δεν είναι απελπιστική· είναι λύπη που περιέχει μέσα της και χαρά. Η μετάνοια του υπερήφανου, αντίθετα, οδηγεί στη θλίψη και την απόγνωση. Ο Ιούδας πρόδωσε τον Κύριο από φθόνο και φιλαργυρία και αυτοκτόνησε από υπερηφάνεια. Έτσι είναι η μετάνοια του υπερήφανου: ο άνθρωπος σκέφτεται «πώς έφτασα εγώ σε αυτό;» και επικεντρώνεται στον εαυτό του αντί στον Θεό. Αυτή η μετάνοια είναι δαιμονική. Η αληθινή μετάνοια πηγάζει από την ταπείνωση.
Γι’ αυτό και το σημερινό μήνυμα είναι πολύ σημαντικό για όλους μας: να ντρεπόμαστε για την αμαρτία και να έχουμε θάρρος για τη μετάνοια. Διότι, αν συντρίψουμε το δοχείο της καρδιάς μας και προσφέρουμε το νοερό μύρο ενώπιον του Χριστού, Εκείνος θα μας συγχωρήσει και θα μας δεχθεί ξανά.
Ας προσευχηθούμε στον Θεό να μας δώσει αυτό το θάρρος και να συνεχίσουμε την πορεία της μετάνοιας, διότι μέσω αυτής μπορούμε να έχουμε κοινωνία με τον ζώντα Θεό. Αμήν.
