Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Shqiptarja», ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Ιωάννης αναφέρθηκε στις πνευματικές και κοινωνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν η Αλβανία και ευρύτερα τα Βαλκάνια.
Αναφερόμενος στην αυξανόμενη πνευματική «δίψα» των νέων, τονίζει τον ρόλο της Εκκλησίας στην καλλιέργεια ενός υψηλότερου σκοπού μέσα στις σύγχρονες δυσκολίες.
Σε άλλο σημείο της συνέντευξης, τιμά την προσωπικότητα και το έργο του μακαριστού προκατόχου του, Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, ενώ κάνει αναφορά και στο εκδημία του Πάπα Φραγκίσκου, κάνοντας λόγο για δύο μείζονες απώλειες που άφησαν το στίγμα τους στον σύγχρονο χριστιανικό κόσμο.
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης έκανε επίσης έκκληση για ενότητα μέσα από την πολυμορφία, τόσο εντός των κόλπων της Ορθόδοξης Εκκλησίας στην Αλβανία όσο και στα Βαλκάνια, με παρότρυνση για συμφιλίωση και συνεργασία ώστε να ξεπεραστούν όλα όσα ιστορικά διαχωρίζουν τους λαούς και να προαχθεί η ειρήνη.
Από την κληρονομιά του προκατόχου του, του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, μέχρι τη σιωπηλή δύναμη όσων αποκαλεί «χρυσές ψυχές», τα λόγια του αποτελούν κάλεσμα για δράση: να ξανακερδίσουμε τη χαρά, την αξιοπρέπεια και την ενότητα σε μια διχασμένη εποχή.
«Η εκδημία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου ήταν μεγάλη απώλεια για την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας»
Στην ανάλυσή του για την πνευματική κατάσταση της αλβανικής κοινωνίας, ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης αναγνωρίζει την αυξανόμενη επιθυμία για εσωτερική μεταμόρφωση στους νέους: «Πολλοί νέοι πιστοί αναζητούν πνευματική καθοδήγηση ως μια πυξίδα, ως έναν προσανατολισμό σε έναν κόσμο που βρίθει προκλήσεις», προσθέτοντας ότι «δεν αρκούνται μόνο στη βελτίωση των υλικών συνθηκών διαβίωσης, αλλά αναζητούν και μια πνευματική διάσταση».
Απέτισε τον δικό του φόρο τιμής σε δύο σημαντικές προσωπικότητες του Χριστιανισμού, ενώ περιέγραψε την απώλεια τους ως «σημαντική»: «Η εκδημία του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου ήταν μεγάλη απώλεια… Ο ρόλος του στην ανοικοδόμηση της Εκκλησίας υπήρξε μοναδικός». Ομοίως, «ο θάνατος του Πάπα Φραγκίσκου ήταν μια ακόμα μεγάλη απώλεια για την Καθολική Εκκλησία… Συνέβαλε τα μέγιστα στη μέριμνα για τους φτωχούς και στον διαθρησκειακό διάλογο, ενώ εκτιμούσε ιδιαιτέρως την αρμονική συνύπαρξη μεταξύ των θρησκευτικών κοινοτήτων στην Αλβανία».
Ωστόσο, ο Αρχιεπίσκοπος πιστεύει ότι η παρακαταθήκη τους παραμένει ζωντανή: «Οι άνθρωποι τέτοιου αναστήματος δεν φεύγουν ποτέ πραγματικά. Το παράδειγμά τους συνεχίζει να βοηθά τη δική μας πνευματική πρόοδο».
Όχι ομοιομορφία αλλά ενότητα: Διατήρηση της ταυτότητας σε έναν διχασμένο κόσμο
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης αναφέρθηκε στο δικό του μοναδικό ταξίδι το οποίο είναι «συνυφασμένο με το μωσαϊκό της Εκκλησίας», καθώς ηγείται μιας Αυτοκέφαλης Εκκλησίας που αποτελεί «κομμάτι μιας πολυποίκιλης αρμονικής κοινωνίας», όπου «η πολλαπλότητα δεν διαταράσσει αλλά εμπλουτίζει το σύνολο».
Σε έναν διχασμένο κόσμο, διερωτάται αν εισερχόμαστε «σε μια νέα εποχή… στην πορεία της πίστης και στην Αυτοκέφαλη Εκκλησία μας». Τονίζει τη μοναδικότητα της Αλβανίας και την ξεχωριστή ζωή των ανθρώπων της: «Οι άνθρωποι δεν είναι ίδιοι… ο καθένας έχεο δημιουργηθεί με τη δική του μοναδικότητα».
Ο στόχος της Εκκλησίας «δεν είναι η ομοιομορφία αλλά η ενότητα», προειδοποιώντας για τον «κίνδυνο πνευματικής ομοιομορφίας» που ελλοχεύει και «καταστρέφει ξεχωριστούς πολιτισμούς» και επιφέρει « μια απώλεια της ανθρώπινης ταυτότητας». Καταλήγει πως «ο καθένας πρέπει να διατηρήσει την ταυτότητά του… Η ενότητα, όχι η ομοιομορφία, είναι αυτή που συνέχει την ανθρωπότητα».
Κάλεσμα για ενότητα στα Βαλκάνια, παρά τους διχασμούς
Ο Αρχιεπίσκοπος Ιωάννης μίλησε για το δύσκολο παρελθόν των Βαλκανίων, λέγοντας ότι «οι αιώνιες έχθρες δεν ξεπερνιούνται εύκολα» και ότι «ο εγωισμός και ο ακραίος εθνικισμός έχουν δημιουργήσει μεγάλες εντάσεις». Ωστόσο, πιστεύει ότι «ήρθε η ώρα όλοι οι λαοί των Βαλκανίων να συνεργαστούν». Η αποδοχή των λαθών του παρελθόντος μπορεί να βοηθήσει στη διαδικασίας της συμφιλίωσης, η οποία «θα ωφελήσει την ευρύτερη περιοχή».
Στην ίδια ερώτηση, ο Αρχιεπίσκοπος προειδοποίησε ότι η διχόνοια είναι ο λόγος που τα Βαλκάνια παραμένουν «μικρά, φτωχά και χωρίς μεγάλη ανάπτυξη», ενώ έκανε έκκληση στους ηγέτες να εργαστούν με άξονα «τη συνεργασία και την ειρήνη». Μιλώντας για την απομόνωση, τη χαρακτήρισε «μεγάλο κίνδυνο σε έναν όλο και πιο παγκοσμιοποιημένο κόσμο». Τέλος, εξέφρασε την ελπίδα ότι «ο Θεός θα ευλογήσει και θα φωτίσει» την περιοχή, προκειμένου να παγιωθεί η ειρήνη και η πρόοδος.
