Δέκα ιερές εικόνες -από τις 18- που είχαν κλαπεί πριν από 14 χρόνια από τον ιστορικό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο χωριό Λάμποβα, στο Αργυρόκαστρο, αποδόθηκαν στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας
Από τον ΣΩΤΗΡΗ ΛΕΤΣΙΟ*
«Σήμερα επιστρέφει ένα τμήμα της ψυχής του τόπου!». Με τα λόγια αυτά ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας κ. Ιωάννης εξέφρασε τη συγκίνησή του με αφορμή την απόδοση στην Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας των 10 ιερών εικόνων -από τις 18 συνολικά- που είχαν κλαπεί πριν από 14 χρόνια από τον ιστορικό Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στο χωριό Λάμποβα, στο Αργυρόκαστρο. Έναν ναό που έχει χαρακτηριστεί μνημείο μεγάλης αρχιτεκτονικής και θρησκευτικής αξίας.
Η επιχείρηση για τον εντοπισμό και τη διάσωση των εικόνων διεξήχθη από την αλβανική αστυνομία και ολοκληρώθηκε το 2022, ενώ η τελετή παράδοσης στον Αρχιεπίσκοπο κ. Ιωάννη πραγματοποιήθηκε με κάθε επισημότητα στα Τίρανα πριν από μερικές ημέρες.
Οι εικόνες αυτές διατηρούνται σε καλή κατάσταση χωρίς να έχουν υποστεί σοβαρές φθορές, ενώ σε όλες είναι ευδιάκριτη η τεχνική της βυζαντινής τέχνης. Χρονολογικά δεν έχει εξακριβωθεί πότε ακριβώς έγινε η φιλοτέχνησή τους, ούτε ποιοι ήταν οι ζωγράφοι που είχαν αναλάβει το έργο. Στις περισσότερες από αυτές αποτυπώνονται οι εορτές του Δωδεκαόρτου όπως είναι π.χ. η Υπαπαντή, η Κοίμηση της Θεοτόκου, η Κυριακή των Μυροφόρων, η Κυριακή του Παραλύτου, η Ανάσταση του Κυρίου κ.α.
ΚΕΙΜΗΛΙΑ
Ο ναός της Γέννησης της Θεοτόκου στο χωριό Λάμποβο, είναι ένας από τους παλαιότερους στην Αλβανία και ένα από τα πιο γνωστά πολιτιστικά και ιστορικά μνημεία στην περιοχή. Σύμφωνα με την παράδοση χτίστηκε το 554 από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό, ο οποίος αφιέρωσε τον ναό στη μνήμη της μητέρας του. Ωστόσο, ο ναός με την μορφή που υπάρχει σήμερα είναι αποτέλεσμα νεότερων κατασκευών, οι οποίες πιθανόν να έγιναν κατά τον 10ο αιώνα, όταν η περιοχή του Αργυρόκαστρου βρισκόταν υπό τον έλεγχο του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Ένα από τα κειμήλια του ναού που έχουν διασωθεί είναι και ένα κομμάτι από το Τίμιο Ξύλο, το οποίο ήταν δωρεά στον ναό από τον αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Σύμφωνα επίσης με την παράδοση ο Ιουστινιανός προσέφερε στο ναό και την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Λαμποβίτισσας.
Η επιστροφή των 10 εικόνων πέραν του ότι συνιστά μια πράξη οφειλόμενης δικαιοσύνης, θέτει επίσης και τις βάσεις για μια ακόμη πιο γόνιμη μελλοντικά συνεργασία του αλβανικού κράτους με την Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλβανίας σε θέματα θρησκευτικής κληρονομιάς όπως είναι π.χ. η αποκατάσταση και διάσωση ναών και μοναστηριών.
Αξίζει να επισημανθεί ότι μετά την κατάρρευση της κομμουνιστικής δικτατορίας στην Αλβανία, μεγάλος μέρος των εκκλησιαστικών κειμηλίων των ορθόδοξων ναών βρέθηκαν στο έλεος των ιερόσυλων και των αρχαιοκάπηλων. Ωστόσο, η ορθόδοξη κοινότητα της Αλβανίας διατηρεί ακλόνητη την πεποίθηση ότι μεγάλο μέρος των ιερών κειμηλίων θα εντοπιστούν εγκαίρων πριν αυτά βρεθούν στα χέρια των κλεπταποδόχων.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
