«Με αισθήματα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας, στεκόμαστε σήμερα μπροστά στον ανδριάντα του Δημογέροντα Χρήστου Καψάλη, για να τιμήσουμε έναν από τους αυθεντικότερους εκφραστές της θυσιαστικής ψυχής του Μεσολογγίου. Δεν αποκαλύπτουμε απλώς ένα άγαλμα. Αποκαλύπτουμε ένα μνημείο ζωντανής μνήμης, ένα κάλεσμα προς τις συνειδήσεις μας» ανέφερε ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνός, κατά τον χαιρετισμό του στα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Δημογέροντα Χρήστου Καψάλη, που πραγματοποιήθηκαν στην Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου, την Δευτέρα 1 Δεκεμβρίου 2025.
Μετά τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα ο Μητροπολίτης Αιτωλίας και Ακαρνανίας τέλεσε επιμνημόσυνη δέηση.
Στην τελετή παρέστησαν ο Δήμαρχος Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου κ. Σπυρίδων Διαμαντόπουλος, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας κ. Νεκτάριος Φαρμάκης, ο Αντιπεριφερειάρχης Αιτωλοακαρνανίας κ. Θανάσης Μαυρομμάτης και πλήθος εκπροσώπων αρχών και φορέων της Ιεράς Πόλεως.
Ακολουθεί ολόκληρος ο χαιρετισμός του Μητροπολίτη Αιτωλίας και Ακαρνανίας κ. Δαμασκηνού:
«Με αισθήματα βαθιάς συγκίνησης και εθνικής υπερηφάνειας, στεκόμαστε σήμερα μπροστά στον ανδριάντα του Δημογέροντα Χρήστου Καψάλη, για να τιμήσουμε έναν από τους αυθεντικότερους εκφραστές της θυσιαστικής ψυχής του Μεσολογγίου. Δεν αποκαλύπτουμε απλώς ένα άγαλμα. Αποκαλύπτουμε ένα μνημείο ζωντανής μνήμης, ένα κάλεσμα προς τις συνειδήσεις μας.
Η ανέγερση αυτού του ανδριάντα, ο οποίος από σήμερα θα κοσμεί την είσοδο της Ιεράς Πόλεως, δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την πρωτοβουλία και τη μέριμνα του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδας, κ. Νεκταρίου Φαρμάκη, ο οποίος με ευαισθησία, όραμα και σεβασμό στην ιστορική μας κληρονομιά, ανέλαβε να υλοποιήσει αυτό το σημαντικό έργο μνήμης. Η πρωτοβουλία αυτή, αποτελεί πράξη ευγνωμοσύνης προς τους ήρωες του Μεσολογγίου και ταυτόχρονα δείγμα έμπρακτης συνέχειας του χρέους μας απέναντι στην Ιστορία και την Παράδοση.
Ο Χρήστος Καψάλης δεν αποτελεί μόνο ιστορικό πρόσωπο· είναι σύμβολο. Σύμβολο ανιδιοτελούς προσφοράς, αυτοθυσίας και πίστεως στον Θεό και την Ελευθερία. Όταν τη νύχτα της Εξόδου, αντί να παραδοθεί στην απόγνωση, επέλεξε να ανατινάξει την πυριτιδαποθήκη. Η πράξη του έγινε φάρος για τους λαούς όλου του κόσμου, υπόμνηση ότι η ελευθερία κατακτάται με κόστος, αλλά και ότι το πνεύμα μπορεί να νικήσει την ύλη.
Σήμερα, λίγο πριν την είσοδό μας στο επετειακό έτος 2026, όταν θα συμπληρωθούν 200 χρόνια από την Έξοδο του Μεσολογγίου, οφείλουμε να δούμε βαθύτερα τον συμβολισμό της θυσίας εκείνων των ιερών μορφών. Το Μεσολόγγι δεν είναι μόνο τόπος· είναι στάση ζωής, είναι πνευματική παρακαταθήκη.
Η Εκκλησία μας, που στάθηκε αρωγός στους αγωνιστές της Ελευθερίας, αναγνωρίζει στο πρόσωπο του Χρήστου Καψάλη έναν άνθρωπο που πορεύτηκε με βαθιά πίστη, με ευσέβεια και με την αρετή της αυτοπροσφοράς, που αποτελεί μίμηση της θυσίας του Χριστού. Η πράξη του δεν είναι μόνο εθνική· είναι και πνευματική.
Δεν τιμούμε απλώς ένα ιστορικό πρόσωπο. Τιμούμε ένα πνευματικό γεγονός.
Η πράξη του Καψάλη, τη νύχτα της Εξόδου, δεν ήταν απλώς ηρωική, ήταν θυσιαστική. Ήταν μία πράξη «ἀγάπης μέχρι τέλους» (Ιω. 13,1). Μια απόφαση να χαρίσει ζωή στο Γένος με το δικό του θάνατο. Διότι, όπως λέγει το Ευαγγέλιο: «Μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ» (Ιω. 15,13).
Ο Καψάλης ενσάρκωσε αυτό το χωρίο με τρόπο ανεπανάληπτο.
Η θυσία του δεν ήταν πράξη απόγνωσης, αλλά πίστεως. Δεν ήταν ήττα, αλλά Πνευματική Νίκη. Είναι ακριβώς αυτό που συνέγραψε αργότερα ο υμνωδός της Εκκλησίας μας: «Διά του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω».
Ο Καψάλης, ανατινάζοντας την πυριτιδαποθήκη, ύψωσε έναν «σταυρό» που έγινε «ανάσταση» του Έθνους.
Καθώς πλησιάζουμε στο 2026, καλούμαστε όλοι να προετοιμάσουμε όχι μόνο εκδηλώσεις, αλλά καρδιές. Να μετατρέψουμε την ιστορική μνήμη σε παιδεία, σε ευθύνη, ενότητα και ομοψυχία. Να εμπνευστούμε από τη δύναμη των ηρώων για να αντιμετωπίσουμε τις σημερινές προκλήσεις: την ηθική κρίση, τη διάσπαση, την απώλεια προσανατολισμού. Η μνήμη των προγόνων γίνεται τότε πυξίδα για το μέλλον.
Αναγείροντας αυτόν τον ανδριάντα, υψώνουμε όχι μόνο μάρμαρο και χαλκό, αλλά την ψυχή του Έθνους. Προσφέρουμε τιμή αλλά και διδασκαλία.
Σήμερα, μπροστά στον ανδριάντα του ηρωικού Καψάλη, καλείται κυρίως η νέα γενιά να κατανοήσει, ότι η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται στα όπλα, αλλά στο φρόνημα. Ότι το Μεσολόγγι δεν είναι μόνο τόπος, αλλά τρόπος ζωής. Ότι αξίζει να ζεις, μόνο αν έχεις κάτι για το οποίο θα ήσουν έτοιμος να θυσιαστείς.
Ας είναι λοιπόν ο Χρήστος Καψάλης για όλους μας φωνή αφύπνισης. Ας μας συνδέει με τις ρίζες μας και ας μας οδηγεί σε ένα μέλλον αντάξιο των ηρώων του Μεσολογγίου.
Με τη χάρη του Θεού, ας βαδίσουμε προς το 2026 με ευγνωμοσύνη, σεβασμό και πνεύμα θυσίας, για να αποδείξουμε ότι η Ιερά Πόλη του Μεσολογγίου παραμένει φάρος Ορθοδοξίας, Ελευθερίας και Αξιοπρέπειας.
Σας ευχαριστώ».
Αμέσως μετά ο Μητροπολίτης κ. Δαμασκηνός τέλεσε την ακολουθία του Αγιασμού στα εγκαίνια του Κέντρου Ημερήσιας Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΚΗΦΗ) του Δήμου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, παρουσία του Δημάρχου Ιεράς Πόλεως Μεσολογγίου, του Περιφερειάρχη Δυτικής Ελλάδος και του Αντιπεριφερειάρχη Αιτωλοακαρνανίας.
