Από τη Μαρία Ανδρέου
Η δικαίωση του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκη ήρθε 100 χρόνια μετά. Τρισάγιο στη μνήμη του και του Αγίου Παϊσίου έκαναν απόγονοι των Φαρασιωτών Καππαδοκίας στα Φάρασα, δίπλα σε μιναρέδες και τζαμιά. Εκεί όπου ξεριζώθηκαν από τις εστίες τους οι παππούδες και οι προγιαγιάδες τους, με δάκρυα στα μάτια και τη συγκίνηση στα ύψη, έψαλαν και το ελπιδοφόρο «Χριστός Ανέστη», ευελπιστώντας ότι κάποτε θα υπάρξει ένας ολόκληρος ναός για τους δύο σύγχρονους θαυματουργούς αγίους της χριστιανοσύνης Άγ. Παΐσιο και Άγ. Αρσένιο, στην πατρογονική τους γη.
Ένας χρόνος πέρασε από την ημέρα που επισκεφτήκαμε την πατρογονική γη των δύο Αγίων στα Φάρασα της Καππαδοκίας, και από τότε πολλά έχουν αλλάξει. Τον Σεπτέμβριο του 2024 η εφημερίδα επιχείρησε μια αποστολή στα βάθη της Τουρκίας, στη γενέτειρα των δύο μεγάλων αγίων της Ορθοδοξίας μας, και προς έκπληξή της βρήκε τα χαλάσματα του πατρικού σπιτιού του Αγ. Παϊσίου. Επίσης, εντοπίσαμε την εκκλησία όπου ο Άγιος Αρσένιος βάπτισε τον μικρό Αρσένιο Εζνεπίδη και μετέπειτα γέροντα Παΐσιο, η οποία πλέον είναι τζαμί.
Με τη βοήθεια του Τούρκου κοινοτάρχη στα Φάρασα και ενός Βούλγαρου τεχνικού που γύριζε πλάνα για τη νέα ταινία της Ειρήνης Σαριόγλου προς τιμήν των δύο αγίων, είδαμε και τη σπηλιά, πάνω ψηλά στο βουνό, από όπου έβγαινε το αγίασμα της Θεοτόκου, στη μεγάλη της γιορτή τον Δεκαπενταύγουστο. Εκεί γινόταν μεγάλο πανηγύρι για την Κοίμηση της Θεοτόκου, με τους κατοίκους να κουβαλούν κρέατα, ψωμιά και σταφύλια από τον τρύγο με ευλάβεια και χωρίς γογγυσμό προς το βουνό και να στήνουν μεγάλο γλέντι, με τραγούδι και χορό. Όλα αυτά μέχρι και την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1924, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922.
Στα Φάρασα Καππαδοκίας και μετά την προβολή της θρησκευτικής τηλεοπτικής σειράς «Άγιος Παΐσιος: Από τα Φάρασα στον Ουρανό» στην Ελλάδα για δύο σεζόν, την οποία παρακολούθησαν 1.500.000 τηλεθεατές, έχουν γίνει θαυματουργικά ριζικές αλλαγές. Και όλα αυτά ενώ στις 24 Νοεμβρίου 2025 θα προβληθεί στο Christmas Theater η ταινία «Άγιος Παΐσιος», με σκηνές από τη σειρά που δεν είδαμε στην τηλεόραση.
Όπως πληροφορηθήκαμε από τον Σύλλογο Καππαδοκών «Πλατέος Ημαθίας ο Βαρασός», κατασκευάζονται σκαλιά προς τη σπηλιά με το αγίασμα της Παναγίας, ένα ιερό προσκύνημα για τους ορθόδοξους χριστιανούς, καθώς εκεί ανάβλυζε πόσιμο αγίασμα που θεράπευε τους κατοίκους και τους προσκυνητές από κάθε ασθένεια και ήταν η ελπίδα του κάθε πιστού Φαρασιώτη. Πρόκειται για να μεγαλόπνοο έργο σε εξέλιξη.
Επίσης, ετοιμάζεται να γίνει και ένα εικονοστάσι στον χώρο της αυλής του τζαμιού με τις εικόνες των αγίων Αρσενίου και αγίου Παϊσίου, καθώς ο Τούρκος κοινοτάρχης, μετά την ευρύτερη κινητοποίηση από Έλληνες σκηνοθέτες, ηθοποιούς, δημοσιογράφους, συλλόγους, ιερείς και προσκυνητές, κατάλαβε την αξία του θρησκευτικού τουρισμού για την ανάπτυξη του χωριού του.
Η θεολόγος Ειρήνη Κιοσκερίδη-Αθανασάκη, μέλος του ιστορικού Συλλόγου Καππαδοκών «Πλατεός Ημαθίας ο Βαρασός», μας ανέφερε ότι ο σύλλογός τους καθώς και άλλοι σύλλογοι με Καππαδόκες από όλη την Ελλάδα πήγαν στα Φάρασα Καππαδοκίας και έκαναν τρισάγιο στη μνήμη των δύο Αγίων, στην αυλή του τζαμιού και πρώην ορθόδοξης εκκλησίας και έψαλαν το «Χριστός Ανέστη» με τον αεικίνητο ιερέα Παύλο.
Πρόθεση των Φαρασιωτών που κατοικούν στην Ελλάδα είναι να συγκεντρωθεί ένα σεβαστό οικονομικό ποσό για να δημιουργηθούν ένα εικονοστάσι και ένα παγκάρι με κεριά στη μνήμη των αγίων Αρσενίου και Παϊσίου κοντά στην πρώην εκκλησία Βαραχησίου και Ιωνά, εκεί που λειτουργούσε ο άγιος Αρσένιος πριν από τον ξεριζωμό του 1924 και βάφτισε τον μικρό Αρσένιο, μετέπειτα μοναχό Παΐσιο.
Οι Έλληνες προσκυνητές προσευχήθηκαν με βαθιά πίστη έξω από το τζαμί, ενώ λίγη ώρα πριν στο ίδιο σημείο μουσουλμάνοι άκουγαν από το μεγάφωνο να τους καλεί σε προσευχή ο δικός τους ιμάμης και έκαναν τις δικές τους προετοιμασίες.
Από την πλευρά της, η διευθύντρια του Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών, σκηνοθέτρια Ειρήνη Σαριόγλου ετοίμασε μια ταινία για τη ζωή των δύο αγίων, Αρσενίου και Παϊσίου, η οποία προβλήθηκε για πρώτη φορά στις 28 Σεπτεμβρίου στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, με τίτλο «Δύο άγιοι Φαρασιώτες: Αρσένιος, Παΐσιος 1924-2024». Η Ειρήνη Σαριόγλου είναι διευθύντρια του Κινηματογραφικού Φεστιβάλ Καστελόριζου αλλά και καθηγήτρια πανεπιστημίου Ιστορικός γέννημα θρέμμα Κωνσταντινούπολης.
Να σημειωθεί ότι για τον Σύλλογο Φαρασιωτών από την Κοζάνη, μέχρι το Μοσχάτο στην Αθήνα και τη Χαλκιδική είναι σημαντική η αδελφοποίηση με τα πατρογονικά Φάρασα στην Τουρκία. Η ελεύθερη πρόσβαση στα Φάρασα αλλά και στα επτά γύρω χωριά που κατοικούσαν Ελληνες, ο σεβασμός στις θρησκείες όλων των ανθρώπων, καθώς ο Θεός είναι αγάπη προς τον πλησίον, είναι ο οδοδείκτης. Ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκη στη Χαλκιδική, ο γέροντας Συνέσιος, εργάζεται με το Ιστορικό Ίδρυμα Μελετών για την προβολή της ταινίας στο ΑΠΘ αλλά και στο εξωτερικό.
Μια εξαιρετικά συγκινητική βραδιά έζησαν την Κυριακή 28/9 περισσότεροι από 1.500 θεατές που γέμισαν την Κεντρική Αίθουσα Τελετών του ΑΠΘ για να παρακολουθήσουν σε πρώτη προβολή το νέο ιστορικό ντοκιμαντέρ «Φως Καππαδοκίας», παραγωγής του Ελληνικού Ιδρύματος Ιστορικών Μελετών (ΙΔΙΣΜΕ), σε σενάριο και σκηνοθεσία της Ειρήνης Σαρίογλου, σε συνεργασία με το Ιερό Ησυχαστήριο Οσίου Αρσενίου του Καππαδόκου. Πρόκειται για ένα ντοκιμαντέρ που φωτίζει την πνευματική και ιστορική πορεία δύο σπουδαίων μορφών της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού: του Αγίου Αρσενίου του Καππαδόκου και του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτη.
Μέσα από αυθεντικά πλάνα από τα Φάρασα της Καππαδοκίας, ιστορικά τεκμήρια, μαρτυρίες και αφηγήσεις, όπως των δύο ανιψιών του Οσίου Παϊσίου, το έργο αναδεικνύει όχι μόνο τη βιογραφία των Αγίων, αλλά και το βαθύτερο αποτύπωμά τους στην εθνική και θρησκευτική συνείδηση των Ελλήνων.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Ορθόδοξη Αλήθεια»
