Λαμπρά εορτάστηκε η μνήμη του Αγίου Κοσμά τόσο στο Κολικόντασι του Φίερι, όσο και στο μοναστήρι του αγίου Σπυρίδωνα στο Βούνο Χιμάρας, το οποίο συνδέεται με θαύμα του ιερομάρτυρα.
Ο προκαθήμενος της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλβανίας Ιωάννης προεξήρχε της θείας λειτουργίας στο μοναστήρι του αγίου Κοσμά στο Κολικόντασι του Φίερι Αλβανίας, όπου και ο τάφος του, την ημέρα της εορτής του ιερομάρτυρα, πλαισιούμενοςνος από τους Μητροπολίτες Βερατίου Άστιο, Αμαντίας Ναθαναήλ, καθώς και από τον Επίσκοπο Κρούγιας Αναστάσιο.
Το μοναστήρι του πατρο-Κοσμά στο Κολικόντασι, που είναι ιστορικό μνημείο και ταυτόχρονα φωτεινό ορόσημο της θυσιαστικής νίκης ενός απλού καλόγερου, που με υπομονή, επιμονή και ζήλο υπερασπίστηκε την Ορθόδοξη πίστη, υπερπηδώντας πολλά εμπόδια, κατακλείστηκε, από πλήθος προσκυνητών, όχι μόνο από διάφορες περιοχές της Αλβανίας, αλλά και από την Ελλάδα.
Ο Μακαριώτατος κατά το κήρυγμά του αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο βασικό σημείο της ιεραποστολικής δράσης του ιερομάρτυρα, που ήταν η αγάπη.
Kατά τη λιτάνευση, προς το τέλος της θείας λειτουργίας των λειψάνων (που φυλάσσονται σε ξύλινη λάρνακα στην Αρχιεπισκοπή και στο μοναστήρι μεταφέρονται μόνο την ημέρα του εορτασμού) και της εικόνας του αγίου γύρω από το ναό της Μονής, οι πιστοί συλλογίστηκαν τον ματωμένο αναγεννητικό αγώνα του Κοσμά του Αιτωλού.
Ένας αγώνας, που βασικός του σκοπός ήταν να ευαισθητοποιήσει, να αφυπνίσει, να διδάξει, να εμπνεύσει για να κρατηθεί ανόθευτη η πίστη του Χριστού μέσα στη σκλαβιά.
Και το κατόρθωσε, περνώντας από χωριό σε χωριό σε τέσσερις περιοδείες του, ενισχύοντας το ηθικό του λιποψυχισμένου πληθυσμού.
Κηρύττοντας με την πύρινη γλώσσα του, ανεβασμένος πάνω σ’ ένα σκαμνί και κρατώντας στα χέρια του έναν σταυρό.
Ο Εσπερινός στον τόπο Απαγχονισμού του πατρο-Κοσμά
Ρίγη θερμής πίστης διαπέρασαν όσους πιστούς βρέθηκαν, την παραμονή της εορτής του αγίου Κοσμά, στις όχθες του ποταμού Σέμαν, κοντά στο χωριό Μουγιάλι, όπου στις 24 Αυγούστου 1779 μαρτύρησε με απαγχονισμό ο άγιος Κοσμάς.
Εκεί μέσα στη φύση, μπροστά στον ξύλινο μεγαλόσταυρο, που ανύψωσε ο αείμνηστος Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος στις 24 Αυγούστου του 2025, τελέστηκε εσπερινός, χοροστατούντος του Μητροπολίτη Απολλωνίας και Φίερι Νικολάου.
Τι ξεχωριστές, στ’ αλήθεια, στιγμές. Και τι διεργασίες έγιναν κατά τη διάρκεια του εσπερινού στις ψυχές των προσκυνητών, που κατέληξαν σε φωτεινές σκέψεις.
Το μαρτύριο του πατρο-Κοσμά επισφράγισε τον αγώνα του να διατηρήσει αλώβητο τον ατίμητο θησαυρό της Ορθοδοξίας.
Ο εορτασμός του Αγίου Κόσμα στο Βουνό Χιμάρας
Στο ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Σπυρίδωνα (από το 1778) στο Βούνο Χιμάρας εορτάστηκε η μνήμη του ιερομάρτυρα Κοσμά, προεξάρχοντος του Μητροπολίτου Απολλωνίας και Φίερι και Τοποτηρητού της Μητροπόλεως Αργυροκάστρου Νικολάου.
Σύμφωνα με την παράδοση ο άγιος Κοσμάς παρότρυνε τους κατοίκους να χτίσουν το μοναστήρι με πέτρες από την περιοχή, ενώ για την ξυλεία, που δεν υπήρχε θα μεριμνούσε ο Θεός. Όπως διασώζεται τα ξύλα αντλήθηκαν από ένα βυθισμένο πλοίο που από μόνο του αναδύθηκε στην ακτή.
Κηρύττοντας ο Μητροπολίτης Νικόλαος αναφέρθηκε στο αναφέρθηκε στο βίο και τις διδασκαλίες του Αγίου Κοσμά, δίνοντας έμφαση στην άμεση σύνδεσή του με τον λαό, την πίστη και την παιδεία στην περιοχή.
Το Μοναστήρι του Αγίου Κοσμά
Το Μοναστήρι του Αγίου Κοσμά, που ήταν στα χρόνια της αθεΐας μια παρηγοριά και τώρα είναι μια υπενθύμιση πως πρέπει να αλλάξουμε διαγωγή, χτίστηκε μεταξύ του Αυγούστου 1813 και του Ιουνίου 1814 από τον Αλή πασά τον Τεπελενλή, ο οποίος αποθέωνε τις αρετές του ιεραπόστολου.
Ιδιαίτερα τον αναγνώριζε ως άνθρωπο του Θεού, με ικανότητες προφητικές. Και το καθολικό και τα κελιά, τα είχε ρημάξει η φθορά του χρόνου και η αδιαφορία, αλλά υπήρξε ανακαίνισή τους από τον Αρχιεπίσκοπο Αναστάσιο, ο οποίος τον ευλαβείται, αλλά και τον μιμείται ως προς το ολοκληρωτικό δόσιμό του στο Χριστό.
Ο τάφος του αγίου βρίσκεται κατά μήκος του κατεστραμμένου ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου, στο κέντρο μικρού δωματίου.
π. Ηλίας Μάκος
