Με ιδιαίτερη λαμπρότητα εγκαινιάστηκε στις 14 Μαΐου 2026 στην Πινακοθήκη της Σερβική Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών στο Βελιγράδι η μεγάλη ιστορική έκθεση με τίτλο «Άγιος Σάββας», αφιερωμένη στη συμπλήρωση 850 ετών από τη γέννηση του Αγίου Σάββα, ιδρυτή και πρώτου Αρχιεπισκόπου της αυτοκέφαλης Σερβικής Εκκλησίας.
Η έκθεση θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά γεγονότα της χρονιάς στη Σερβία και παρουσιάζει σπάνια χειρόγραφα, εικόνες, αρχειακό υλικό, εκκλησιαστικά κειμήλια και πολυμεσικές εγκαταστάσεις που αναδεικνύουν τη ζωή, την πνευματική αποστολή και την ιστορική παρακαταθήκη του Αγίου Σάββα ως φωτιστή, διπλωμάτη, νομοθέτη και θεμελιωτή της εκκλησιαστικής και εθνικής ταυτότητας των Σέρβων.
Τα εγκαίνια τέλεσε ο Πατριάρχης Σερβίας κ. Πορφύριος, ο οποίος χαρακτήρισε την έκθεση «πύλη προς οκτώ αιώνες σερβικής πνευματικής, πολιτιστικής και ιστορικής μνήμης που συγκεντρώνεται γύρω από το πρόσωπο του Αγίου Σάββα».
«Η κληρονομιά του Αγίου Σάββα δεν οικοδομήθηκε πάνω στη δύναμη, αλλά πάνω στην αλήθεια, τη δικαιοσύνη», υπογράμμισε ο Πατριάρχης Σερβίας στην ομιλία του.
Ο ίδιος επεσήμανε ότι η έκθεση δεν αποτελεί απλώς μία επετειακή εκδήλωση, αλλά αποτυπώνει τη διαρκή παρουσία του Αγίου Σάββα στην ιστορία και τον πολιτισμό της Σερβίας, από τα μεσαιωνικά μοναστήρια και τα χειρόγραφα έως τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ιερά κειμήλια που μεταφέρθηκαν από την Ιερά Μονή Χιλανδαρίου, μεταξύ των οποίων εικόνες ενώπιον των οποίων προσεύχονταν ο Άγιος Σάββας και ο Άγιος Συμεών ο Μυροβλύτης, καθώς και αντίγραφα της θαυματουργού εικόνας της Παναγίας «Τριχερούσας».
Από την πλευρά του, ο Υπουργός Πολιτισμού της Σερβίας Νίκολα Σελάκοβιτς χαρακτήρισε τον Άγιο Σάββα «ένα από τα θεμέλια του σερβικού πολιτισμού», τονίζοντας ότι χωρίς το έργο του «είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς το πνευματικό πρόσωπο της Σερβίας, τη γραμματεία, τον πολιτισμό και την κρατική της υπόσταση».
Στα εγκαίνια παρέστη και η Λίνα Μενδώνη, η οποία αναφέρθηκε στους βαθιούς ιστορικούς και πνευματικούς δεσμούς μεταξύ του ελληνικού και του σερβικού λαού.
«Η έκθεση αυτή αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό γεγονός όχι μόνο για τη Σερβία, αλλά και για ολόκληρο τον Ορθόδοξο κόσμο και την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε από το Μουσείο της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και τη Σερβική Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών, με τη συμβολή πολλών μονών, μουσείων, βιβλιοθηκών και πολιτιστικών ιδρυμάτων από τη Σερβία και την Ελλάδα.
Η έκθεση θα παραμείνει ανοικτή για το κοινό από τις 15 Μαΐου έως τις 19 Ιουλίου, προσφέροντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά σπάνια εκκλησιαστικά και ιστορικά τεκμήρια που συνδέονται με τον Άγιο Σάββα και την πνευματική ιστορία του σερβικού λαού.
Πηγή: Πατριαρχείο Σερβίας
