Με επίσημη ανακοίνωσή της, που υπογράφουν “παντες οι εν τη κοινή Συνάξει Αντιπρόσωποι και Προϊστάμενοι των είκοσιν Ιερών Μονών του Αγίου Όρους Άθω”, η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους τοποθετήθηκε σήμερα απέναντι στη δημόσια συζήτηση που προκλήθηκε μετά την πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Άγιον Όρος.
Η ανακοίνωση ξεκινά αναγνωρίζοντας το κλίμα που δημιουργήθηκε: «Τις τελευταίες ημέρες παρακολουθούμε με περισυλλογή τη δημόσια συζήτηση που άνοιξε με αφορμή την πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού της Ελλάδας στο Άγιον Όρος, με σχόλια, τα οποία ενίοτε εκδηλώνουν απορία, καχυποψία, ειρωνεία ή και θυμό.»
Η Ιερά Κοινότητα δηλώνει κατανόηση προς τα ερωτήματα που εκφράστηκαν: «Ερωτήματα φορτισμένα, συχνά καλοπροαίρετα, αλλά και παγιδευμένα σε μία θεώρηση περισσότερο ανθρώπινη παρά εκκλησιαστική. Κατανοούμε αυτές τις ερωτήσεις. Δεν τις απορρίπτουμε. Όμως οφείλουμε να απαντούμε με εκκλησιαστικό λόγο, ταπεινό, διακριτικό, εμπνευσμένο από την Παράδοση, και ταυτόχρονα να εκθέτουμε την πραγματικότητα όπως έχει.»
Εξηγώντας τη στάση του Αγίου Όρους, τονίζεται: «Το Άγιον Όρος μιλά με τον τρόπο των Πατέρων, με διάκριση. Ακόμη κι όταν σιωπά, δεν σιωπά τυχαία. Η σιωπή των Αγιορειτών Πατέρων δεν είναι αδιαφορία ούτε ένδειξη συμφωνίας ή υποταγής, αλλά χριστιανικό ήθος, ο τρόπος που εργάζεται το Πνεύμα: χωρίς φωνές, χωρίς δημόσιες αψιμαχίες, αλλά μέσα στον νου και στην καρδιά.»
Στο ίδιο πνεύμα αναφέρεται: «Το Άγιον Όρος υποδέχεται πάντας με διάκριση και προσευχή, διότι είναι χώρος μετανοίας, όχι καταγγελίας, όπου δεν κυριαρχεί η οργή της εποχής, αλλά η ησυχία της προσευχής.»
Η ανακοίνωση συνεχίζει: «Ο Απόστολος Παύλος δεν μας δίδαξε να προσευχόμαστε για τους ηθικούς ή τους δίκαιους άρχοντες, αλλά για όλους όσοι κατέχουν εξουσία, όπως ‘ήρεμον και ησύχιον βίον διάγωμεν, εν πάσῃ ευσεβείᾳ και σεμνότητι’.»
Παράλληλα, διευκρινίζεται πως κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Πρωθυπουργού, οι Αγιορείτες δεν δίστασαν να εκφράσουν τη βαθιά ανησυχία τους για κρίσιμα θέματα: «Βεβαίως και ετονίσθη προς τον κ. Πρωθυπουργό η πικρία και ο προβληματισμός των Αγιορειτών για τα πρόσφατα νομοθετήματα, τα οποία προκαλούν ανησυχία στη συνείδηση του πιστού λαού, καθ’ όσον θεωρούνται ως απειλή προς το ορθόδοξο ήθος του ελληνικού λαού και την αξία του ανθρώπινου προσώπου, και εξεφράσθη η ευχή να επικρατήσει πνεύμα σεβασμού προς την πνευματική ταυτότητα του Γένους.»
Σχετικά με την οικονομική στήριξη των Μονών, η Ιερά Κοινότητα αποσαφηνίζει: «Η χρηματοδότηση έργων ΕΣΠΑ για το Άγιον Όρος με χρονοδιάγραμμα μέχρι το 2030 μελετάται από τις αρμόδιες κρατικές αρχές ήδη από το έτος 2023. Είναι γνωστό ότι καμία Ιερά Μονή δεν διαθέτει τους ανάλογους οικονομικούς πόρους για έργα συντηρήσεως και αποκαταστάσεως.»
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στο ζήτημα της Ιεράς Μονής του Θεοβαδίστου Όρους Σινά: «Υπεβλήθη ιδιαίτερη παράκληση όπως η Ελληνική Κυβέρνηση συμβάλει τα μέγιστα στην άμεση επίλυση του ανακύψαντος ζητήματος.»
Επίσης, η ανακοίνωση αναφέρει: «Αυτά αναφέρουμε ενδεικτικά προς αποκατάσταση της αληθείας, με τη διαβεβαίωση ότι το Άγιον Όρος παραμένει τόπος προσευχής, ενότητας και ελπίδας για τον σύγχρονο κατακερματισμένο και αποπροσανατολισμένο κόσμο.»
Διαβάστε ολόκληρη την ανακοίνωση:
Τὶς τελευταῖες ἡμέρες παρακολουθοῦμε μὲ περισυλλογὴ τὴν δημόσια συζήτηση ποὺ ἄνοιξε μὲ ἀφορμὴ τὴν πρόσφατη ἐπίσκεψη τοῦ Πρωθυπουργοῦ τῆς Ἑλλάδας στὸ Ἅγιον Ὄρος, μὲ σχόλια, τὰ ὁποῖα ἐνίοτε ἐκδηλώνουν ἀπορία, καχυποψία, εἰρωνεία ἢ καὶθυμό. Ερωτήματα φορτισμένα, συχνὰ καλοπροαίρετα, ἀλλὰ καὶ παγιδευμένα σὲ μία θε-ώρηση περισσότερο ἀνθρώπινη παρὰ ἐκκλησιαστική. Κατανοοῦμε αὐτὲς τὶς ἐρωτήσεις.
Δὲν τὶς ἀπορρίπτουμε. Ὅμως ὀφείλουμε νὰ ἀπαντοῦμε μὲ ἐκκλησιαστικό λόγο, ταπεινό, διακριτικό, ἐμπνευσμένο ἀπὸ τὴν Παράδοση, καὶ ταυτόχρονα νὰ ἐκθέτουμε τὴν πραγμα-τικότητα ὅπως ἔχει.
Τὸ Ἅγιον Ὄρος μιλᾶ μὲ τὸν τρόπο τῶν Πατέρων, μὲ διάκριση. Ἀκόμη κι ὅταν σιωπᾶ, δὲν σιωπᾶ τυχαῖα. Ἡ σιωπὴ τῶν Ἁγιορειτῶν Πατέρων δὲν εἶναι ἀδιαφορία οὔτε ἔνδειξη συμφωνίας ἢ ὑποταγῆς, ἀλλὰ χριστιανικὸ ἦθος, ὁ τρόπος ποὺ ἐργάζεται τὸ Πνεῦμα: χωρὶς φωνές, χωρὶς δημόσιες ἁψιμαχίες, ἀλλὰ μέσα στὸν νοῦ καὶ στὴν καρδιά.
Τὸ Ἅγιον Ὄρος ὑποδέχεται πάντας μὲ διάκριση καὶ προσευχή, διότι εἶναι χώρος μετα-νοίας, ὄχι καταγγελίας, ὅπου δὲν κυριαρχεῖ ἡ ὀργὴ τῆς ἐποχῆς, ἀλλὰ ἡ ἡσυχία τῆς προσ-ευχῆς.
Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος δὲν μᾶς δίδαξε νὰ προσευχόμαστε γιὰ τοὺς ἠθικοὺς ἢ τοὺς δίκαιους ἄρχοντες, ἀλλὰ γιὰ ὅλους ὅσοι κατέχουν ἐξουσία, ὅπως «ἤρεμον καὶ ἡσύ- χιον βίον διάγωμεν, ἐν πάσῃ εὐσεβείᾳ καὶ σεμνότητι». Ὁ ἴδιος, ἀπευθυνόμενος στὸν μαθητή του Τιμόθεο, συνεχίζει: «Παρακαλῶ οὖν πρῶτον πάντων ποιεῖσθαι δεήσεις, προσευχάς, ἐντεύξεις, εὐχαριστίας, ὑπὲρ πάντων ἀνθρώπων, ὑπὲρ βασιλέων καὶ πάντων τῶν ἐν ὑπεροχῇ ὄντων» (Α΄ Τιμ. 2, 1-2). Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, σχολιάζοντας τὸ χωρίο, λέγει καθαρά ὅτι στὴν καθημερινή λατρεία προσευχόμαστε γιὰ ὅλο τὸν κόσμο, γιὰ τοὺς Βασιλεῖς, ἀκόμη καὶ γιὰ τοὺς ἀσεβεῖς (PG 62, 530-531, Ὁμ. 6). Αὐτὸ τὸ πνεῦμα δὲν εἶναι ἀδυναμία, ἀλλὰ δύναμη σταυρική. Τὸ Ἅγιον Ὄρος δὲν προσωποληπτεῖ, ἀλλὰ προσεύχεται «ὑπὲρ πάντων», μὲ τὴν πίστη ὅτι ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ μεταμορφώσῃ τοὺς πάντες Ἐδῶ σημειώνεται ὅτι βεβαίως καὶ ἐτονίσθη πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸ ἡ πικρία καὶ ὁ προβληματισμὸς τῶν Ἁγιορειτῶν γιὰ τὰ πρόσφατα νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα προκα- λοῦν ἀνησυχία στὴν συνείδηση τοῦ πιστοῦ λαοῦ, καθ’ ὅσον θεωροῦνται ὡς ἀπειλὴ πρὸς τὸ ὀρθόδοξο ἦθος τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἀξία τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, καὶ ἐξεφράσθη ἡ εὐχὴ νὰ ἐπικρατήσῃ πνεῦμα σεβασμοῦ πρὸς τὴν πνευματική ταυτότητα τοῦ Γένους.
Ἐπίσης, ὑπεβλήθη ἰδιαιτέρα παράκληση ὅπως ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνηση συμβάλῃ τὰ μέγιστα στὴν ἄμεση ἐπίλυση τοῦ ἀνακύψαντος ζητήματος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Θεο- βαδίστου Ὄρους Σινᾶ.
Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐξαγγελία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ γιὰ τὴν οἰκονομικὴ στήριξη τῶν Ἱερῶν Μονῶν, ὑπενθυμίζουμε ὅτι ἡ χρηματοδότηση ἔργων ΕΣΠΑ γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος μὲ χρονοδιάγραμμα μέχρι τὸ 2030, μελετᾶται ἀπὸ τὶς ἁρμόδιες κρατικὲς ἀρχὲς ἤδη ἀπὸ τὸ ἔτος 2023. Εἶναι γνωστὸ ὅτι καμμία Ἱερὰ Μονὴ δὲν διαθέτει τοὺς ἀνάλογους οἰ-
κονομικούς πόρους γιὰ ἔργα συντηρήσεως καὶ ἀποκαταστάσεως, δεδομένου ὅτι οἱ πόροι ἑκάστης Μονῆς μόλις ἐπαρκοῦν γιὰ τὴν διαβίωση τῶν μοναχῶν της καὶ τὴν φιλοξενία τῶν ἐπισκεπτῶν. Τὸ Ἅγιον Ὅρος, λόγῳ τῆς φθορᾶς τοῦ χρόνου, καὶ ἄλλων ἐκτάκτων φαινομένων, ὅπως τῶν προσφάτων σεισμῶν, ἔχει ἀνάγκη ἀπὸ φροντίδα, γιὰ τὴν συντή- ρηση τῶν κτιρίων καὶ τῶν κειμηλίων, τὴν κληρονομιὰ τὴν ὁποία κρατᾶ ζωντανή.
Αὐτὰ ἀναφέρουμε ἐνδεικτικὰ πρὸς ἀποκατάσταση τῆς ἀληθείας, μὲ τὴν διαβε- βαίωση ὅτι τὸ Ἅγιον Ὄρος παραμένει τόπος προσευχῆς, ἑνότητας καὶ ἐλπίδας γιά τόν σύγχρονο κατακερματισμένο καί ἀποπροσανατολισμένο κόσμο.
Ἅπαντες οἱ ἐν τῇ κοινῇ Συνάξει Αντιπρόσωποι καὶ Προϊστάμενοι τῶν εἴκοσιν Ἱερῶν Μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους Ἄθω.
