Από τον ΙΑΣΟΝΑ ΤΣΟΛΗ*
Σε έναν κατάφυτο λόφο, λίγα μόλις χιλιόμετρα έξω από το Ναύπλιο, στέκει ένα μικρό εκκλησάκι που μοιάζει να έχει απομείνει σχεδόν ανέγγιχτο από τον χρόνο. Είναι ο Ιερός Ναός των Αγίων Αδριανού και Ναταλίας, στο χωριό Άγιος Αδριανός της Αργολίδας, ένας μικρός σταυρεπίστεγος ναός που συνδέθηκε τόσο στενά με την ιστορία του τόπου, ώστε ολόκληρος ο οικισμός να φέρει σήμερα το όνομα του Αγίου.
Η θέση του ναού, πάνω στον λόφο και μέσα στο πράσινο, δημιουργεί ένα σκηνικό ιδιαίτερης γαλήνης. Το μικρό πέτρινο οικοδόμημα δεν εντυπωσιάζει με το μέγεθός του. Η αξία του βρίσκεται αλλού: στην παλαιότητα, στην απλότητα της αρχιτεκτονικής του, στις αγιογραφίες του και κυρίως στη ζωντανή παράδοση που έχει διαμορφωθεί γύρω από αυτό.
Σύμφωνα με τα αρχεία του Δήμου Ναυπλιέων ο ναός πιθανότατα είχε ανεγερθεί πριν από το 1743, καθώς σε αγιογραφία του αναγράφεται το συγκεκριμένο έτος. Ακόμη παλαιότερη είναι, σύμφωνα με την ίδια παράδοση, η αναφορά του ναού σε έγγραφο του 1696, το οποίο συντάχθηκε και απεστάλη στους Ενετούς. Η αναφορά αυτή ενισχύει την άποψη ότι το εκκλησάκι υπήρχε ήδη πριν από τις αρχές του 18ου αιώνα. Αλλες τοπικές παραδόσεις πηγαίνουν ακόμη πιο πίσω, καθώς οι παλαιότεροι κάτοικοι της περιοχής υποστήριζαν ότι σε τοίχο του ναού υπήρχε κάποτε χαραγμένη η χρονολογία 1400. Τα ίχνη αυτά, ωστόσο, χάθηκαν, καθώς το εκκλησάκι έχει καταστραφεί από πυρκαγιά, όχι μία, αλλά δύο φορές.
«Αυτό ήταν το ‘σπίτι’ του Αγίου Αδριανού και Ναταλίας», εξηγεί στην «Ορθόδοξη Αλήθεια», ο π. Παναγιώτης Δήμας, εφημέριος στην ενορία του Αγίου Αδριανού Ναυπλίας. «Για αιώνες δεν υπήρχε άλλος ναός σε όλη την Ελλάδα που να είναι αφιερωμένος στους Αγίους αυτούς. Σήμερα υπάρχει και ο ναός του Δρεπάνου, ο οποίος όμως είναι σύγχρονος. Γι’ αυτό και στην ενορία μας φυλάσσονται αποτμήματα των Ιερών Λειψάνων των Αγίων», αναφέρει.
ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ
Στο εσωτερικό, το πέτρινο δάπεδο και η λιτή μορφή του ναού μεταφέρουν τον επισκέπτη σε μια διαφορετική εποχή. Οι αγιογραφίες αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του μνημείου, με την επιγραφή του 1743 να προσφέρει ένα από τα πιο ασφαλή χρονικά σημεία για την ιστορία του. Πρόκειται για γραπτή επιγραφή που βρίσκεται στο μέσο του νοτίου τοίχου της εκκλησίας, σώζεται σε καλή κατάσταση και αναφέρεται στην αγιογράφηση του ναού. Κατά την επιγραφή αυτή, ο ναός ιδρύθηκε με δαπάνη του Δραγουμάνου του Μορέως και αγιογραφήθηκε από τον ιερομόναχο Ιερεμία, ο οποίος καταγόταν από το χωριό Αδάμι Αργολίδος.
ΠΛΗΘΟΣ ΠΙΣΤΩΝ
Το εκκλησάκι ανήκει εκκλησιαστικά στην ενορία του Αγίου Νικολάου Αγίου Αδριανού και κάθε χρόνο, στις 26 Αυγούστου, όταν η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη των Αγίων Αδριανού και Ναταλίας, ο μικρός ναός γεμίζει από κόσμο. Πιστοί από την Αργολίδα και άλλες περιοχές της Πελοποννήσου ανεβαίνουν στον λόφο για να προσκυνήσουν και να συμμετάσχουν στην πανήγυρη.
Ο Αδριανός και η Ναταλία, σύζυγοι και μάρτυρες των πρώτων χριστιανικών χρόνων, αποτελούν για τους πιστούς σύμβολο συζυγικής αφοσίωσης και πίστης. Στον Άγιο Αδριανό, όμως, η μνήμη τους έχει αποκτήσει και μια ακόμη διάσταση: έγινε μέρος της ίδιας της ταυτότητας του χωριού.
Ετσι, το μικρό εκκλησάκι στον λόφο δεν είναι απλώς ένας παλιός ναός. Είναι ένα κομμάτι της ιστορίας του τόπου, ένας χώρος όπου συναντώνται η αρχιτεκτονική παράδοση, η τοπική μνήμη και η ζωντανή πίστη. Και κάθε Αύγουστο, όταν οι καμπάνες του χτυπούν για τη γιορτή των δύο Αγίων, ο λόφος θυμίζει πως ορισμένα μνημεία δεν χρειάζονται μεγαλοπρέπεια για να παραμείνουν ζωντανά.
Η θαυματουργή οπή κάτω από την εικόνα της Παναγίας
Δεν είναι όμως η ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και το όμορφο φυσικό τοπίο, που έχουν κάνει γνωστό αυτό το μικρό ιστορικό εκκλησάκι, πέρα από τα όρια της Αργολίδας. Στο τέμπλο βρίσκεται και ένα ιδιαίτερο στοιχείο που έχει συνδεθεί με τη λαϊκή ευσέβεια. Μια μικρή οπή κάτω από την εικόνα της Παναγίας, δίπλα στην Ωραία Πύλη, θεωρείται από τους πιστούς σημείο με μεγάλη θαυματουργική σημασία.
Οταν δει κάποιος αυτό το άνοιγμα, θα πιστέψει ότι μέσα από εκεί μπορεί να περάσει μόνο ένα μικρό παιδί, αφού μοιάζει μικροσκοπική σε σχέση με την Ωραία Πύλη, που βρίσκεται δίπλα της. Η παράδοση λέει όμως, ότι μέσα από την οπή μπορεί να περάσει κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως του βάρους του ή της σωματικής του διάπλασης, γεγονός που αποδίδεται σε θαύμα της θείας χάριτος. Θεωρείται ευλογία για τους πιστούς να περνούν μέσα από την οπή και μάλιστα όχι μια, αλλά τρεις φορές. Μάλιστα, αποτελεί σύμβολο πίστης κυρίως για τις γυναίκες και δίνει ελπίδα σε όσες δεν μπορούν να τεκνοποιήσουν. Η παράδοση αυτή αποτελεί μέρος της τοπικής θρησκευτικής μνήμης και εξακολουθεί να προσελκύει προσκυνητές, από κάθε γωνιά της Ελλάδας.
«Ακόμη και από την Κύπρο έχουν καταφθάσει πιστοί. Οι Άγιοι Αδριανός και Ναταλία ήταν ζευγάρι και σήμερα είναι προστάτες των ζευγαριών», αναφέρει ο π. Παναγιώτης. «Γνωρίζουμε ότι έχουν γίνει πολλά θαύματα κατά καιρούς. Και άρρωστοι έχουν βοηθηθεί και ζευγάρια έχουν τεκνοποιήσει, ζητώντας τη βοήθεια των Άγιων. Είναι η πίστη των ανθρώπων που τα κάνει αυτά…», συμπληρώνει.
*Αναδημοσίευση από την εφημερίδα “Ορθόδοξη Αλήθεια”
