Την Κυριακή 14 Σεπτεμβρίου, μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, τελέστηκε στον Ιερό Ναό Αγίων Πάντων, στη θέση «Σελί» στα Αμιρά Βιάννου, επιμνημόσυνη δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των εκτελεσθέντων από τις Επαρχίες Βιάννου και Ιεράπετρας, τον Σεπτέμβριο του 1943. Στην συνέχεια, τελέστηκε τρισάγιο στο μνημείο και ακολούθησε η καθιερωμένη ομιλία από τον Περιφερειάρχη Κρήτης κ. Σταύρο Αρναουτάκη, ο οποίος μεταξύ άλλων ανέφερε χαρακτηριστικά: «Η ποτισμένη με αίμα ηρώων μαρτυρική γη των χωριών της Βιάννου και της Δυτικής Ιεράπετρας, οι ψυχές των εκατοντάδων τραγικών θυμάτων, που περιπλανώνται σε αυτόν τον νέο Γολγοθά, θυμίζουν σε όλους και για πάντα, πως σε αυτό τον τόπο συντελέστηκε ένα από τα ειδεχθέστερα εγκλήματα κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Ένα Ολοκαύτωμα που συνιστά ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας σε όλη την κατεχόμενη Ευρώπη.
Εκπληρώνοντας πατριωτικό καθήκον, στέλνω ένα ξεκάθαρo μήνυμα, πως η Κρήτη δεν ξεχνά, ευχαριστώντας τον Δήμο Βιάννου και την Ένωση Θυμάτων Ολοκαυτώματος για την τιμή της συμμετοχής σε αυτό το Ιερό Προσκύνημα.
Μέρα δοξαστική, με τους βασιλικούς στις εκκλησιές να στολίζουν τον Τίμιο Σταυρό, ο Αμιράς μετατράπηκε σε νέες Θερμοπύλες. Στη θέση Αμπέλια των Μελιανών, οι περισσότεροι από τους 114 τουφεκισθέντες, ήταν άμαχοι. Σειρά πήραν ο Βαχός, το Κεφαλοβρύσι, ο Κρεββατάς, ο Πεύκος, η Σύμη, το Καλάμι, ο Συκολόγος και τα χωριά της Δυτικής Ιεράπετρας, Γδόχια, Μουρνιές, Χριστός, Παρσάς, Μάλλες, Μύθοι, Ρίζα και Μύρτος. Επίγεια θυσιαστήρια που άνοιγαν τις πύλες της Ελευθερίας. 401 νεκροί σε τρείς μέρες.
Εκεί που τα σπίτια, τα μνημεία, οι φωτογραφίες αποτυπώνουν την αλήθεια και αναδεικνύουν την ιστορική μνήμη ως μια εκδήλωση σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου και κυρίως του σεβασμού της αρχής του απαράγραπτου για τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Για την Περιφέρεια Κρήτης και τους Δήμους του νησιού, τις Ενώσεις Θυμάτων και τις οργανώσεις των ενεργών πολιτών, εκδηλώσεις και τελετές όπως η σημερινή λειτουργούν ως θεματοφύλακες της ιστορικής μνήμης των ανθρώπων του. Τα μαρτυρικά χωριά μας, είναι μια ανοικτή πληγή στο ιστορικό αποτύπωμα του Ολοκαυτώματος που συντελέστηκε στην Κρήτη.
Αυτός ο ζωντανός κατάλογος με τα ονόματα των νεκρών, εδώ από το Σελί των Αμιρών, μας επιβάλει τον συντονισμό και την κοινή δράση. Τη δράση μέχρι την τελική δικαίωση, σε έναν αγώνα που η Περιφέρεια Κρήτης θα είναι παρούσα με όλες τις δυνάμεις της. Με αυτό το δεδομένο, τονίζουμε ότι η διεκδίκηση των αποζημιώσεων δεν είναι εθνική εμμονή. Είναι ένα βαθύ ζήτημα δικαιοσύνης, ιστορίας, παιδείας, κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας».
Ακολούθησε το προσκλητήριο των νεκρών, η απόδοση του Ύμνου της Βιάννου από τη Μικτή Χορωδία της Π.Ε. Ηρακλείου, η κατάθεση των στεφάνων, η τήρηση ενός λεπτού σιγή στη μνήμη των νεκρών και η ανάκρουση του Εθνικού μας Ύμνου.
Παρεβρέθησαν, μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός Εσωτερικών κ. Βασίλης Σπανάκης, ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, ο Περιφερειάρχης Κρήτης κ. Σταύρος Αρναουτάκης, οι Βουλευτές κ. Μάξιμος Σενετάκης, κ. Κωνσταντίνος Κεφαλογιάννης και κ. Μανώλης Συντυχάκης, η Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Κρήτης κα. Κοζυράκη Μαρία, Δήμαρχοι και εκπρόσωποι των Δήμων: Ηρακλείου, Μαλεβιζίου, Μινώα Πεδιάδας, Βιάννου, Οροπεδίου Λασιθίου, Καντάνου – Σελίνου, Αμαρίου, Μυλοποτάμου, Αρχανών – Αστερουσίων, Ανωγείων και Γόρτυνας, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου κ. Βαγγέλης Ζάχαρης, Αντιπεριφερειάρχες, Αντιδήμαρχοι καθώς και εκπρόσωποι Στρατιωτικών και Αστυνομικών Αρχών.
